Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Redemptoristenklooster in Wittem

Kerkelijk Gebouw

Wittemer Allee 32
6286AB Wittem (gemeente Gulpen Wittem)
Limburg

Bouwjaar: ca. 1894 1894 ca. 1894
Architect: Johannes Kayser


Beschrijving van Redemptoristenklooster

Inleiding In een traditioneel-ambachtelijke stijl met eclectische invloeden omstreeks 1894 naar een ontwerp van architect Johannes Kayser gebouwd KLOOSTER. Het huidige klooster werd na afbraak van het oude gebouwd omstreeks 1894. De KERK uit 1729-'33 kreeg een nieuwe façade waardoor de frontgevel een symmetrische indeling kreeg. Het klooster werd in 1938 vergroot naar een ontwerp van architect Jos Wielders te Sittard. In 1961/1962 werd aan de noordkant de Gerarduskapel naar ontwerp van de architect J. Petit uit Heerlen gebouwd. De vergroting uit 1938 en de diverse naoorlogse aan- en bijbouwen zijn uitgesloten van bescherming, evenals de gebouwen aan de westzijde van de kloosterkerk. De kloosterkerk geniet reeds rijksbescherming. Het klooster is in 1993/1994 geheel gerenoveerd. Tijdens deze renovatie zijn er in de voor- en achtergevel aluminium kozijnen met draairamen aangebracht in een wit gemoffelde uitvoering en bezet met isolatieglas; voegwerk en hemelwaterafvoeren aan de voorgevel zijn vervangen. Omschrijving Het halfvrijstaande kloostercomplex heeft een rechthoekige plattegrond en telt vier bouwlagen en een zolderverdieping. De schilddaken en zadeldaken zijn gedekt met mulden pannen. Linker frontgeveldeel met de entree van de kloosterkerk iets vooruitspringend en uitlopend in een topgevel. Deze entree met een rechthoekige houten deur in een rondboogvormige omlijsting en rondboogvormig geleed bovenlicht in glas-in-lood. Hierboven een groot rondboogvormig glas-in-lood venster deels met rozetvormige tracering. Dit venster wordt geflankeerd door twee beelden op een sokkel onder een baldakijn. De kerk werd gebouwd naar een ontwerp van architect Johann Conrad Schlaun uit Münster (Duitsland). In het interieur een centrale vierkante schipruimte met grote halfronde vensters aan weerszijden. De overwelfde koorpartij en het portaal sluiten hierbij aan met rondingen en hebben eveneens een vierkante plattegrond. De inrichting maakt een barokke indruk dankzij de pilasterversieringen, de zijaltaren en de beelden. De kerk werd omstreeks 1850 uitgebreid met een ronde koepelkapel. Van het INTERIEUR van de KERK zijn onder meer van belang: houten beelden uit de 17 de eeuw van Onze-Lieve-Vrouw en Sint Josef op de zijaltaren; Classicistisch hoofdaltaar uit het midden van de 19 de eeuw; orgelgalerij uit de tweede helft 18 de eeuw ; twee zijaltaren midden 18 de eeuw en kruiswegstaties uit de 18 de eeuw. Het rechter frontgeveldeel van het klooster eveneens licht vooruitspringend en uitlopend in een topgevel met hierin een groot rondboogvormig venster gedeeld door een geprofileerd doorlopend schoorsteenkanaal. Overige frontgevel met rechthoekige aluminium vensters en segmentboogvormige en rechthoekige houten deuren. Reeks dakkapellen met zadeldakjes. Klokkenstoel met gelui bestaande uit een klok van Petit en Fritsen, 1854, diam. 80 cm en twee moderne klokken. Mechanisch torenuurwerk, B. Eijsbouts, 1939, voorzien van elektri-sche opwinding. Van het INTERIEUR van het KLOOSTER zijn onder meer van belang de kloosterbibliotheek met houten vloer en houten boekenstellingen. De hoogte van de bibliotheek loopt nagenoeg over drie verdiepingen van het klooster en is op twee bouwlagen vanuit het klooster te betreden. Er zijn twee boven elkaar geplaatste galerijen onderling door middel van vier open houten spiltrappen verbonden en het geheel overkluisd met een houten neo-gotisch tongewelf. Open houten spiltrappen naar de galerijen, die voorzien zijn van houten balustraden. De galerijen zijn opgehangen aan de gevels en wanden, aan de voorzijde met stalen stangen aan de trekstangen van de kapconstructie. In de grote refter: vloer deels in Namense steen en deels in hout; langs de wanden houten lambrizering. Indeling interieur behoudens de recente renovatie nog intact. Bijzonderheden: in de achtergevel van het klooster een toegangstrap naar onder het klooster gelegen grafkelder bestaand uit twee rechthoekige ruimtes: rondboogvormig poortje; trap met hardstenen treden; in de wanden grafnissen deels voorzien van memorieplaten; toegang naar de tweede, kleinere ruimte met hardstenen omlijsting; tegelvloeren; gewelfde plafonds. Waardering: Het Redemptoristenklooster bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele en geestelijke ontwikkeling. Het klooster bezit architectuurhistorische waarde wegens het belang voor het oeuvre van de architecten Johann Conrad Schlaun en Johannes Kayser, de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, de bijzondere materiaalbehandeling en detaillering en de ornamentiek. Het object is tevens van bijzondere betekenis wegens de situering verbonden met de ontwikkeling van dit deel van Wittem en voor het aanzien van dit deel van de gemeente. Het klooster en met name de kerk en de bibliotheek zijn van algemeen belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en interieur en de hoge mate van functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506470
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Redemptoristenklooster Wittem
Wittemwkped06.JPG
Plaats Wittem
Religie rooms-katholiek
Kloosterorde redemptoristen
Gebouwd in 1729-33
Uitbreiding(en) 1891-94, 1938
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer  506470
Architectuur
Architect(en)  Johann Conrad Schlaun, Johannes Kayser, Jos Wielders
Bouwmateriaal  baksteen
Interieur kloosterkerk
Interieur kloosterkerk
Portaal  Portaalicoon   Religie

Het redemptoristenklooster Wittem is een klooster in het Zuid-Limburgse dorp Wittem. Het klooster staat onder meer bekend als bedevaartsoord van de heilige Gerardus Majella. Het klooster en de kloosterkerk, schuin tegenover kasteel Wittem gelegen, zijn beide rijksmonumenten. Sinds 2005 is het klooster de zetel van een provincie van de congregatie der Redemptoristen, een provincie die Nederland, Vlaanderen en een deel van Duitsland en Zwitserland omvat.

Geschiedenis

Het klooster omstreeks 1850

Het klooster in Wittem werd tussen 1729 en 1733 gebouwd naar een ontwerp van de Westfaalse bouwmeester Johann Conrad Schlaun, in opdracht van graaf Ferdinand van Plettenberg, die de heerlijkheid Wittem in 1722 had verworven. Beiden waren afkomstig uit de omgeving van Münster en dat was te zien aan het barokke uiterlijk van de kloosterkerk (waarvan onder andere de ui-vormige torenspits nog getuigt). In dezelfde periode werd door Schlaun ook de Sint-Agathakerk van Eys ontworpen. In 1733 werd het klooster betrokken door kapucijnen uit het keurvorstendom Keulen, die hier tot aan de Franse Revolutie hebben gewoond. De paters kapucijnen propageerden in Wittem de verering van de heilige Antonius van Padua.

Na deze periode kwam het klooster tientallen jaren leeg te staan, tot in 1835 de redemptoristen de beschikking kregen over de gebouwen. Het klooster werd ingericht als grootseminarie, een instelling waar aanstaande priesters werden opgeleid. Vanwege de sterke toename van het aantal studenten werd in 1891 een nieuw en groter klooster gebouwd, waarvoor grote delen van het oude gebouw gesloopt werden. Van het oorspronkelijke klooster zijn slechts delen van de barokke kloosterkerk en een gebouwtje naast de Gerarduskapel bewaard gebleven. Het huidige klooster is een ontwerp van architect Johannes Kayser. De plechtige inwijding van het nieuwe klooster vond plaats in 1894.

In 1904-1905 bouwden de broeders van het klooster het ontspannings-gebouw Emmaus.

Nadat het grootseminarie in 1938 een recordaantal studenten bereikte, werd besloten tot de bouw van een extra vleugel naar ontwerp van Jos Wielders. In de jaren daarna nam het aantal studenten sterk af. Een aantal studiehuizen van religieuze orden en congregaties, waaronder die van Wittem, begon een samenwerkingsverband, waarvoor in Heerlen de Hogeschool voor Theologie en Pastoraat werd opgericht. Dit betekende in 1968 de sluiting van het grootseminarie.

Op 1 augustus 2005 vormden de Nederlandse provincie van de redemptoristen tezamen met de Keulse, Vlaamse en Zwitserse provincie de nieuwe provincie Sint-Clemens, genoemd naar de heilige Clemens Maria Hofbauer. Het klooster te Wittem vormt de zetel van deze nieuwe provincie.

Bedevaartsoord

De heilige Gerardus Majella werd in 1893 door paus Leo XIII zaligverklaard en wordt sindsdien in Wittem vereerd. Deze verering maakte Wittem vanaf de jaren 1920 tot een belangrijk bedevaartsoord. In 1961–62 werd aan de noordkant de Gerarduskapel gebouwd. In het klooster vinden dagelijks misvieringen plaats, terwijl er ook congressen en andere evenementen voor groepen worden georganiseerd. Jaarlijks wordt het klooster, met name in de periode tussen mei en oktober, door duizenden mensen bezocht, uit heel Nederland alsmede het Belgische en Duitse grensgebied. Naast de kapel van Gerardus Majella wordt ook de zgn Ronde Kapel met een icoon van Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand veel bezocht.

Beschrijving kerk en klooster

Het halfvrijstaande kloostercomplex te Wittem heeft een rechthoekige plattegrond en telt vier bouwlagen plus een zolderverdieping. Het omvat naast het eigenlijke klooster onder meer een kerk, enkele kapellen, een grafkelder, een bibliotheek en een religieuze boekhandel. Aan het complex grenst een kloostertuin. In de kloosterkerk, waarvan de inrichting nog deels in de stijl van de Luiks-Akense barok is, bevinden zich moderne gewelfschilderingen van Charles Eyck. De barokke gevel, met rijkversierd portaal, is in 1894 vervangen door de huidige, in een onduidelijke neostijl. De kerk werd omstreeks 1850 uitgebreid met een ronde koepelkapel. In de crypte, toegankelijk via een trap in de achtergevel van het klooster, is Willem Marinus van Rossum begraven, de eerste Nederlandse kardinaal na de Reformatie. Bijzonder is de overwelfde, neogotische bibliotheek met twee boven elkaar geplaatste galerijen, die door middel van spiltrappen met elkaar verbonden zijn.

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Redemptoristenklooster in Wittem

Slothoeve van natuursteen en baksteen, ten dele met speklagen van mergel. Voormalig poortgebouw met dichtgemetselde spitsboogdoorgang, waarboven een n ..

Wittemer Allee 1A
Wittem (Gemeente Gulpen Wittem)
SLOTHOEVE van natuursteen en baksteen, ten dele met speklagen van mergel, XVII-XIX. Voormalig poortgebouw met dichtgemetselde spitsboogdoorg..

Kasteel Wittem

Wittemer Allee 3
Wittem (Gemeente Gulpen Wittem)
Kasteel; complex met een ronde hoektoren, van kiezelzandsteen, XV.

Posterij, hoeve met binnenplaats van baksteen; woonhuis met statige voorgevel van zeven traveeën; segmentboogingang en -vensters in Naamse steen

Rijksweg 2
Wittem (Gemeente Gulpen Wittem)
Posterij, hoeve met binnenplaats van baksteen; woonhuis met statige voorgevel van zeven traveeën, midden XVIII; segmentboogingang en -venst..

Kokkelmanshuis

Oude Heirbaan 11
Wittem (Gemeente Gulpen Wittem)
Bakstenen HUISJE met vakwerkverdieping ; boven de segmentboogomlijsting uit Naamse steen een beeldnisje in hout met inscriptie; XVIII.

't Wienhoes

Oude Heirbaan 6
Wittem (Gemeente Gulpen Wittem)
't Wienhoes; bakstenen hoeve met binnenplaats, XVIII A-XIX. Rondbogig voetgangerspoortje in Naamse steen met bespijkerde deur. Aan de binnen..

Kaart & Routeplanner

Route naar Redemptoristenklooster in Wittem

Foto's (2)