Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kapel Begraafplaats Tongerseweg in Maastricht

Kerkelijk Gebouw

Tongerseweg 294
6215AC Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 1885-1890
Architect: Johannes Kayser


Beschrijving van Kapel Begraafplaats Tongerseweg

Inleiding Neo-gotische KAPEL met grafkelder, dominant gesitueerd op de begraafplaats aan de Tongerseweg, 1885-1890, gebouwd naar een ontwerp van architect Johannes Kayser. Omschrijving De kapel heeft een souterrainverdieping met grafkelder plus één bouwlaagop een octagone plattegrond, ingangsportiek aan de westzijde. De kapel wordt gedekt door een achtzijdig tentdak met leien en nokkruis, het ingangsportiek door een zadeldak met leien. Het muurwerk van de kapel is opgetrokken in machinale steen, op een grauwbruine bakstenen plint met groen geglazuurde profiellijst. Groen geglazuurde speklagen, roodbruin geglazuurde profiellijsten en spitsbooglijsten. Metselwerk in kruisverband. Onder de houten lijstgoot een breed fries met een indeling van driepassen. Zich verjongende steunberen op de gevelhoeken. Het ingangsportiek heeft een spitsboogvormige ingang met trapgevel. Deze trapgevel is afgedekt met geglazuurde ezelsruggen. Het portiek wordt gedragen door vier bakstenen kolommen met natuurstenen bladkapitelen. Hoogoplopende ijzeren lancetramen met neo-gotisch ornamentaal glas, een roosvenster met vierpastracering in het gevelvlak boven het ingangsportiek. Door de slanke steunberen en lancetramen maakt het gebouw een rijzige indruk. Een dubbel smeedijzeren hekwerk in de segmentboogvormige kapelentree. In de grafkelder onder de kapel gemetselde troggewelfjes op ijzeren profielen. Grafnissen. In het INTERIEUR van het voorportaal een met sjabloonmotieven beschilderd houten tongewelf, trekstangen. Links en rechts van het toegangshekwerk een grafsteen van een lid van de familie Claerenboets. Zeer rijk geornamenteerd kapelinterieur met ex voto-tegels, beeldennissen, ribgewelf op kraagstenen, sluitsteen met Christusmonogram, zwart-wit vloer in marmer en hardsteen. Altaar met twee tegeltableaux, waarop voorstellingen van het Heilig Graf en een Calvariegroep. Waardering De begraafplaatskapel is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele, sociaal-maatschappelijke en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de betrokkenheid van architect Johannes Kayser, de esthetische kwaliteiten van zijn ontwerp, het bijzondere materiaalgebruik, de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. De kapel is een zeer belangrijk onderdeel van de begraafplaats Tongerseweg en beschikt over een historisch-ruimtelijke relatie met de aanleg van de begraafplaats. De kapel is van groot belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en interieur. De kapel beschikt bovendien over een redelijk architectuurhistorische en een in typologisch en functioneel opzicht hoge mate van zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506570
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Algemene Begraafplaats Tongerseweg
Grafmonumenten Meeuwen-MacPherson
Overzicht nieuwer gedeelte

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is een historische begraafplaats in Maastricht. De begraafplaats is gelegen aan de Tongerseweg in de wijk Daalhof en grenst aan de wijken Belfort, Mariaberg en Campagne. Het poortgebouw aan de Tongerseweg, de ommuring en enkele andere poorten, de kerkhofkapel, alsmede een achttal grafmonumenten hebben de status van rijksmonument.

Geschiedenis

De geschiedenis van de begraafplaats gaat terug tot de Franse tijd (1795-1814), toen het verbod om in kerken te begraven werd ingevoerd. In 1805 besloot de Franse prefect tot oprichting van een nieuwe algemene begraafplaats, bedoeld voor alle gezindten, rooms-katholieken, protestanten en joden. In 1809 kocht de gemeente Maastricht een terrein van 1 hectare langs de nieuwe steenweg naar Tongeren met de bedoeling er een begraafplaats aan te leggen. In december 1811 had architect Jean François Soiron het plan van aanleg gereed; slechts een halve hectare werd daadwerkelijk ingericht. Het Joodse gedeelte is gesitueerd aan de oostzijde, heeft een eigen ommuring en toegangspoort.

In de loop van de geschiedenis werd het ontwerp van Soiron steeds verder uitgebreid: in 1850 naar een ontwerp van stadsarchitect Van den Bergh, in 1910 naar ontwerp van de Leuvense landschapsarchitect Liévin Rosseels en in 1956 volgde een uitbreiding naar ontwerp van Frans Dingemans. Bij deze laatste uitbreiding verviel de oude trichterbaan. Piet Satijn ontwierp in 1961 een nieuwe hoofdingang met portiersloge aan de Javastraat.

Sinds 1920 is er een afdeling voor niet-religieuzen en andersdenkenden. Zelfs was er ooit een aparte afdeling gereserveerd voor ongedoopte kinderen en zelfmoordenaars. In 1970 werd de mogelijkheid geïntroduceerd een as-urn bij te zetten in een urnenveld. Vanaf 1983 kunnen ook islamieten hier begraven worden.

De begraafplaats nu

De Algemene Begraafplaats Tongerseweg is de grootste begraafplaats in Maastricht. Op de begraafplaats zijn veel bekende Maastrichtenaren begraven, waaronder verschillende burgemeesters van Maastricht, enkele hoge militairen en industriëlen, Victor de Stuers, de grondlegger van de monumentenzorg in Nederland, de schilders Henri Goovaerts en Edmond Bellefroid, de volksschrijver Alfons Olterdissen en diverse leden van de familie Regout. De oudere delen met de kapel en een aantal grafmonumenten vormen een fraai 19e-eeuws ensemble.

Het plan om op de begraafplaats een crematorium te realiseren, zorgde rond 2010 in de omliggende wijken voor veel beroering.

Beschermde bouwwerken

Het neoclassicistische poortgebouw aan de Tongerseweg dateert uit het begin van de 19e eeuw en heeft in het midden van de voorgevel een hardstenen poortomlijsting met een gebeeldhouwde sluitsteen. De neogotische kapel met grafkelder is een ontwerp van architect Johannes Kayser uit 1885-90. De kapel heeft een octagone plattegrond met aan de westzijde een ingangsportiek. Het interieur is rijk-gedecoreerd. Onder de kapel bevindt zich een grafkelder, waarvan de toegang zich aan de zijkant van de kapel bevindt.

Beschermde en bijzondere grafmonumenten

Op de begraafplaats bevinden zich 8 grafmonumenten die zijn geregistreerd als rijksmonument. Bijzonder zijn met name het grafmonument van Jean Lambert Antoine de Behr uit 1813, de grafmonumenten van de familie Gericke van Herwijnen-de Salis uit ca. 1845-75, de grafmonumenten van de familie Macpherson-van Meeuwen uit 1846, 1848 en 1889, en het grafmonument van de familie De Stuers, in de vorm van een obelisk, uit 1861. Van de 20e-eeuwse grafmonumenten kunnen genoemd worden het grafmonument van Frederik Becks uit 1931 en het grafmonument van Hubert Beckers uit 1932. In 1984 werd het Heilig Hartbeeld van het Keizer Karelplein hiernaartoe verplaatst.

Natuurwaarde

Naast de functie van begraafplaats fungeert het gebied als groene long in dit deel van de stad. Er bevinden zich veel oude bomen, o.a. rode beuken, cipressen en sequoiadendrons.

Zie ook

Externe link



Monumenten in de buurt van Kapel Begraafplaats Tongerseweg in Maastricht

Graven Van Meeuwen, MacPherson en diens vrouw

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding Drie identieke GRAFMONUMENTEN in de vorm van antieke hardstenen sarcofagen, 1846, 1848, 1889. Geplaatst in een driehoeki..

Grafmonument Bosch van Drakenstein

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT Bosch van Drakenstein, 1842, bestaande uit een rijk geornamenteerd smeedijzeren hekwerk op een hardstenen basement. ..

Grafmonument De Stuers

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT van de familie De Stuers, 1861, in de vorm van een obelisk. Prominent gesitueerd op een van de centrale ple..

Grafmonument Gericke v. Herwijnen-De Salis

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT Gericke van Herwijnen-De Salis, 1843-1873, bestaande uit een combinatie van een antieke sarcofaag en een te..

Grafmonument van Jean Lambert Antoine de Behr

Tongerseweg 294
Maastricht
Inleiding GRAFMONUMENT voor J.L.A. Ridder de Behr en familie, 1813. Gesitueerd op de begraafplaats aan de Tongerseweg. Omschrijving Het..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kapel Begraafplaats Tongerseweg in Maastricht

Foto's (1)