Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Paardentramremise met bovenwoning in Amsterdam

Gebouw

Koninginneweg 29
1075CG Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1893
Architect: A.L. van Gendt


Beschrijving van Paardentramremise met bovenwoning

Inleiding Een in 1893 tot stand gekomen TRAMREMISE met bovenwoning. De ontwerptekeningen uit 1892 en 1893 vermelden een 'Ontwerp voor een Remise en Stallen aan de Parkweg in de Gemeente Nieuwer Amstel'. De opdracht tot de bouw werd verleend door de Amsterdamsche Omnibus Maatschappij. De architect was A.L. van Gendt. In het bouwdossier is verder sprake van de deelname van P.H. van Gendt. De remise is ontworpen en gebouwd in de stijl van de neo-renaissance. Het aan drie zijden vrijgelegen gebouw is gesitueerd in een bocht van de Koninginneweg. Het geheel bestaat uit een hoofdgebouw aan de korte zijde en een daarachter gelegen lager stal- en remisedeel. Het hoofdgebouw bestond uit eenkoetshuis, een kantoor voor de stalbaas en bergplaatsen op de begane grond en uit een kleine bovenwoning, berg plaatsen, afrekenkamer en kamer van de hoofdconducteur op de verdieping. Het stal- en remisedeel, destijds gelegen langs een sloot aan de huidige Emmastraat, bood plaats aan 81 paarden. Verder een stalling voor de tramwagens, een ziekenstal en een smidse. In 1903 werd de bovenwoning verbouwd. Aan de zijde van de Koninginneweg vond hiertoe op de eerste verdieping een uitbreiding plaats. De vensterpartij aan de ZO-zijde van het hoofdgebouw maakte hiervan onderdeel uit. In 1933 werd de 'verklaring van geen bezwaar' uitgegeven tegen het inrichten van de tramremise tot sectiepost voor de stadsreiniging. De hoofdarchitect was B.A. Lubbers. De stallen werden omgebouwd tot rijwiel- en driewielbergplaats voor het G.E.B. Thans wijkgebouw ten behoeve van de Gemeentepolitie. Omschrijving In rode baksteen gemetseld hoofdgebouw (Koninginneweg 29-31) van de voormalige tramremise bestaande uit twee bouwlagen: parterre, verdieping. Bij de trapgevel is sprake van een zolderverdieping. Gebouwd op een rechthoekig grondplan en gedekt door een combinatie van dakvormen. De rijk geornamenteerde voorgevel (N.) staat op een natuurstenen plint en heeft een doorlopende cordonlijst met fries en kroonlijst op consoles. Het fries is gevuld met rode en geel bruine siertegels. Gehele gevel gesierd met natuurstenen speklagen en sluitstenen en lisenen met gebosseerde bandstenen. Het rechterdeel van de voorgevel maakt een voorsprong ten opzichte van het linker geveldeel. Op de begane grond een brede vensterpartij onder gietijzeren latei. De moderne onder verdeling van deze voormalige doorgang voor tramwagens vertoont gelijkenis met die van de harmonicadeur op de oorspronkelijke ontwerptekeningen. Op de verdieping twee vensters met kruiskozijnen waarboven meervoudig verdiepte rondboognissen met renaissance-ornament op het gemetselde veld. Tandlijst bij de bovendorpel. Centrale kraagsteen uitgewerkt over de daaronder gelegen twee speklagen. Trapgevel met centraal rondboog venster in natuur- en bakstenen kader; verder natuurstenen rolwerkornament. Hardstenen treden met natuurstenen sierelementen. Voluten met reminiscentie aan paardekoppen boven afsluitende trede. Zadeldak met dakkapellen (rechterkapel is recent) achter trapgevel. Het linkerdeel van de voorgevel heeft een gelede toegangspartij onder gietijzeren latei, waarvan de onderverdeling gelijkenis vertoont met die van de harmonicadeur op de oorspronkelijke ontwerptekeningen. Aan weerszijden van de deur nog een tweeruits-venster in rondboognis. Natuur- en hardstenen stijlen en boven- en onderdorpels. Segmentvormige uitsparing boven de bovendorpel. Op de verdieping een drietal vensters met kruiskozijnen. Centrale venster vrijwel identiek met die op de verdieping van het vooruitspringende rechterdeel van de voorgevel. Rechte gevelbeëindiging met natuurstenen balustrade. Centrale deel hoger opgetrokken met lijst waaronder fries met consoles, balustrade met sierelementen en centrale hooggeplaatste obelisk op geornamenteerde natuustenen voet. De westelijke zijgevel staat op een natuurstenen plint en heeft een vrijwel doorlopende cordonlijst met fries en kroonlijst op consoles. Het fries is gevuld met gele en roodbruine siertegels. Gehele gevel is gesierd met natuurstenen speklagen en sluitstenen. Deze zijgevel wordt gedomineerd door een aan drie zijden vrijgelegen torenachtige voorsprong met twee kleine trapgevels waartussen een combinatie van zadel- en afgeknot tentdak. Op de begane grond is in de hoek met het linkerdeel van de zijgevel de toegangspartij tot de bovengelegen woning geplaatst. Onder een als baldakijn vormgegeven luifel, rustend op een zuil met sokkel, leidt een trap naar de toegangsdeur. Vensters identiek met de vensters in het linker deel van de voorgevel. Het venster op de verdieping is een iets vereenvoudigde weergave van het centrale venster op de verdieping van het linkerdeel van de voorgevel. Rechte gevel beëindiging met kroonlijst met consoles en tandlijst; verder twee siergevelstenen. Op de verdieping van de torenachtige uitbouw vensters bestaande uit twee smalle gekoppelde vensters onder boognis. Verder een omlopend boogfries en kroonlijst met consoles en geel met roodbruine siertegels. Twee dakkapellen. Het rechterdeel van de zijgevel toont een dakterras met houten balustrade boven de verdieping. Een verbouwde dakkapel geeft hiertoe toegang. Op de verdieping de resultaten van de uitbreiding van 1903. De cordonlijst is hierdoor onderbroken. Aan de achterzijde van het gebouw nog de top van de afsluitende trapgevel met schoorsteen. De oostelijke zijgevel toont asymmetrisch geplaatste vensters waaronder één drieruits-venster in rondboognis, met natuur- en hardstenen stijl en boven- en benedendorpel en met segmentvormige uitsparing boven de bovendorpel. Gemetselde lisenen met natuurstenen blokken, toegangsdeur, cordonlijst en balustrade met sierbollen op gemetselde posten. Het zuidelijk deel van de zijgevel is lager gelegen. Het lager gelegen stal- en remisedeel (Emmastraat 2) ligt aangrenzend ten zuiden van het hoofdgebouw. Dit deel kent één bouwlaag en een kleine zolderverdieping. Aan zowel de oost- als de westzijde recente toevoegingen. Het geheel wordt gedekt door twee gekoppelde zadeldaken met pannen en zakgoot. Verder eenvoudige vensters als genoemd in de beschrijving van de begane grond van het linkerdeel van de voorgevel. Toegangsdeur aan de oostelijke gevelwand met overeenkomstig bovenlicht. Brede entrées aan de oostelijke gevelwand zijn recent. Waardering Tramremise, bestaande uit een hoofdgebouw met bovenwoning en een stal- en remisedeel, van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde. De detaillering van het hoofdgebouw en de typologisch-functionele waarde van het geheel, alsmede de markante positie ten opzichte van Koninginneweg, Willemsparkweg, Emmalaan en Koningslaan vormen een toegevoegd belang. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 505644
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De in 2011 geopende remise Beverwaard van de RET in Rotterdam-Zuid.
De oude tramremise aan de Frans Halsstraat in Den Haag is nu in gebruik als Haags Openbaar Vervoer Museum.

Een remise (uit het Frans remettre: terugzetten) of stelplaats (vooral in België gebruikt) is een (overdekte) ruimte waar trams en bussen gestald worden in de nacht en andere tijdstippen dat ze niet nodig zijn voor het vervoer van reizigers. Bij busremises wordt meestal gesproken over busgarages.

Het woord stelplaats wordt ook gebruikt voor een plaats waar treinmaterieel gestald wordt.

Busremises of busgarages zijn verspreid over het hele land en zijn meestal eigendom van de betreffende vervoerder. In sommige gevallen is de remise gekocht door een overheid (provincie of gemeente) zodat de remise makkelijk verhuurd kan worden aan de winnende vervoerder voor de concessie.

Sommige remises worden door zowel trams als bussen gebruikt. Een voorbeeld daarvan is de remise in Nieuwegein die zowel door de Utrechtse sneltram als de streekbussen van U-OV gebruikt wordt. In sommige gevallen is een oude tramremise enkel nog als busremise in gebruik.

Tramremises in Nederland, Vlaanderen en Brussel

  • Amsterdam
    • Remise Havenstraat
    • Remise Lekstraat, officieel remise Kromme Mijdrechtstraat naar het adres
    • Remise Zeeburg (dependance remise Lekstraat ten behoeve van lijn 26)
    • Remise Nieuwe Achtergracht (gesloten in 1964 en vervolgens afgebroken)
    • Remise Tollensstraat (opgeheven en sinds juni 2006 aansluiting op tramnet verwijderd, wordt vanaf 2013 verbouwd tot cultuurcentrum)
    • Hoofdwerkplaats Rail, geopend in 1996
    • remise Karperweg (onderkomen voor materieel van de Electrische Museumtramlijn Amsterdam), gelegen naast de remise Havenstraat
  • Antwerpen
    • Stelplaats Hoboken
    • Stelplaats Punt aan de Lijn
    • Stelplaats Deurne (geopend op 14 april 2012)
    • Stelplaats Groenenhoek (in gebruik als openbaarvervoermuseum VLATAM)
  • Gent
    • Stelplaats Gentbrugge
    • Stelplaats Wondelgem (de bouw van een tweede tramstelplaats in Wondelgem was gepland, doch protest van de buurtbewoners had als gevolg dat van dit plan werd afgeweken)
    • Stelplaats Wissenhage (gepland)
  • Vlaamse kust
    • Stelplaats Knokke
    • Stelplaats Oostende (Kaaistation)
    • Stelplaats Oostende (Sportstraat), onderhoudswerkplaats
    • Stelplaats De Panne Esplanade (tegenwoordig in gebruik als museumstelplaats TTO Noordzee)
    • Stelplaats Adinkerke / De Panne
  • Brussel
    • Stelplaats Koningslaan (Sint-Gillis) (1)
    • Stelplaats Schaarbeek (Haachtsesteenweg) (6)
    • Stelplaats Elsene (Renbaanlaan) (4)
    • Stelplaats Edingenstraat (Molenbeek) (5)
    • Stelplaats Haren (Houtweg) (3)
    • Stelplaats Marconi (Vorst) (gepland)
    • Stelplaats Woluwe (Tervurenlaan) (7), de ruimte wordt gedeeld met de museum voor het Stedelijk Vervoer te Brussel. Vanaf deze remise vertrekken ook museumtrams.

Trolleybusremises in Nederland en Vlaanderen

  • Arnhem
    • Remise Westervoortsedijk
  • Gent
    • Stelplaats Gentbrugge (niet meer als zodanig in gebruik)

Enkele busremises in Nederland, Vlaanderen en Brussel

Amsterdam

  • Garage West
  • Garage Noord
  • Garage Zuid (OverAmstel)

Rotterdam

Den Haag

  • Garage Radarstraat/Telexstraat

Utrecht

  • Garage Europalaan

Gent

  • Stelplaats Gentbrugge

Brussel


Monumenten in de buurt van Paardentramremise met bovenwoning in Amsterdam

Half vrijstaande villa met bijbehorend tuinhek

Koninginneweg 18
Amsterdam
Inleiding In 1907 tot stand gekomen half vrijstaande VILLA met bijbehorend tuinhek ontworpen in de stijl van het Rationalisme door H.P. Ber..

Dubbel woonhuis

Willemsparkweg 217
Amsterdam
Inleiding Dubbel WOONHUIS in 1896 gebouwd naar ontwerp van de Amsterdamse architect Gerrit van Arkel (1858-1918), in opdracht van Hendrika ..

Villa

Koningslaan 2
Amsterdam
Inleiding Aan drie zijden vrijstaande VILLA, gelegen op de hoek van Koninginneweg en Koningslaan, oorspronkelijk bestemd voor bewoning en g..

Huize Koningsvijver

Koninginneweg 8H
Amsterdam
Inleiding In 1924 door G.J. Rutgers in verstrakt Amsterdamse School-stijl ontworpen, aan drie zijden vrijstaande APPARTEMENTENGEBOUW op een..

Quisisana

Koningslaan 4
Amsterdam
Inleiding Aan vier zijden vrijgelegen, waarschijnlijk door A. Salm ontworpen, VILLA in eclectische trant met neo-renaissance en neo-maniër..

Kaart & Routeplanner

Route naar Paardentramremise met bovenwoning in Amsterdam

Foto's (4)