Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Gebouw met vier woningen in traditionalistische bouwstijl, behorend bij Sint-Ritakerk in Amsterdam

Woonhuis

Buiksloterweg 97
1031CJ Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1929-1930
Architect: A.J. Kropholler en A. Tilanus


Beschrijving van Gebouw met vier woningen in traditionalistische bouwstijl, behorend bij Sint-Ritakerk

Inleiding In de zuidoostelijke hoek van het kloostercomplex, aan de Buiksloterweg gelegen in 1930 gerealiseerd DUBBELWONINGBLOK, oorspronkelijk ontworpen voor vier woningen in traditionalistische stijl in opdracht van het kerkbestuur van de parochie St. Rita, omgeven door een smeedijzeren hekwerk met bakstenen pijlers. Vermoedelijk is het ontwerp van A.J. Kropholler, de ontwerptekeningen zijn gesigneerd door A.J. Kropholler en A. Tilanus. Omschrijving Symmetrisch opgezette dubbelwoning, bestaande uit beganegrond, verdieping en een kapverdieping onder een met rode pannen gedekt zadeldak met lage schoorstenen. Op de zuidoostelijke hoek een vanaf de grond en hoog boven het dak uitstekende gemetselde schoorsteen. De dubbelwoning heeft aan weerszijden een teruggerooid bouwdeel bestaande uit twee bouwlagen onder een plat dak, waarin zich twee gekoppelde houten toegangsdeuren bevinden. In de voorgevel trapeziumvormige erkers waarboven een balkon met opengewerkte borstwering. Hiertussen in het middengedeelte op de begane grond en de verdieping drie gekoppelde vensters, voorzien van natuurstenen hoekblokken en onderdorpels. Tussen de vensterrijen in het midden een tegeltableau met roos en rozeblad. Op het dak aan de voorzijde een dakkapel met aan weerszijden twee dakramen van verschillend formaat. In de gevel van de links gelegen ingangspartij, die verbonden is met de kerkelijke nevenruimten, een spitsboogvormige doorgang met natuurstenen hoekblokken en ijzeren poorthek. Tegen deze gevel is een natuurstenen heiligenbeeld geplaatst onder een dakruiter. Waardering Dubbelwoning behorend tot het kerkelijk complex, als complexonderdeel van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde in een voor Kropholler kenmerkende traditionalistische stijl. Tevens van belang vanwege de situationele waarde. De dubbelwoning vormt aan de Buiksloterweg de oostelijke afsluiting van het complex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 498730
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Museum Boijmans Van Beuningen door Ad van der Steur

Het traditionalisme was een architectuurstroming die in de beginjaren van de 20e eeuw opkwam, in de jaren 20 en 30 een sterke bloei kende[1] en in de jaren 50 weer afnam.[2] Het ontstond als reactie op het functionalisme, waar de functie van het gebouw als maatgevend werd gezien. De Delftse School is de belangrijkste stroming binnen het traditionalisme, waardoor de termen vaak door elkaar gebruikt worden.[2]

Kenmerken

Het stadhuis van Stockholm in Scandinavisch neoclassicisme door Ragnar Östberg
De Amstelbrouwerij in Amsterdam door Frits Eschauzier

Voorbeelden voor de stroming

In het begin van de 20e eeuw begonnen enkele architecten houvast te zoeken in oudere architectuurstijlen, en gingen daarmee tegen het moderne functionalisme in. Het Hollands classicisme van vóór 1800 was een belangrijke invloed, maar vooral ook de gebouwen uit de eigen streek, zoals boerderijen.[2] Hierdoor typeert het gebruik van bakstenen en schuine daken deze stroming. Anders dan bij het 19e-eeuwse historisme baseerde men zich vooral op ambachtelijke gebouwen van anonieme bouwers.[3]

Ook de Scandinavische architectuur was een belangrijke inspiratiebron voor het traditionalisme. Onder andere Gunnar Asplund en Ragnar Östberg, die in Scandinavisch neoclassicisme bouwden, waren voorbeelden.[4] Het Stadhuis van Stockholm door Östberg werd als voorbeeld voor traditionalistische architectuur gezien.[5]

Materialen

In het traditionalisme werd de voorkeur gegeven aan hout, natuursteen en baksteen; materialen die ook in de oude gebouwen waar de stroming zich op baseerde aanwezig waren. Staal en beton werden wel gebruikt bij constructieve toepassing, maar vervolgens zo veel mogelijk verdekt met andere materialen.[4] Bij het interieur van werkvertrekken kreeg modern meubilair echter wel ingang in het traditionalisme.[6] Gebouwen bestaan uit vrij gesloten gevels opgetrokken uit baksteen met verticale openingen en hellende daken. Grote delen als entrees zijn gebaseerd op historische architectuur, maar zijn er geen kopie van. Voor elke functie werd een voorbeeld gezocht in vergelijkbare gebruiken in historische architectuur.[4]

Gebouwen

Bij het traditionalisme bepaalde niet zoals bij het functionalisme de functie de vorm van het gebouw, maar de bestemming. Hierdoor kreeg elk type gebouw een karakteristieke vorm, waardoor er vooral belangrijke gebouwen als kerken en raadhuizen in deze stijl werden gebouwd. Ook werden er kantoorpanden ontworpen, zoals de Amstelbrouwerij in Amsterdam.[7][3] Midden jaren 20 kreeg het historiserende hoofdgebouw van de Bataafse Petroleum Maatschappij (dochteronderneming van Shell) in Den Haag een uitbreiding in traditionalistische stijl.

Een aantal musea werd in deze stijl gebouwd: midden jaren 30 verschenen het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en het Van Abbemuseum in Eindhoven in deze stijl.

Er werden ook woonhuizen gebouwd in het traditionalisme, waarbij gestreefd werd naar geborgenheid en gezelligheid. Deze huizen kregen dichte bakstenen muren, kleine ramen, forse schoorstenen en zadeldaken.[8]

Traditionalisme in andere vormen

Shake-hands

Vooral kerken werden nog lang traditionalistisch gebouwd, maar in de jaren 50 kreeg ook daar het functionalisme de overhand. Vanaf toen werd ook geprobeerd deze stromingen te combineren, wat "shake-hands-architectuur" werd genoemd.

De architecten hiervan waren oorspronkelijk functionalisten. Ze verzetten zich echter tegen de gedachte dat een gebouw alleen aan bepaalde functionele eisen moest voldoen en vonden dat de vormgeving hersteld moest worden. Daarnaast begrepen ze niet waarom een bouwwerk niet symmetrisch mocht zijn, geen duidelijke gevel mocht hebben, waarom ornamenten niet waren toegestaan en waarom monumentaliteit uit den boze was. Deze architecten werden ook wel "functionalistische traditionalisten" genoemd.[9]

Hedendaags traditionalisme

Vanaf 1990 nam de drang naar historische architectuur weer toe. Deze ontwikkeling wordt wel "hedendaags traditionalisme" genoemd, door kritici ook "retro-architectuur". Na tijden dat er steeds moderner werd gebouwd, zoeken deze architecten juist aansluiting bij wat al bestaat en maken ze gebruik van het verleden. Zo passen ze middelen toe die hun bestaansrecht al hebben bewezen.[10]

Belangrijke architecten

Een van de belangrijkste architecten binnen het traditionalisme was Marinus Jan Granpré Molière, leraar op de Technische Hogeschool te Delft. Hij was de grondlegger van de Delftse School, de belangrijkste stroming binnen het traditionalisme. In 1927 tot het katholieke geloof bekeerd, baseerde hij zich op de filosofen Aristoteles en Thomas van Aquino. In zijn gebouwen was niet de functie voor de mens, maar de dienst aan God het belangrijkst. Hierbij zocht hij naar nederige architectuur die op eeuwige waarden was gebaseerd.[11] Hoewel hij zelf vrij weinig gebouwen ontwierp, heeft hij veel invloed op deze stroming gehad.

Andere bekende architecten die in het traditionalisme hebben gebouwd zijn:


Monumenten in de buurt van Gebouw met vier woningen in traditionalistische bouwstijl, behorend bij Sint-Ritakerk in Amsterdam

Kloosterhof van het Sint-Rosaklooster, omringd door een kloostergang in traditionalistische bouwstijl, achterliggende moestuin, grenzend aan Sint-Rita ..

Hagedoornplein 4
Amsterdam
Inleiding In 1926-1927 tot stand gekomen KLOOSTERHOF omringd door een KLOOSTERGANG en achterliggende MOESTUIN naar traditionalistisch ontwe..

Pastorie van de Sint-Ritakerk eveneens in traditionalistische bouwstijl

Buiksloterweg 95
Amsterdam
Inleiding In 1921-1922 tot stand gekomen PASTORIE naar ontwerp van A.J. Kropholler in opdracht van het kerkbestuur van de parochie St. Rita..

Sint-Ritakerk, een brede basilicale Rooms-katholieke kerk in traditionalistische bouwstijl, oorlogschade door bombardement in 1943 hersteld in 1946-19 ..

Hagedoornplein 2
Amsterdam
Inleiding Een in 1921-1922 naar een ontwerp van A.J. Kropholler tot stand gekomen georienteerde R.K. basilicale KERK in traditionalistische..

Sint-Rosaschool, onderdeel van Sint-Rosaklooster, voormalige huishoudschool, traditionalistische bouwstijl

Hagedoornplein 12
Amsterdam
Inleiding In 1929-1930 tot stand gekomen St. ROSASCHOOL naar ontwerp van A.J. Kropholler in traditionalistische stijl in opdracht van de co..

Sint-Rosaklooster, Rooms-katholiek zusterhuis met kapel in traditionalistische bouwstijl, oorlogsschade door bombardement in 1943 hersteld in 1944

Wingerdweg 4
Amsterdam
Inleiding In 1926-1927 tot stand gekomen KLOOSTER voor monialen gelegen aan een driehoekig voorplein en bestaande uit een zusterhuis met ka..

Kaart & Routeplanner

Route naar Gebouw met vier woningen in traditionalistische bouwstijl, behorend bij Sint-Ritakerk in Amsterdam

Foto's (1)