Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Antonius van Paduakerk (Hoefstraatkerk) in Tilburg

Kerkelijk Gebouw

Hoefstraat 199
5014NL Tilburg
Noord Brabant

Bouwjaar: 1911-1913
Architect: waarschijnlijk A.A.J. Margry


Beschrijving van Sint-Antonius van Paduakerk (Hoefstraatkerk)

Inleiding De R.K. ANTONIUS VAN PADUAKERK is gebouwd in 1911-1913 naar ontwerp van architectenbureau Margry uit Rotterdam. Waarschijnlijk was architect A.A.J. Margry verantwoordelijk voor het ontwerp. Het is een van de Antoniuskerken die Margry in opdracht van de Rotterdamse havenbaron Grewen bouwde en die daarom naar de patroonheilige van deze weldoener werden genoemd. Stilistisch vormt de kerk een overgang tussen het neoromaans en neobyzantijns. Het grote gebouw is aan een ovaal plein gesitueerd, waarop diverse straten uitkomen. De aanblik van de omgeving wordt bepaald door veelal relatief lage, eenvoudig vormgegeven bebouwing, waardoor de kerk een extra nadrukkelijk accent vormt. Omschrijving De driebeukige kruiskerk bezit een toren met entree op het noordoosten, geflankeerd door ronde traptorentjes. Het schip telt zes traveeën met een ronde koepel op de viering, waaraan een transept en koor van een travee en een halfrond gesloten absis met eveneens een rond traptorentje aan weerskanten. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen met rondboogfriezen en sierbetegeling, onder zadel- en lessenaarsdaken met leien in maasdekking. Hardsteen is gebruikt bij de plint, de afzaten bij de steunberen en de afgeschuinde lateien. De torenfaçade heeft centraal een dubbel ingangsportaal onder een rondboog met baksteen tracering. De dubbele eikenhouten deuren zijn voorzien van sierbeslag. Boven beide deuren een tegeltableau. Hierboven een breed, vierdelig rondboograam met natuursteen tracering. Alle ramen zijn voorzien van glas-in-lood. Aan weerskanten hiervan een torentje, dat van een achtkant overgaat in een cirkel, met onder het ronde torendak met zinken bolpiron een reeks smalle rondboogramen. In de hoofdtoren bevindt zich ter plaatse een tripletopening. De hoofdtoren rijst op boven twee aanbouwen onder dwarsgeplaatst zadeldak, voorzien van lisenen en kleine rondboogramen. Hierboven heeft de toren driedelige galmopeningen, aan de voorzijde boven elkaar geplaatst. De ronde wijzerplaten van het uurwerk zijn aan elke zijde in een rondboognis geplaatst. Boven elke wijzerplaat is een in- en uitgezwenkt klokgeveltje met kruis gemetseld. Hierboven verheft zich de achtzijdige torenspits met opengewerkt klokkentorentje waarop tenslotte een uispits is gezet. Het schip met zijbeuken heeft ter hoogte van de torentravee aan weerskanten een zijkapel onder schilddak met piron. Hierboven een rozetraam. De andere vakken hebben in zijbeuk en lichtbeuk rondboogramen met baksteen tracering. Onder de goten bevinden zich rondboogfriezen en sierlijsten met terracotta betegeling. In het dakvlak zijn rondboogramen met tweedelige roedenverdeling geplaatst. Het rechtgesloten transept bezit rondboogramen. In de eindgevels is dit een klimmende reeks met in het middenraam een roosraam met natuursteen tracering. De topgevel is afgewerkt met gele en witte tegeltjes waartussen een klimmende reeks spleetvensters. De viering heeft een lage ronde toren in de vorm van paviljoenvormige opbouw met zinken bolpiron. De toren wordt verlicht door rozetramen met kleine roedenverdeling. Deze zijn van wit geschilderd hout evenals de gesneden pilaartjes en de brede tandlijst. De absis heeft slanke hoge rondboogramen met een blind fries en siermetselwerk onder de goot. Inwendig heeft de kerk een driedelige opstand. Boven de ronde scheibogen is een rondboogfries dat met de ramen erboven in een nis wordt samengevat. In de torenpartij is een brede rondboog waarboven de orgelgalerij. De bogen rusten op vierkante pijlers. De tongewelven bestaan uit een dunne laag cement met wapening. In de zijbeuken zijn deze dwars geplaatst. Boven de viering is een pendentiefkoepel met bovenlicht. Het interieur heeft afwisselend muurvlakken van schoon metselwerk met sierbanden en bepleisterde geschilderde velden. Het merendeel der schilderingen is vanaf 1925 vervaardigd door H. Sensen uit Kevelaer. In de schelp van de absis afbeeldingen van de Genadestoel, Johannes verheerlijkt het Lam, Johannes op Patmos en Johannes de Doper. Boven de triomfboog zijn onder meer heiligen afgebeeld die het Lam vereren. Verder zijn er uit de eerste periode veel non-figuratieve schilderingen met gestileerde florale patronen. De schilderingen in de koepel dateren uit 1939 met onder meer Antonius van Padua en Elisabeth van Thüringen. De schilderingen van Kees Mandos op de orgelwand zijn aangebracht in 1950. Tot het gebouw zelf behoren ook de glas-in-loodramen, waaronder de in 1913 door E. Löhrer vervaardigde ramen voor de Mariakapel, koor en bij Maria- en Jozefaltaar. E. Mengelberg leverde in 1920 een raam voor de doopkapel. Tot de kerkinventaris behoren verder het hoogaltaar uit 1913 en de altaren van St. Anna (1919) en St. Jozef (1925). Deze natuurstenen altaren werden geleverd door het atelier van J.P. Maas en Zonen uit Haarlem. De kruiswegstaties stammen uit 1939-1942 en zijn vervaardigd uit opalineglas door Ninaber van Eyben. Op de schippijlers bevinden zich voetstukken en baldakijnen met diverse heiligenbeelden. De preekstoel werd in 1953 geleverd. Mechanisch torenuurwerk, buiten gebruik gesteld. Waardering De in 1911-1913 naar ontwerp van architectenbureau Margry uit Rotterdam (waarschijnlijk A.A.J. Margry) gebouwde rooms-katholieke Sint Antonius van Paduakerk is van algemeen belang vanwege: - cultuurhistorie, vanwege de ontstaansgeschiedenis: bij een nieuwe stadsuitleg werd 'automatisch' een kerk gerealiseerd, hetgeen een wezenlijke invloed had op de sociaal-geografische en stedenbouwkundige situatie; verder de financiering van de bouw door de Rotterdamse reder Grewen, die als voorwaarde stelde dat de kerk naar zijn naamheilige werd genoemd; vanwege deze twee punten is de kerk een exemplarisch en goed herkenbaar voorbeeld van een regionaal bepaalde sociaal-historische ontwikkeling; - architectuurhistorie, vanwege het bouwtype driebeukige kruiskerk met paviljoenachtige opbouw boven de viering en een fronttoren met twee traptorens; de samenhang tussen in- en exterieur; materiaalgebruik en ornamentiek (tegeltableaus, baksteendetaillering, bepleisteringen enz.) en de bouwstijl met neobyzantijnse en neoromaanse motieven; inventaris (altaren, kruiswegstatie enz.); de ontwerpkwaliteiten van het gebouw als geheel, zowel in- als uitwendig, vanwege de evenwichtige massawerking en de verfijnde detaillering; de plaats in het oeuvre van architectenbureau Margry, waarvan het een representatief, maar vanwege het bovenstaande ook belangrijk onderdeel uitmaakt; - ensemblewaarden, vanwege de stedenbouwkundige samenhang met de Hoefstraat, ter plaatse verbreed tot een plein en de samenhang met de naastgelegen pastorie; de kerk(toren) is bovendien markant in het silhouet van Tilburg; - gaafheid van in- en exterieur, inventaris en stedenbouwkundige samenhang; - de ten tijde van de bouw reeds landelijk zeldzame oplossingen van vieringsopbouw enerzijds en toren met traptorens anderzijds. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 506119
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hoefstraatkerk
Paduakerk.jpg
Plaats Tilburg
Gebouwd in 1911-1913
Gewijd aan Sint Antonius van Padua
Architectuur
Architect(en) A.A.J. Margry
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Antonius van Paduakerk, ook bekend als de Hoefstraatkerk of Paduakerk, is een voormalige rooms-katholieke kerk aan de Hoefstraat in Tilburg.

De Hoefstraatkerk werd gefinancierd door Kerkbouw-stichting, van de in 1910 overleden Rotterdamse effectenhandelaar Joannes Petrus Grewen. Grewen had een bijzondere verering voor de heilige Antonius en liet op eigen kosten meerdere Antoniuskerken bouwen. Na zijn dood werd deze taak door de stichting uit zijn nalatenschap voortgezet.

Grewen liet zijn eerste kerken bijna allemaal ontwerpen door zijn neef Albert Margry en zo ook de Hoefstraatkerk. De kerk werd tussen 1911 en 1913 gebouwd. Albert Margry overleed echter tijdens de bouw en zijn werk werd voortgezet door zijn zoon Jos Margry.

Margry ontwierp een driebeukige kruiskerk in een overgangsstijl tussen neoromaans en neobyzantijns. De toren staat boven het dubbele ingangsportaal. Het schip bestaat uit zes traveeën tot aan het transept. Het priesterkoor is een travee groot, met daarachter een halfronde apsis. Op de kruising van het transept en het schip staat een pendentiefkoepel, een kenmerk van de Byzantijnse architectuur. De koepel is voorzien van ronde ramen waardoor licht de kerk in komt. Het interieur is na 1925 gedeeltelijk beschilderd.

De Hoefstraatkerk werd eind 2001 buiten gebruik genomen. Het gebouw is een Rijksmonument en huisvest tegenwoordig Glasatelier Hagemeier. Deze kerk was een van de drie in Tilburg, die gewijd zijn aan Antonius van Padua. De andere zijn de Korvelse kerk (officieel de Sint Dionysius- en Antonius van Paduakerk) en de kerk van de Emmausparochie aan de Groenlostraat in de Reeshof.

Referentie


Monumenten in de buurt van Sint-Antonius van Paduakerk (Hoefstraatkerk) in Tilburg

Kerk/pastorie

Hoefstraat 201
Tilburg
Inleiding De PASTORIE van de R.K. Antonius van Paduakerk is eveneens gebouwd in 1911-1913 naar ontwerp van architect A. Margry in een sober..

Politiehuis annex brandspuithuis

Besterdplein 40
Tilburg
Inleiding Voormalige POLITIEPOST annex BRANDSPUITHUIS uit 1909, naar ontwerp van het Gemeentelijk bedrijf Publieke Werken Tilburg. Gebouwd ..

Petrus Dondershuis

Kardinaal de Jongplein 15
Tilburg
Inleiding KLOOSTER "Petrus Dondershuis", gebouwd in 1934 voor de fraters van Tilburg, die in verscheidene Tilburgse parochies het onderwijs..

Immanuëlkerk

Gasstraat 30
Tilburg
Inleiding De in een sobere neo-romaanse stijl opgetrokken HERVORMDE KERK (Immanuëlkerk) (nr. 30) vormt een opvallend contrast ten opzichte..

Complex Immanuelkerk

Gasstraat 30
Tilburg
Inleiding Op nr. 32 staat de voormalige, bij het evangelisatiegebouw behorende traditioneel vormgegeven DIENSTWONING. De eenlaagse woning o..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Antonius van Paduakerk (Hoefstraatkerk) in Tilburg

Foto's (2)