Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Arbeiderswoning de Spitkeet in Harkema

Woonhuis

Betonwei 30
9281KT Harkema (gemeente Achtkarspelen)
Friesland

Bouwjaar: 1912


Beschrijving van Arbeiderswoning de Spitkeet

Inleiding De ARBEIDERSWONING (thans museum) van het krimptype die is gelegen op een ruim eigen erf met onbevloerde paden, sier- en moestuin, behoorde oorspronkelijk tot een groep van 22 verspreid staande woningen aan de rand van de dorpsbebouwing van Harkema. Ze zijn als bouwproject sociale woningbouw in 1912 ter plaatse gebouwd door de St. Woningbouw Achtkarspelen (opgericht 1907) in een sobere baksteen-architectuur. Het onderhavige pand is een van de twee woningen die bewaard is gebleven en is daarvan het meest authentieke exemplaar van het standaardtype van de Woningstichting. De woning vertoont typologische verwantschap met de keuterboerderijtjes, ook al omdat in het achterhuis stalruimte voor enkele stuks vee was ingeruimd. In 1992 is de woning ingericht als museum. Het perceel vormt een schakel in de ontwikkeling van de bewoningsgeschiedenis ter plaatse doordat het dichtbij een restontginningsgebied en een copie van de spitkeet op het vm. armenkerkhof ligt. Omschrijving De arbeiderswoning van het krimptype bestaat uit een vorenspringende woonkamer met een schuurgedeelte onder een doorgaande nok. Het zadel/schilddak is belegd met gesmoorde gegolfde Friese pannen. De nok aan de voorzijde is voorzien van een sierspantje, aan de achterzijde van een eenvoudig makelaartje. Op de nok aan de voorzijde is een schoorsteen gemetseld met een betonnen afdekbord rustend op doorgemetselde hoeken. De gevels zijn opgetrokken uit rode (strengpers) Groninger bakstenen op een klinkerstenen trasraam. Tussen de onderdorpels, de wisseldorpel en om het bovenlicht van de ramen zijn banden gemetseld in witte en wit geverfde kalkzandsteen. In de voor- en Z-zijgevel van de woonkamer zijn drie zesruitsvensters aangebracht, in de geveltop twee T-venster zolderraampjes. De N-zijgevel is vrijwel geheel blind, met uitzondering van een ijzeren roosvenster in de krimp. In de achter- en Z-zijgevel zijn telkens twee getoogde vierruits stalramen van hout, in de achterzijde tevens een staldeur. Voor de deur in de krimp aan de Z-zijde ligt een stoepje bevloerd met rode strengpers bakstenen. Tegen de zuidgevel is een regenwaterput van beton met ijzeren putdeksel. De indeling van het interieurvan woonkamer en schuur is oorspronkelijk en bevat onder meer een bedstedewand, een lemen vloer en een eenvoudig stalgedeelte. Waardering De arbeiderswoning met inpandige veestalling op een ruim eigen erf uit 1912 is van cultuurhistorisch en architectonisch belang: - als uitdrukking van de architectonische ontwikkeling, m.n. in de volkshuisvesting ten plattelande, - als uitdrukking van de ontwikkeling van het dorp Harkema uit verspreide bebouwing, - vanwege de typologische verwantschap met de keuterboerderijtjes, - vanwege de hoge mate van architectonische gaafheid, - vanwege de redelijke mate van visuele gaafheid, - vanwege de hoge mate van oorspronkelijkheid van het interieur en van de interieuronderdelen, - vanwege de ligging nabij een gebied van bijzondere waarde, nl. een rest ontginningsgebied met arbeiderswoningen en het vm. armenkerkhof. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 502203
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Arbeiderswoning de Spitkeet in Harkema

Arbeiderswoning

Mûntsegroppe 14
Harkema (Gemeente Achtkarspelen)
Inleiding In 1919 in sobere baksteen-architectuur gerealiseerde ARBEIDERSWONING van het krimptype. In 1919 werd aan de onverharde Mûntsegr..

Hok bij arbeiderswoning

Mûntsegroppe 14
Harkema (Gemeente Achtkarspelen)
Inleiding Het HOK dat behoort bij de arbeiderswoning is in 1919 gelijktijdig daarmee gebouwd. Het hok staat dwars achter het schuurgedeelte..

Kop-hals-rompboerderij

It Kleasterbreed 3
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Naast de oprit naar het kerkhof gelegen fraaie kop-hals-rompboerderij in nokanker gedateerd 1807. Omgaande bakgoot, tweelichtskozijnen door ..

Klokkenstoel Buweklooster

It Kleasterbreed 1
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Op het kerkhof een in 1947 vernieuwde klokkestoel reeds in 1558 vermeld. Het torenuurwerk, 1911 is overgebracht naar de Hervormde Kerk van O..

Walburgakerk Toren hervormde kerk

Tsjerke Buorren 4
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Herv.Kerk en Toren op omheind Kerkhof. Op de grondslagen van een romaans kerkgebouw in 1876 een nieuwe kerk gebouwd, waarvan het opgaande mu..

Kaart & Routeplanner

Route naar Arbeiderswoning de Spitkeet in Harkema

Foto's (3)