Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Ommuring en poorten Algemene Begraafplaats Tongerseweg. in Maastricht

Graf Begraafplaats

Tongerseweg 294
6215AC Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 1850-1900


Beschrijving van Ommuring en poorten Algemene Begraafplaats Tongerseweg.

Inleiding AANLEG met KERKHOFMUUR MET TOEGANGSPOORTEN van de begraafplaats aan de Tongerseweg, XIXB. De ommuring aan de noordzijde van de begraafplaats werd vanwege een na-oorlogse uitbreiding grotendeels verwijderd. Omschrijving De AANLEG van de begraafplaats met de verschillende begraafplaatsonderdelen en bijpassende beplanting binnen de ommuring van 1910. De begraafplaats is aan de zuid-, west- en noordzijde omgeven door een bakstenen muur, waarin een van rijkswege beschermd poortgebouw (monumentnummer 27990), alsmede een viertal toegangspoorten. Het Joodse begraafplaatsdeel is bovendien voorzien van een eigen ommuring. De muur is voorzien van op regelmatige afstanden geplaatste kolommen met hardstenen afdekking, ten dele gepleisterde plinten. Aan de Tongerseweg bevinden zich een tweetal toegangspoorten, aan de westzijde aparte toegangspoorten voor de Joodse begraafplaats en het ongewijde gedeelte. Deze poorten zijn voorzien van een geprofileerde florentijnse boog in hardsteen, een hardstenen architraaflijst, alsmede een doodshoofd op de sluitsteen, hardstenen plinten en dubbele smeedijzeren hekwerken. De toegangspoort van het ongewijde deel is eenvoudiger uitgevoerd en uitsluitend opgetrokken in baksteen. Waardering De AANLEG van de begraafplaats is van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een culturele, sociaal-maatschappelijke, geestelijke en typologische ontwikkeling. Het poortgebouw en de toegangspoorten zijn van belang voor de geschiedenis van de architectuur, beschikken over esthetische kwaliteit en zijn van importantie vanwege de ornamentiek. Muur en poorten vormen een essentiëel onderdeel van de aanleg van de begraafplaats aan de Tongerseweg, zijn vanwege de situering verbonden met de ontwikkeling en uitbreiding van de stad en zijn van belang voor het aanzien van de stad. De resterende ommuring is in hoge mate gaaf en van belang voor de structurele en visuele gaafheid van de omgeving. Een dergelijke begraafplaatsommuring met poortgebouw en toegangspoorten is in regionaal perspectief in hoge mate zeldzaam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506579
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Algemene Begraafplaats Tongerseweg
Grafmonumenten Meeuwen-MacPherson
Overzicht nieuwer gedeelte

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is een historische begraafplaats in Maastricht. De begraafplaats is gelegen aan de Tongerseweg in de wijk Daalhof en grenst aan de wijken Belfort, Mariaberg en Campagne. Het poortgebouw aan de Tongerseweg, de ommuring en enkele andere poorten, de kerkhofkapel, alsmede een achttal grafmonumenten hebben de status van rijksmonument.

Geschiedenis

De geschiedenis van de begraafplaats gaat terug tot de Franse tijd (1795-1814), toen het verbod om in kerken te begraven werd ingevoerd. In 1805 besloot de Franse prefect tot oprichting van een nieuwe algemene begraafplaats, bedoeld voor alle gezindten, rooms-katholieken, protestanten en joden. In 1809 kocht de gemeente Maastricht een terrein van 1 hectare langs de nieuwe steenweg naar Tongeren met de bedoeling er een begraafplaats aan te leggen. In december 1811 had architect Jean François Soiron het plan van aanleg gereed; slechts een halve hectare werd daadwerkelijk ingericht. Het Joodse gedeelte is gesitueerd aan de oostzijde, heeft een eigen ommuring en toegangspoort.

In de loop van de geschiedenis werd het ontwerp van Soiron steeds verder uitgebreid: in 1850 naar een ontwerp van stadsarchitect Van den Bergh, in 1910 naar ontwerp van de Leuvense landschapsarchitect Liévin Rosseels en in 1956 volgde een uitbreiding naar ontwerp van Frans Dingemans. Bij deze laatste uitbreiding verviel de oude trichterbaan. Piet Satijn ontwierp in 1961 een nieuwe hoofdingang met portiersloge aan de Javastraat.

Sinds 1920 is er een afdeling voor niet-religieuzen en andersdenkenden. Zelfs was er ooit een aparte afdeling gereserveerd voor ongedoopte kinderen en zelfmoordenaars. In 1970 werd de mogelijkheid geïntroduceerd een as-urn bij te zetten in een urnenveld. Vanaf 1983 kunnen ook islamieten hier begraven worden.

De begraafplaats nu

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is de grootste begraafplaats in Maastricht. Op de begraafplaats zijn veel bekende Maastrichtenaren begraven, waaronder verschillende burgemeesters van Maastricht, enkele hoge militairen en industriëlen, Victor de Stuers, de grondlegger van de monumentenzorg in Nederland, de schilders Henri Goovaerts en Edmond Bellefroid, de volksschrijver Alfons Olterdissen en diverse leden van de familie Regout. De oudere delen met de kapel en een aantal grafmonumenten vormen een fraai 19e-eeuws ensemble.

Het plan om op de begraafplaats een crematorium te realiseren, zorgde rond 2010 in de omliggende wijken voor veel beroering.

Beschermde bouwwerken

Het neoclassicistische poortgebouw aan de Tongerseweg dateert uit het begin van de 19e eeuw en heeft in het midden van de voorgevel een hardstenen poortomlijsting met een gebeeldhouwde sluitsteen. De neogotische kapel met grafkelder is een ontwerp van architect Johannes Kayser uit 1885-90. De kapel heeft een octagone plattegrond met aan de westzijde een ingangsportiek. Het interieur is rijk-gedecoreerd. Onder de kapel bevindt zich een grafkelder, waarvan de toegang zich aan de zijkant van de kapel bevindt.

Beschermde en bijzondere grafmonumenten

Op de begraafplaats bevinden zich 8 grafmonumenten die zijn geregistreerd als rijksmonument. Bijzonder zijn met name het grafmonument van Jean Lambert Antoine de Behr uit 1813, de grafmonumenten van de familie Gericke van Herwijnen-de Salis uit ca. 1845-75, de grafmonumenten van de familie Macpherson-van Meeuwen uit 1846, 1848 en 1889, en het grafmonument van de familie De Stuers, in de vorm van een obelisk, uit 1861. Van de 20e-eeuwse grafmonumenten kunnen genoemd worden het grafmonument van Frederik Becks uit 1931 en het grafmonument van Hubert Beckers uit 1932. In 1984 werd het Heilig Hartbeeld van het Keizer Karelplein hiernaartoe verplaatst.

Natuurwaarde

Naast de functie van begraafplaats fungeert het gebied als groene long in dit deel van de stad. Er bevinden zich veel oude bomen, o.a. rode beuken, cipressen en sequoiadendrons.

Zie ook

Externe link



Monumenten in de buurt van Ommuring en poorten Algemene Begraafplaats Tongerseweg. in Maastricht

Grafmonument van Frederik Becks

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT van Frederik Becks, socialistisch gemeenteraadslid, 1931, vervaardigd door beeldhouwer L. Pieters. Gesitueerd op het..

Grafmonument van Hubert Beckers

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT van Hubertus Johannes Beckers, de Maastrichtse arbeider die tijdens de Zinkwitstaking in 1929 door marechausseekogel..

Grafmonument Jezuïeten

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding Eclectisch GRAFMONUMENT van de Paters Jezuïeten, XIXc, vervaardigd door H. Pierey. Gesitueerd op de begraafplaats aan de Tongers..

Grafmonument van Jean Lambert Antoine de Behr

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT voor J.L.A. Ridder de Behr en familie, 1813. Gesitueerd op de begraafplaats aan de Tongerseweg. Omschrijving Het..

Grafmonument Bosch van Drakenstein

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT Bosch van Drakenstein, 1842, bestaande uit een rijk geornamenteerd smeedijzeren hekwerk op een hardstenen basement. ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Ommuring en poorten Algemene Begraafplaats Tongerseweg. in Maastricht

Foto's (1)