Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Engels landschapspark Villa Kruisdonk in Maastricht

Tuin Park Landgoed

Kruisdonk 66
6222PH Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 1867
Architect: Gindra


Beschrijving van Engels landschapspark Villa Kruisdonk

Inleiding Historische PARKAANLEG in landschapsstijl, in 1867 door de familie Regout ter plaatse van de Kruismolen van de Meerssense Proosdij met bijbehorende aanleg (vgl. Topografische en Militaire Kaart, 1842) gerealiseerd. Volgens de familie-overlevering werd de aanleg ontworpen door een Belgisch architect. Vermoedelijk was tuinarchitect Gindra de ontwerper van het park, gezien de stilistische overeenkomst van de aanleg van Kruisdonk met zijn overige ontwerpen en gezien zijn betrokkenheid bij de aangrenzende parken van Vaeshartelt en Petit Suisse, beide destijds eveneens bezittingen van de familie Regout. De vijver aan de oostzijde werd in 1922 aangelegd door de tuinarchitect P.F. Ter Steeg. Omschrijving De aanleg bestaat uit een drietal licht geaccidenteerde weiden in landschapsstijl, grenzend aan de noord-, oost- en zuidwestzijde van het huis. Aan de zuidzijde bevindt zich de huidige oprit. Deze is hoogstwaarschijnlijk rond 1900 tot stand gekomen, tegelijkertijd met de bouw van de portierswoning en het koetshuis. De oorspronkelijke oprit aan de zuidwestzijde is buiten gebruik. De parkweiden worden door een patroon van in ruime curven verlopende slingerpaden doorsneden. De wandeling wordt omlijst door boomgroepen (thans linde, plataan, kastanje, es, beuk, rode beuk, eik, naaldbomen, acacia) en heesters (rhododendron, taxus) die voorts als coulissen van de gezichten over de vijverpartijen en parkweiden dienst doen. In de parkweiden enkele solitairen (thans rode beuk). De weide aan de oostzijde heeft als gezicht binnen de aanleg een grote waarde. De eikenlaan naar Vaeshartelt (Oude Rijksweg) omgrenst het park aan de zuidwestzijde. Aan de noordoostzijde van het huis een ruime vijverpartij in landschapsstijl. De vijver aan de oostzijde werd in 1922 aangelegd door de tuinarchitect P.F. Ter Steeg. Hij ontwierp waarschijnlijk ook de bordespartij, die als overgangslid tussen huis en laatstgenoemde vijverpartij dienst doet. De thans aanwezige balustrade werd in 1987 opgetrokken en is voor de bescherming van ondergeschikt belang. Ornamentele opstuwing met overloop aan de zuidzijde van de oostelijke vijverpartij, bestaande uit een bakstenen, gewelfachtige constructie, onder het aldaar verlopende wandelpad. Aan de vervalzijde een waterval, omlijst door grote brokken kunststeen. De opstuwing dateert vermoedelijk uit 1922 en heeft naast een ornamentele waarde ook een functionele betekenis: zij regelt het waterpeil van de vijverpartij. Aan de zuidwestzijde bevindt zich een opstuwing met overloop van de noordoostelijke vijver naar de omringende gracht. Aan de noordoostzijde van het landhuis gelegen brug, bestaande uit een ijzeren met klinkers bekleed brugdek. Aan weerszijden van de brug een siersmeedijzeren leuning met patroon van ruitvormige stijlen in rechte vakken en houten handlijst. De brug rust op rode bakstenen keermuren, die met kunststeen in rustica is bekleed. De brug, die uit het einde der 19e eeuw dateert, heeft een grote ornamentele waarde. Waardering Het landschapspark Kruisdonk is van zeer grote cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele, sociaal-economische, landschappelijke en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de aanleg in landschapsstijl en de betrokkenheid van de tuinarchitecten Gindra en Ter Steeg. Het park is een essentiëel onderdeel van het landgoed Kruisdonk, is vanwege de situering van grote betekenis voor de ontwikkeling van de streek, van bijzonder belang voor het aanzien van de streek en heeft een historisch-ruimtelijke relatie met de van oudsher aanwezige waterlopen. Het park is in hoge mate gaaf gebleven en is van groot belang in relatie tot de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving. Bovendien beschikt het landschapspark Kruisdonk over een aanzienlijke typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506843
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Villa Kruisdonk
HoesKruusdonkwkped07.JPG
Locatie Kruisdonk, Maastricht
Huidig gebruik kantoor
Start bouw ca 1880
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 506842
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Smeedijzeren baldakijn boven een deur

Villa Kruisdonk is een landgoed met landhuis gebouwd in 1880 nabij Rothem, destijds in de gemeente Meerssen gelegen, thans in de wijk Nazareth in het noordoosten van de gemeente Maastricht. Het landgoed wordt begrensd door de spoorlijn Maastricht - Aken, de rijksweg A2, de Oude Rijksweg en de weg Kruisdonk. Villa Kruisdonk is een rijksmonument. Het complex is niet voor het publiek toegankelijk. De villa maakt deel uit van de Landgoederenzone Maastricht - Meerssen.

Geschiedenis

Het huis werd in de tweede helft van de negentiende eeuw gebouwd op de locatie van de voormalige Kruismolen, behorende aan de Proosdij van Meerssen. Omstreeks 1880 werd het huis in eclectische stijl verbouwd in opdracht van Hubert Gérard Louis Regout, oprichter van porseleinfabriek Mosa, en zoon van Sphinx-oprichter Petrus Regout. Bij de verbouwing kreeg het huis de naam Kruisdonk. Uit die tijd stammen tevens het koetshuis en de portierswoning. Het koetshuis en de portierswoning tonen kenmerken van de neorenaissance en de chaletstijl.

Het huis bleef het grootste deel van de twintigste eeuw eigendom van de familie Regout, maar werd in de jaren 90 verkocht aan de gemeente Maastricht. In 1992-93 werden zowel het landhuis als het koetshuis volledig gerenoveerd. Tegenwoordig zijn in het gebouw verschillende bedrijven gevestigd.

Vermoedelijk is het park in landschapsstijl ontworpen door de Luikse tuinarchitect Jean Gindra. In de jaren twintig van de 20e eeuw heeft de tuinarchitect P.F. ter Steeg het park onder meer met een vijver aan de oostelijke zijde uitgebreid.

Beschrijving

Het landhuis is gebouwd in eclectische stijl en is gesitueerd in een historisch park in Engelse landschapsstijl. Het huis is dwars op de weg Kruisdonk gesitueerd. De voorgevel is georiënteerd op een thans buiten gebruik zijnde oprijlaan, waarvan het begin gemarkeerd wordt door een smeedijzeren hek tussen twee hekpijlers. De tegenwoordige hoofdtoegang, aan de andere kant van het gebouw, wordt gevormd door hekpijlers met speklagen van baksteen en Limburgse mergel, waarop vazen zijn geplaatst.

De hoofdvorm bestaat uit een rechthoek, met aan elke gevelzijde uitbouwen. De verschillende bouwvolumes van twee of tweeënhalve verdieping worden gedekt door een schilddak, lessenaarsdaken en platte daken, waarop elegant vormgegeven schoorstenen staan. Het huis heeft twee torens, waarvan de rankere, driezijdige toren een uivormige torenspits heeft. De bredere toren heeft een achthoekige vorm en is versierd met Dorische pilasters. Deze toren heeft een verhoogde nok met een bolvormige lantaarn waarop een smeedijzeren windvaan is geplaatst.

Het huis is opgetrokken in geel gesausde mergel is en voorzien van een hardstenen plint en hardstenen dorpels en lateien. De voorgevel is asymmetrisch ingedeeld, met zeven vensterassen. Rechts van het gevelmidden bevindt zich op de begane grond een terras, dat vanuit het huis toegankelijk is via dubbele Louvre-deuren. Daarboven bevindt zich een balkon op twee kolommen, waarop hardstenen vazen zijn geplaatst. Het terras en het balkon zijn voorzien van decoratieve smeedijzeren balustrades. Bijna alle ramen van het pand zijn ingedeeld in T-vormige vensters met tienruits bovenlichten en hebben Louvre-blinden. Naast de achthoekige toren bevindt zich eveneens een terras met natuurstenen hekpijlers en smeedijzeren balustrade.

De oostgevel wordt gedomineerd door een in 1992-93 vernieuwde serre, waarvan de oorspronkelijke smeedijzerconstructie en de decoratieve tegelvloer bewaard zijn gebleven. In de zuidgevel is een rechts van het midden geplaatste entreepartij bewaardgebleven met een giet- en smeedijzeren luifel onder een zinken dakje. Hieronder bevindt zich eveneens een dubbele toegangsdeur met Louvre-blinden.

Het interieur van het landhuis bevindt zich in authentieke staat. Het interieur is zeer rijk uitgevoerd in Empirestijl en is als monument beschermd.


Monumenten in de buurt van Engels landschapspark Villa Kruisdonk in Maastricht

Villa Kruisdonk

Kruisdonk 66
Maastricht
Inleiding Eclectisch LANDHUIS Kruisdonk, XIXB, gesitueerd in een historische parkaanleg in landschapsstijl. Het pand bevindt zich in dwarsr..

Koetshuis Kruisdonk

Kruisdonk 66
Maastricht
Inleiding KOETSHUIS van het landgoed Kruisdonk, ca. 1900, in een door elementen van neo-renaissance en chaletstijl beïnvloede bouwtrant. G..

Portierswoning Kruisdonk

Kruisdonk 64
Maastricht
Inleiding PORTIERSWONING van het landgoed Kruisdonk, ca. 1900, gebouwd in een door de neo-renaissance en de chaletstijl beïnvloede bouwtra..

Vaeshartelt

Weert 9
Maastricht
HOOFDGEBOUW (zie kaart nr. 1) Het in 1739 gebouwde huis is in twee bouwlagen opgetrokken uit witgesausde baksteen en met de voorgevel op h..

Historische park- en tuinaanleg Vaeshartelt

Weert 9
Maastricht
HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG. (zie kaart nr. 2) Vaeshartelt heeft een voor de regio Maastricht-Aken-Luik typische 19de eeuwse parkaanleg..

Kaart & Routeplanner

Route naar Engels landschapspark Villa Kruisdonk in Maastricht

Foto's (1)