Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Keersluis, de sas te Genemuiden, gelegen tussen de binnen- en de buitenhaven, vormt onderdeel van de hoofdwaterkering van de polder Mastenbroek in Genemuiden

Weg En Waterwerk

Buiten-
8280AA Genemuiden (gemeente Zwartewaterland)
Overijssel

Bouwjaar: 1866
Architect: A.L. de Bruijn Kops


Beschrijving van Keersluis, de sas te Genemuiden, gelegen tussen de binnen- en de buitenhaven, vormt onderdeel van de hoofdwaterkering van de polder Mastenbroek

Inleiding KEERSLUIS, de sas te Genemuiden, gelegen tussen de binnen- en de buitenhaven, vormt onderdeel van de hoofdwaterkering van de polder Mastenbroek. De keersluis, d.w.z. met slechts één stel deuren, is gebouwd in 1866 na de stormvloeden van 1862 en 1863. De sas is ontworpen door A.L. de Bruin Kops. De eerste steen is gelegd op 10 augustus, door de burgemeester van Genemuiden H.J. Hulst, tevens dijkgraaf. De tekst op de gedenksteen in de sluis luidt als volgt: "De eerste steen deser sluis is gelegd den 10 augustus 1866 door den Burgemeester van Genemuiden H.J. Hulst in bijwezen van den Raad dier gemeente waarvan de leden waren J. van Dalfsen Jlz, R.E. Heutink; wethouders, A.J. Visscher, K. Bakker, W.H. Groothuis, J.W. Jonkers en W. van Dalfsen Jzn. Het werk is ontworpen door A.L. de Bruin Kops en uitgevoerd onder directie van A.M.K.W. Baron van Ittersum Ingenieur van den Waterstaat onder toezigt van den Opzigter B. van Aalderen". Via de buitenhaven is de sluis verbonden met het Zwarte Water, het Zwolse Diep en het IJsselmeer. De functie van de sas is het achter de hoofdwaterkering gelegen land bij hoge tot extreem hoge waterstanden te beschermen tegen overstroming. De Genemuider sas is compleet, inclusief één stel deuren, stalen loopbrug met bewegingswerken en een ernaast gelegen petroleumkelder (met een voorraad voor de bevolking die hier geplaatst i.v.m. brandgevaar). De schutbalksponningen zijn aangebracht in 1950-1952 bij de uitvoering van het inundatieplan voor West-Overijssel in het kader van de IJssellinie. De sluis is gerestaureerd in 1987, waarbij deels gebruik is gemaakt van de oorspronkelijke bouwonderdelen. Omschrijving Keersluis met één stel houten puntdeuren, bediend door duwbomen met kettinglieren. De sluiswanden zijn opgetrokken in baksteen, voorzien van deurkassen en schutbalksponningen. Het metselwerk is afgedekt met natuurstenen dekplaten. Constructief kwetsbare delen (randen, hoeken, e.d.) zijn ook in natuursteen uitgevoerd. Aan beide zijden van de sluis zijn aan de sluiswanden gemetselde vleugelmuren aangebracht, eveneens met natuurstenen dekplaten. Over de sluis loopt een stalen loopbrug die middels een kettinglier en gietijzeren windwerken over een rollenbaan bewogen kan worden. Op de brug een gietijzeren poortje. Naast de brug een gietijzeren lantaarnpaal. In de oostelijke zijwand zijn een hardstenen peilschaal en een gedenkplaat aangebracht. De gedenkplaat herinnert aan de eerste steenlegging. De petroleumkelder is geheel met aarde afgedekt en daardoor aan het oog onttrokken. Waardering Keersluis van architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang vanwege: - de typologie - de beeldbepalende ligging tussen de binnen- en de buitenhaven - de zeldzaamheid van dit type sluizen - de gaafheid van het geheel (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506442
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Sas
Zicht op de Sas, keersluis in Genemuiden anno 2012
Zicht op de Sas, keersluis in Genemuiden anno 2012
Algemene gegevens
Locatie Genemuiden
Waterweg(en) Zwarte Water
Bouw
Bouwperiode 1866
Architectuur
Architect(en) A.L. de Bruijn Kops
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De Sas is een keersluis in de Overijsselse plaats Genemuiden.

Beschrijving

De keersluis is aangelegd na de stormvloeden van 1862 en 1863 met als doel de bescherming van het achterland, dat gevormd wordt door de polder Mastenbroek. De sluis werd in 1866 gebouwd naar een ontwerp van ir. A.L. de Bruijn Kops van rijkswaterstaat. De eerste steen werd gelegd op 10 augustus 1866. Een gedenkplaat bij de sluis herinnert aan dit gebeuren. De keersluis ligt in Genemuiden tussen de binnen- en de buitenhaven. De buitenhaven vormt de directe verbinding met het Zwarte Water, het Zwolsche Diep en het IJsselmeer. Voor de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 was er een directe verbinding met de Zuiderzee.

De sluisdeuren zijn van hout, de wanden van baksteen en deels van natuursteen. Op de sluis is een rollenbaan waarover een witgeverfde stalen loopbrug bewogen kan worden. Bij de sluis hoort een petroleumkelder. In 1987 werd de sluis gerestaureerd. De sluis is erkend als rijksmonument vanwege de beeldbepalende ligging tussen de beide havens, de zeldzaamheid, de gaafheid en de typologie.


Monumenten in de buurt van Keersluis, de sas te Genemuiden, gelegen tussen de binnen- en de buitenhaven, vormt onderdeel van de hoofdwaterkering van de polder Mastenbroek in Genemuiden

Huis met puntgevel, versierd met tussentrappen en toppilaster op consoles. Blijkens jaartalankers in 1789 verbouwd. Deur met ovale panelen en vensters ..

Westeinde 6
Zwartsluis (Gemeente Zwartewaterland)
Huis uit de 17e eeuw met puntgevel, versierd met tussentrappen en toppilaster op consoles. Blijkens jaartalankers in 1789 verbouwd. Deur met..

Deftig herenhuis met verdieping en omlopend schilddak

Groot Lageland 9
Zwartsluis (Gemeente Zwartewaterland)
Deftig herenhuis met verdieping en omlopend schilddak, begin 19e eeuw. De gaaf bewaarde voorgevel heeft een rijk geprofileerde kroonlijst, v..

Statig woonhuis in Classicistische trant. Het pand staat met de voorgevel direct aan de straat waar meer 19e-eeuwse bebouwing te vinden is

Groot Lageland 21
Zwartsluis (Gemeente Zwartewaterland)
Inleiding Statig woonhuis, gebouwd in 1860 in Classicistische trant. het pand staat met de voorgevel direct aan de straat waar meer 19e eeu..

Blokvormig pand zonder verdieping. Omlopend houten kroonlijst en pannen schilddak. Dakkapel met houten fronton. Vensters en deur in geprofileerde omli ..

Groot Lageland 39
Zwartsluis (Gemeente Zwartewaterland)
Blokvormig pand zonder verdieping uit het midden van de 19e eeuw. Omlopend houten kroonlijst en pannen schilddak. Dakkapel met houten fronto..

Eenvoudig woonhuis

Buitenkwartier 39
Zwartsluis (Gemeente Zwartewaterland)
Inleiding Omstreeks de eeuwwisseling voor een Joodse familie gebouwd eenvoudig woonhuis. Omschrijving Woonhuis van één bouwlaag met zol..

Kaart & Routeplanner

Route naar Keersluis, de sas te Genemuiden, gelegen tussen de binnen- en de buitenhaven, vormt onderdeel van de hoofdwaterkering van de polder Mastenbroek in Genemuiden

Foto's (2)