Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stadsschouwburg in Groningen

Gebouw

Turfsingel 86
9711VX Groningen
Groningen

Bouwjaar: 1883
Architect: F.W. van Gendt en H.P. Vogel Gendt FW 1883 F.W. van Gendt en H.P. Vogel


Beschrijving van Stadsschouwburg

Inleiding STADSSCHOUWBURG, geheel vrijstaand gesitueerd aan de Turfsingel op het terrrein van het vroegere provinciale kruithuis, gebouwd in 1883 in opdracht van de gemeente naar ontwerp van Ir. F.W. van Gendt en H.P. Vogel in een rijk versierde, electische bouwstijl. Het gebouw is thans nog in gebruik als stadsschouwburg. Het gebouw is in het begin van de jaren tachtig gerestaureerd. Hierbij zijn op de vleugels overdekte glazen loggia's toegevoegd en is het toneelhuis aan de achterzijde verhoogd en uitgebreid. Omschrijving Het geheel vrijstaande gebouw is opgetrokken op een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond van circa 28 x 40 meter op een circa 1.60 m hoog basement en telt twee bouwlagen onder een samengestelde kap van platte afgeknotte schilddaken en zadeldaken. De gevels zijn opgetrokken uit roodbruin gesausde baksteen. Voor de centrale hoofdtoegang in de zeven traveeën brede westgevel ligt een natuurstenen bordestrap. De middentravee risaleert zes meter en heeft op de verdieping een diepe loggia in de vorm van een klassieke boogstelling, bestaande uit vrijstaande Ionische zuilen met rondboog, omkaderd door een stelling van dubbele gecannelleerde pilasters. De gevels worden geleed door zware, van schijnvoegen voorziene pilasters op de hoeken. De tussengelegen gevelvelden worden ingenomen door raamopeningen; op de begane grond rechtgesloten onder strekken, op de verdieping gepaarde rondbogen, met pilasters, kapitelen en geprofileerd lijstwerk in stuc. Horizontaal worden de gevels geleed door een omlopende cordonband en een brede kroonlijst met guirlandes en platte consoles. Het westelijke risaliet wordt bekroond door een verhoogde kap met aan weerszijden spitsvormige penanten. Het oostelijk deel van de schouwburg, het toneelhuis, is verhoogd en uitgebreid. Inwendig resteert nog grotendeels de oorspronkelijke indeling. Van belang zijn ondermeer de in oorspronkelijke staat verkerende, rijk gedecoreerde toneelzaal en de foyer op de tweede verdieping en de trappenhuizen. Waardering Stadsschouwburg, gebouwd in een uitbundig versierde, eclectische bouwstijl, typisch voor het laatste kwart van de negentiende eeuw, naar ontwerp van Ir. F.W. van Gendt en H.P. Vogel, van algemeen belang vanwege zijn grote cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde alsmede vanwege de kwaliteit van het ontwerp en vanwege zijn grote sociaal-culturele betekenis voor de stad Groningen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 486489
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Stadsschouwburg Groningen
Stadsschouwburg, Groningen 1276.jpg
Locatie Groningen
Oorspr. functie theater
Huidig gebruik theater
Bouw gereed 1883
Verbouwing 1976 - 1984
Bouwstijl Neorenaissance
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 486489
Architect Frederik Willem van Gendt en Hugo Pieter Vogel
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Stadsschouwburg is het belangrijkste toneelpodium in Groningen. Het gebouw aan de Turfsingel dateert uit 1883 en is een ontwerp van Frederik Willem van Gendt en Hugo Pieter Vogel.

De bouw van de Stadsschouwburg was een initiatief van de Vereeniging Toneelgebouw. Destijds was Van Gendt in dienst van het rijk in verband met de ontmanteling van de vesting van Groningen. Samen met Vogel ontwierp hij een Neorenaissancegebouw dat oogt als een cultuurtempel. Met name de grote zaal heeft een klassieke indeling met drie boven elkaar liggende rijen balkons. Tegenwoordig is er in de theaterzaal, afhankelijk van de opstelling van het podium, plaats voor 750 toeschouwers.

De Stadsschouwburg aan de Turfsingel (Groningen)

In de jaren 1960 was het gebouw zodanig vervallen dat er stemmen opgingen om het te slopen. Zover kwam het echter niet. Tussen 1976 en 1984 werd het gebouw ingrijpend gerenoveerd. Bij die renovatie werd door kunstenares Irene Verbeek een moderne plafondschildering in de hal en in de zaal aangebracht (Apollo en de Muzen). Dit zorgde sindsdien voor veel discussie. Die discussies laaiden opnieuw op in de zomer van 2004, toen bij een verbouwing de schildering in de hal uit het zicht raakte. Interieurarchitect Bart Vos bracht bovendien in opdracht van schouwburgdirecteur Thom van der Goot moderne kleuren aan in vooral vloerbedekking en gordijnen. Dat was niet naar de zin van kunstenares Verbeek. Zij spande een rechtszaak aan tegen de gemeente Groningen wegens de aantasting van haar werk c.q. contractbreuk: de gemeente was immers in 1984 met haar overeengekomen dat de plafondschilderingen gedurende 50 jaar zouden worden gehandhaafd. De rechtbank besliste in kort geding dat de omgeving van het schilderij deel uitmaakte van het kunstwerk en dus niet mocht worden veranderd. Bovendien was de Stadsschouwburg sinds 1994 erkend als Rijksmonument en was de verbouwing alleen daarom al een overtreding. Dit leverde de directeur en de chef-gebouwen ieder een boete van 1.000 euro op.

In 2008 vierde de Stadsschouwburg Groningen haar 125-jarige jubileum met een 125-dagen durend feestprogramma.

Het Kruithuis

Aan de achterkant van de Stadsschouwburg bevond zich nog een klein podium: het Kruithuis. Het wordt gebruikt voor kleinere voorstellingen. De naam verwijst naar het vroegere Kruithuis van de stad dat op de locatie van de schouwburg heeft gestaan. Het vlakkevloertheater bood plaats aan zo'n 100 bezoekers. In 2013 is deze zaal gesloten en omgebouwd naar opslagruimte voor de grote zaal.

Afbeeldingen

Externe link


Monumenten in de buurt van Stadsschouwburg in Groningen

Praedinius Gymnasium

Turfsingel 82
Groningen
Inleiding STEDELIJK GYMNASIUM, genaamd Praediniusgymnasium, geheel vrijstaand gesitueerd aan de oostzijde van de Turfsingel op het terrein v..

Woonhuis met bakkerij

Nieuwe Sint Jansstraat 34B
Groningen
Inleiding WOONHUIS MET BAKKERIJ, gesitueerd in de gesloten noordelijke gevelwand van de Nieuwe Sint Jansstraat, gebouwd in 1880 in een inget..

Woningbouwcomplex in de stijl van de Delftse School

Turfsingel 64A
Groningen
Inleiding WONINGBOUWCOMPLEX, vrijstaand gesitueerd aan de noordzijde van de Turfsingel en op de hoek met de Walstraat en de Gymnasiumstraa..

Woonhuis in eclectische bouwstijl

Turfsingel 51A
Groningen
Inleiding WOONHUIS, bestaande uit een beneden- en een bovenwoning, gesitueerd in de nagenoeg gesloten, westelijke gevelwand van de Turfsinge..

Woonhuis in eclectische bouwstijl

Kruitlaan 33A
Groningen
Inleiding WOONHUIS, vrijstaand gesitueerd in de uit overwegend eind negentiende-eeuwse bebouwing bestaande, gesloten zuidelijke gevelwand va..

Kaart & Routeplanner

Route naar Stadsschouwburg in Groningen

Foto's (21)

Alle 21 foto's weergeven