Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Gouvernement in Maastricht

Gebouw

Bouillonstraat 1
6211LH Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 1935
Architect: Ir. G.C. Bremer


Beschrijving van Gouvernement

Inleiding Met diverse stijlelementen in 1935 naar een ontwerp van Rijksbouwmeester Ir. G.C. Bremer in opdracht van het bestuur van de Provincie Limburg gebouwd GOUVERNEMENTSHUIS. Het gouvernementshuis werd op de locatie van het oude Gouvernement in de oude Maastrichtse binnenstad gebouwd. Het gebouw moest om die reden binnen een bestaand stratenpatroon en tussen bestaande, historisch belangrijke bebouwing gerealiseerd worden. Het gebouw is aan de Bouillonstraat en voor een klein gedeelte aan de Lenculenstraat gesitueerd. Omschrijving Min of meer U-vormig gouvernementshuis rond binnenplein, met uitgebouwde hoofdentree dwars op de zuidelijke dwarsvleugel. Aantal bouwlagen: variërend van twee, twee met zolderverdieping tot drie. Zadeldaken en schilddaken met mangaankleurige Oud-Hollands vernieuwde pannen. Overstekken, nokschoorstenen. Toren met dubbel, in hoogte verspringend, hol gebogen zadeldakje voorzien van koperbeplating. Het trappenhuis van de toren op de verdiepingen is voorzien van een half tentdakje. Vensters en deuren: grote variatie aan stalen kozijnvormen, waaronder rechthoekige kruiskozijnen met zestienruits roedeverdeling, rondboogkozijnen met zesruits bovenlichten en scharnierend bovenlicht, rechthoekige schuifvensters met zes- en achtruitsroedeverdeling, ronde vensters met stervormige geleding, etc. Rondboogvormige houten buitendeuren. Het toegepaste bouwmateriaal is baksteen, Kunradersteen, zandsteen, Limburgse mergel en beton. Het voormalige Gouvernementsgebouw bestaat uit een aaneenschakeling van diverse, incidenteel in hoogte variërende bouwvolumes op een min of meer U-vormige plattegrond. De volumes in de Bouillonstraat zijn op de verdiepingen voorzien van vijf traveeën, in de eerste bouwlaag van zeven. De gevel aan de Bouillonstraat wordt geleed én gedomineerd door een hoge toren en aan de noordzijde besloten door een risalerend volume met drie vensterassen. In het volume tussen toren en hoekblok is aan de Bouillonstraat is boven de eerste laag een balkon met bronzen balustrade aangebracht, waarbij de zeven arcaden het gelijke aantal traveeën van de eerste bouwlaag benadrukken. De oorspronkelijke hoofdentree van het Gouvernement bevindt zich aan de Lenculenstraat. Deze bestaat uit drie natuurstenen arcades in een rustica-omlijsting van Kunrader steen. Boven elke arcade bevindt zich beeldhouwwerk van de Maastrichtse kunstenaar Charles Vos, voorstellende een mijnwerker, het provinciewapen en een landbouwer. Boven de drie glas-in-lood-vensters van de verdiepingen bevindt zich het rijkswapen in zandsteen. De entreepartij is op de hoeken voorzien van twee overhoekse risalieten, die op de begane rond overgaan in twee halfronde vleugels waarin oorspronkelijk de garages gesitueerd waren. De begane grond heeft een hoge rusticaplint, de rest van de optrek bestaat uit baksteen met zandstenen vensterbekroningen, voorzien van de wapens van de grote Limburgse steden. De toren is gesierd met het Limburgse provinciewapen. Van het INTERIEUR aan de Bouillonstraatzijde is onder meer van belang: de hal van het voormalig griffie-gedeelte met een dubbele galerij met kolommen in zwarte marmer met hierop rondbogen in gele travertin; de vloer van de hal is uitgevoerd in groene Noorse leisteen; de hal met zadeldak deels met glas in lood panelen, deels met een cassetteplafond; spantenconstructie rustend op natuurstenen kolommen in de tweede bouwlaag. De hal van de voormalige gouverneurswoning : vloer en wanden bekleed met marmer; rondbogen in grijs gewolkte marmer rustend op kolommen in zwarte marmer; naar twee zijden opgaande trap met bronzen leuning en traptreden in marmer; in gedeelte van de wand tweede bouwlaag enkele rondboogvormige glas-in-lood vensters; cassetteplafond met hierin een lichtstraat met transparante glas-in-lood ruitjes. De Feestzaal op de eerste verdieping: parketvloer; wanden met houten pilasters; open haard en schoorsteen in Franse kalksteen; boven de schouw wandschildering van de Limburgse kunstenares Jonkvrouwe Judy Michiels van Kessenich; het plafond is een tongewelf met cassettes naar romeinse en renaissance voorbeelden. De Salon met eveneens een tongewelf met casetteplafond; wanden met houten pilasters en houten betimmering; boven de doorgang van Salon naar Feestzaal een kleine ruimte voor orkest. Van het INTERIEUR aan de Lenculenstraatzijde is onder meer van belang: hal van het voormalige Statengedeelte met marmeren vloer; wanden deels bekleedt met marmer; opgaande halfronde trap; in de wand van het trappenhuis resteert nog een van de oorspronkelijk drie glas-in-lood vensters van glazenier Jan Gregoire. Voormalige Statenzaal met wanden met houten betimmering o.a. in de houtsoorten esdoorn en zebrano; cassetteplafond; zestal gebrandschilderde ramen van de Roermondse glazenier Joep Nicolas die een beeld trachten te geven van het groeien van Limburg als cultuurcentrum en als staatkundig complex. Het voormalig woonhuis van de gouverneur ligt aan een tuin die tussen de zijvleugels van het in hoefijzervorm gebouwde gouvernementsgebouw ligt. De tuin heeft brede gazons en lange colonnades. Waardering Het voormalige Gouvernementsgebouw is uit cultuurhistorisch oogpunt van zeer groot belang als bijzondere uitdrukking van een bestuurlijke ontwikkeling. Architectuurhistorisch bezien is het van zeer groot belang voor de geschiedenis van de architectuur, voor het oeuvre van architect Bremer, vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van zijn ontwerp, vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek en vanwege de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Op het gebied van de ensemblewaarden scoort het Gouvernement zeer hoog als essentieel onderdeel van het beschermde stadsgezicht, vanwege de zeer bijzondere situering die verbonden is met de ontwikkeling van de Maastrichtse binnenstad en vanwege de grote betekenis voor het aanzien van de stad. Bovendien is er sprake van een hoge architectonische gaafheid en een zeer groot belang voor de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. Het Gouvernement beschikt over een hoge architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506629
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oud Gouvernement
Gevel en toren Oud Gouvernement aan de Bouillonstraat
Gevel en toren Oud Gouvernement aan de Bouillonstraat
Locatie Bouillonstraat / Lenculenstraat
Huidig gebruik Universiteit van Maastricht, rechtenfaculteit
Start bouw 1930 (ontwerp)
Bouw gereed 1935
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 506629
Architect G.C. Bremer
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Rechtenstudenten aan het werk in het voormalige provinciehuis in 2014

Het Oud Gouvernement is het voormalige provinciehuis van Limburg, tegenwoordig een universiteitsgebouw, gelegen aan de Bouillonstraat in het historische centrum van Maastricht. Het Oud Gouvernement is sinds 1996 een rijksmonument.

Geschiedenis

Vanaf het begin van de 17e eeuw bevond zich hier het gouvernementspaleis, de officiële residentie van de militaire gouverneurs van Maastricht. Aanvankelijk bestond de residentie uit twee in 1616 door het stadsbestuur aangekochte woonhuizen, die in de loop van de 17e en 18e eeuw diverse malen werden verbouwd en uitgebreid.

In 1770 werd tegenover het gouvernementspaleis, op de hoek van het Sint Servaasklooster en de Bouillonstraat, een militair wachthuis in Lodewijk XVI-stijl gebouwd, de zogenaamde Dragonderwacht. In 1777 vond een ingrijpende verbouwing van het paleis plaats onder leiding van de Maastrichtse architect Mathias Soiron. Hierbij werd de langgerekte gevel aan de Bouillonstraat vernieuwd en een verdieping aan het bestaande gebouw toegevoegd. In de Franse tijd was hier de prefectuur gevestigd, waar onder andere Napoleon Bonaparte in 1803 logeerde. In 1860 werd over de gehele breedte van het gebouw een ijzeren balkon aangebracht, waardoor het een meer representatieve uitstraling kreeg. In 1927 was het gebouw dermate bouwvallig geworden, dat bij het bezoek van koningin Wilhelmina het balkon gestut moest worden. In 1929 werd het gebouw gesloopt om plaats te maken voor een nieuw provinciehuis, het huidige Oud Gouvernement.

Het huidige gebouw is een ontwerp van rijksbouwmeester G.C. Bremer, die in Den Haag onder andere had meegewerkt aan de bouw van het Vredespaleis en het gebouw van de Hoge Raad, en in Maastricht het ontwerp had geleverd voor de Wilhelminabrug. De bouw vond plaats van 1930-35 en de bouwkosten bedroegen ruim 1 miljoen gulden. Tot 1986 was dit de zetel van het Limburgse provinciebestuur.

Delen van het gebouw zijn in 2009-10 grondig gerenoveerd. Sinds 1990 is hier de rechtenfaculteit van de Universiteit Maastricht gevestigd, thans meestal aangeduid met de Engelstalige benaming Faculty of Law. In zijn huidige functie beschikt het gebouw over een vijftiental onderwijsruimten, twee IT-ruimten en diverse collegezalen, waaronder de modernste "oefenrechtbank" van Nederland. Voor hun ontspanning beschikken de ca. 2500 rechtenstudenten over een binnentuin met coffee corner en terras.

Beschrijving

Exterieur

Het gouvernementsgebouw is een complex gebouw dat met een langgerekte façade parallel aan de Bouillonstraat ligt. De gevels zijn van gele baksteen op een plint van Kunrader kalk. De raamomlijstingen en andere decoratieve elementen zijn uitgevoerd in Naamse steen. Het uitbundige beeldhouwwerk is van de hand van de Maastrichtse beeldhouwer Charles Vos. De pronkfaçade aan de Bouillonstraat wordt gekenmerkt door een breed balkon boven een arcade en een rijke versiering met beeldhouwwerk. Het bouwvolume wordt onderbroken door een hoge, smalle toren met een enigszins oriëntaals aandoende torenbekroning. Ter linkerzijde van de toren lagen eertijds de representatieve ruimtes, waaronder de kantoren van de commissaris van de Koning(in) (in Limburg gouverneur genoemd) en de Feestzaal. De haaks hierop staande tuinvleugel was de ambtswoning van de gouverneur. De tuin heeft brede gazons en enkele colonnades.

De voormalige Statenzaal, de vergaderzaal van Provinciale Staten en de kantoren van de gedeputeerden bevinden zich in een bouwvolume, waarvan de hoofdingang zich bevindt aan de Lenculenstraat. Deze entree bestaat uit drie natuurstenen arcades in een omlijsting van Kunradersteen. Boven elke arcade bevindt zich beeldhouwwerk van Charles Vos, voorstellende een mijnwerker, het provinciewapen en een landbouwer. Boven de drie glas-in-lood-vensters van de verdiepingen bevindt zich het rijkswapen in zandsteen. In de twee halfronde vleugels ter weerszijden van deze entree bevonden zich oorspronkelijk de garages.

Interieur

In het interieur valt vooral het representatieve karakter op van de drie ontvangsthallen. De hal van wat vroeger het Statengedeelte was aan de Lenculenstraat wordt gedomineerd door een opgaande halfronde trap. Ook hier zijn de vloeren en wanden (deels) met marmer bekleed. In de hal bevonden zich oorspronkelijk drie glas-in-lood vensters van Jan Grégoire, maar twee daarvan zijn thans om praktische redenen opgeslagen op zolder. In de voormalige Statenzaal bevinden zich een zestal gebrandschilderde ramen van de Roermondse glazenier Joep Nicolas, die de staatkundige en culturele ontwikkeling van Limburg verbeelden. De zaal heeft een casetteplafond en een rijke zaalbetimmering, onder andere in de houtsoorten esdoorn en zebrano.

Indrukwekkend is ook de hal van de voormalige provinciale griffie aan de zuidzijde van het gebouw aan de Bouillonstraat, met een dubbele zuilengalerij onder een glazen dak. De vloer van de hal is van groengrijze Noorse leisteen. De galerij van gele Italiaanse travertijn wordt gedragen door zwart marmeren kolommen met rondbogen. Op de tweede verdieping dragen houten kolommen en natuurstenen pilasters een spantenconstructie. Het zadeldak bestaat deels uit een casetteplafond, deels uit glas in lood panelen. Aan de zuidzijde van de griffiehal bevindt zich een hoge, travertijnen nis, waarachter zich een vrij onaanzienlijk trappenhuis bevindt. In de nis bevindt zich sinds 2001 een kunstwerk van Sabine Lintzen, bestaande uit 36 glazen bloemknoppen, die de universele rechten van de mens voorstellen. Op de tegenoverliggende wand is een beeld geplaatst van Vrouwe Justitia van Charles Vos, dat zich vroeger in de gevel van de Tweede Minderbroederskerk bevond, het vroegere paleis van justitie.

De hal van de gouverneursvleugel (noordentree Bouillonstraat) wordt gedomineerd door een dubbele staatsietrap met bronzen trapleuningen. De trap, de vloer en de wanden van de hal zijn bekleed met grijs marmer. De hal wordt omgeven door rondbogige doorgangen. In de achterwand van de trap bevindt zich een rij rondboogvormige glas-in-lood vensters. Het donkergebeitste cassetteplafond is versierd met panelen met swastika-achtige motieven en een lichtstraat met transparante glas-in-lood ruitjes.

Vermeldenswaardig in het interieur zijn verder de Ontvangstzaal en de Feestzaal op de eerste verdieping van het representatieve gedeelte, met parketvloeren, lambriseringen van Amerikaans redwood en casetteplafonds, hier in de vorm van een tongewelf. In de Feestzaal domineert een grote open haard met een schoorsteenmantel in Franse kalksteen met daarop in reliëf het wapen van de toenmalige gouverneur, baron van Hövell tot Westerflier en zijn echtgenote baronesse Schimmelpenninck van der Oye. Boven de schouw bevindt zich eem wandschildering van de Limburgse kunstenares Jonkvrouw Judy Michiels van Kessenich. Boven de doorgang van Ontvangstzaal naar Feestzaal is een kleine ruimte voor een orkest.

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van Gouvernement in Maastricht

Huis met lijstgevel.

Bouillonstraat 7
Maastricht
Huis met lijstgevel, XIX. Segmentboogvensters in Naamse steen. Pui modern.

Huis met lijstgevel.

Papenstraat 15A
Maastricht
Huis met lijstgevel, XVIII A, voorzien van hardstenen kozijnen, waaruit de kruisen verdwenen zijn. Lateiboogingang met bovenlicht in hardste..

Huis met brede lijstgevel.

Papenstraat 15
Maastricht
Huis met brede lijstgevel, XVIII A, voorzien van hardstenen kozijnen waaruit de kruisen verdwenen zijn. Het linker gedeelte heeft een met de..

Voormalige Wacht over het Gouvernement. Gebouw met gevels van Naamse steen uit 1770 in Lodewijk XVI-stijl.

Sint Servaasklooster 41
Maastricht
Voormalige Wacht over het Gouvernement. GEBOUW met gevels van Naamse steen uit 1770 in Lodewijk XVI-stijl. Middenpartij, geflankeerd door br..

Voormalige Refugie van Sint Jacob te Luik.

Papenstraat 13
Maastricht
Voormalige Refugie van Sint Jacob te Luik. Het gebouw heeft een voorgevel, XVII, met resten van geblokte vensterzijkanten en horizontale mer..

Kaart & Routeplanner

Route naar Gouvernement in Maastricht

Foto's (1)