Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Portierswoning Kruisdonk in Maastricht

Kasteel Buitenplaats

Kruisdonk 64
6222PH Maastricht
Limburg

Bouwjaar: ca. 1900 1900 ca. 1900


Beschrijving van Portierswoning Kruisdonk

Inleiding PORTIERSWONING van het landgoed Kruisdonk, ca. 1900, gebouwd in een door de neo-renaissance en de chaletstijl beïnvloede bouwtrant. Gesitueerd bij de brug over de omringende gracht, aan het begin van de zuidelijke oprijlaan. Omschrijving Portierswoning op rechthoekige plattegrond, bestaand uit een bouwvolume met souterrain, één bouwlaag en zolderverdieping onder zadeldak en een volume met souterrain en één bouwlaag onder plat. Zadeldak met leien in Maasdekking, overstekken op consoles. Dakvenster op het achterdakvlak. Het geheel ligt in lengterichting ten opzichte van de straatweg. De woning is opgetrokken op een aanzienlijke breukstenen plint met souterrainvensters, die slechts aan de grachtzijde en in de linker zijgevel te zien is. De optrek bestaat uit donkerbruine, in kruisverband gemetselde baksteen met mergel speklagen. Hardstenen dorpels en deurlijst. Mergel venstertraceringen. De gevel van het bouwvolume onder zadeldak aan de straatwegzijde telt twee vensterassen en is volledig symmetrisch. Tweemaal twee gekoppelde vensters met recent glas-in-lood, mergeltraceringen, mergellateien, bakstenen strekken met mergel aanzetstenen en hardstenen dorpels. Boven beide vensters een mezzaninovenster in een geprofileerde bakstenen strekkenlijst, bekroond door een kleine insteekkap met chaletoverstek. In het bouwvolume van één laag onder plat een identiek gekoppeld venster met mergeltraceringen plus een klein, rechthoekig houten venster. In de linkerzijgevel, onmiddelijk achter het toegangshek, is de rechthoekige houten deur geplaatst, waarin vier verticale glas-in-loodpanelen. Boven de deur een houten luifel in zadeldakvorm op consoles, met leien en chaletoverstek. De deur heeft een hardstenen lijst. In de topgevel een rechthoekig, verticaal ingedeeld houten venster met recent glas-in-lood in een mergel lijst met sluitsteen. Naast de deur een rechthoekig houten zijlicht met rond houten kozijn en hardstenen dorpel. De achtergevel van het volume onder zadeldak is geheel blind. Dwars op de hoek van deze gevel staat een geel gesausde, halfhoge muur met hardstenen afdekking. In de achtergevel van het bouwvolume onder plat twee kleine, rechthoekige houten vensters. In de zijgevel van laatstgenoemd volume een rechthoekige houten deur met rechthoekig houten zijlicht. In de topgevel boven het platte dak een rechthoekig, verticaal ingedeeld houten venster met recent glas-in-lood in een mergel lijst met sluitsteen. Onmiddelijk naast het pand bevinden zich twee bakstenen hekpijlers met mergel speklagen, bekroning en bolornament waartussen een tijdens de renovatie van 1992-93 geplaatst dubbel smeedijzeren hekwerk. Waardering De portierswoning is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de esthetische kwaliteiten, het streekgebonden materiaalgebruik en de ornamentiek. De portierswoning is van belang als belangrijk onderdeel van het landgoed Kruisdonk, vanwege de situering verbonden met de ontwikkeling van de streek, van betekenis voor het aanzien van de streek en heeft een historisch-ruimtelijke relatie met de omringende parkaanleg. De portierswoning is in hoge mate gaaf en is van groot belang voor de visuele gaafheid van het landgoed en de bebouwde omgeving. Bovendien beschikt de portierswoning over een redelijke architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506845
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Villa Kruisdonk
HoesKruusdonkwkped07.JPG
Locatie Kruisdonk, Maastricht
Huidig gebruik kantoor
Start bouw ca 1880
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 506842
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Smeedijzeren baldakijn boven een deur

Villa Kruisdonk is een landgoed met landhuis gebouwd in 1880 nabij Rothem, destijds in de gemeente Meerssen gelegen, thans in de wijk Nazareth in het noordoosten van de gemeente Maastricht. Het landgoed wordt begrensd door de spoorlijn Maastricht - Aken, de rijksweg A2, de Oude Rijksweg en de weg Kruisdonk. Villa Kruisdonk is een rijksmonument. Het complex is niet voor het publiek toegankelijk. De villa maakt deel uit van de Landgoederenzone Maastricht - Meerssen.

Geschiedenis

Het huis werd in de tweede helft van de negentiende eeuw gebouwd op de locatie van de voormalige Kruismolen, behorende aan de Proosdij van Meerssen. Omstreeks 1880 werd het huis in eclectische stijl verbouwd in opdracht van Hubert Gérard Louis Regout, oprichter van porseleinfabriek Mosa, en zoon van Sphinx-oprichter Petrus Regout. Bij de verbouwing kreeg het huis de naam Kruisdonk. Uit die tijd stammen tevens het koetshuis en de portierswoning. Het koetshuis en de portierswoning tonen kenmerken van de neorenaissance en de chaletstijl.

Het huis bleef het grootste deel van de twintigste eeuw eigendom van de familie Regout, maar werd in de jaren 90 verkocht aan de gemeente Maastricht. In 1992-93 werden zowel het landhuis als het koetshuis volledig gerenoveerd. Tegenwoordig zijn in het gebouw verschillende bedrijven gevestigd.

Vermoedelijk is het park in landschapsstijl ontworpen door de Luikse tuinarchitect Jean Gindra. In de jaren twintig van de 20e eeuw heeft de tuinarchitect P.F. ter Steeg het park onder meer met een vijver aan de oostelijke zijde uitgebreid.

Beschrijving

Het landhuis is gebouwd in eclectische stijl en is gesitueerd in een historisch park in Engelse landschapsstijl. Het huis is dwars op de weg Kruisdonk gesitueerd. De voorgevel is georiënteerd op een thans buiten gebruik zijnde oprijlaan, waarvan het begin gemarkeerd wordt door een smeedijzeren hek tussen twee hekpijlers. De tegenwoordige hoofdtoegang, aan de andere kant van het gebouw, wordt gevormd door hekpijlers met speklagen van baksteen en Limburgse mergel, waarop vazen zijn geplaatst.

De hoofdvorm bestaat uit een rechthoek, met aan elke gevelzijde uitbouwen. De verschillende bouwvolumes van twee of tweeënhalve verdieping worden gedekt door een schilddak, lessenaarsdaken en platte daken, waarop elegant vormgegeven schoorstenen staan. Het huis heeft twee torens, waarvan de rankere, driezijdige toren een uivormige torenspits heeft. De bredere toren heeft een achthoekige vorm en is versierd met Dorische pilasters. Deze toren heeft een verhoogde nok met een bolvormige lantaarn waarop een smeedijzeren windvaan is geplaatst.

Het huis is opgetrokken in geel gesausde mergel is en voorzien van een hardstenen plint en hardstenen dorpels en lateien. De voorgevel is asymmetrisch ingedeeld, met zeven vensterassen. Rechts van het gevelmidden bevindt zich op de begane grond een terras, dat vanuit het huis toegankelijk is via dubbele Louvre-deuren. Daarboven bevindt zich een balkon op twee kolommen, waarop hardstenen vazen zijn geplaatst. Het terras en het balkon zijn voorzien van decoratieve smeedijzeren balustrades. Bijna alle ramen van het pand zijn ingedeeld in T-vormige vensters met tienruits bovenlichten en hebben Louvre-blinden. Naast de achthoekige toren bevindt zich eveneens een terras met natuurstenen hekpijlers en smeedijzeren balustrade.

De oostgevel wordt gedomineerd door een in 1992-93 vernieuwde serre, waarvan de oorspronkelijke smeedijzerconstructie en de decoratieve tegelvloer bewaard zijn gebleven. In de zuidgevel is een rechts van het midden geplaatste entreepartij bewaardgebleven met een giet- en smeedijzeren luifel onder een zinken dakje. Hieronder bevindt zich eveneens een dubbele toegangsdeur met Louvre-blinden.

Het interieur van het landhuis bevindt zich in authentieke staat. Het interieur is zeer rijk uitgevoerd in Empirestijl en is als monument beschermd.


Monumenten in de buurt van Portierswoning Kruisdonk in Maastricht

Villa Kruisdonk

Kruisdonk 66
Maastricht
Inleiding Eclectisch LANDHUIS Kruisdonk, XIXB, gesitueerd in een historische parkaanleg in landschapsstijl. Het pand bevindt zich in dwarsr..

Engels landschapspark Villa Kruisdonk

Kruisdonk 66
Maastricht
Inleiding Historische PARKAANLEG in landschapsstijl, in 1867 door de familie Regout ter plaatse van de Kruismolen van de Meerssense Proosdi..

Koetshuis Kruisdonk

Kruisdonk 66
Maastricht
Inleiding KOETSHUIS van het landgoed Kruisdonk, ca. 1900, in een door elementen van neo-renaissance en chaletstijl beïnvloede bouwtrant. G..

Vaeshartelt

Weert 9
Maastricht
HOOFDGEBOUW (zie kaart nr. 1) Het in 1739 gebouwde huis is in twee bouwlagen opgetrokken uit witgesausde baksteen en met de voorgevel op h..

Historische park- en tuinaanleg Vaeshartelt

Weert 9
Maastricht
HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG. (zie kaart nr. 2) Vaeshartelt heeft een voor de regio Maastricht-Aken-Luik typische 19de eeuwse parkaanleg..

Kaart & Routeplanner

Route naar Portierswoning Kruisdonk in Maastricht

Foto's (1)