Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Middengasthuis (Kleine Rozenstraat) in Groningen

Gebouw

Kleine Rozenstraat 8
9712TM Groningen
Groningen

Bouwjaar: 1873


Beschrijving van Middengasthuis (Kleine Rozenstraat)

Inleiding GASTHUIS MET TOEGANGSPOORT, genaamd 'kleine' Midden Gasthuis, gesitueerd aan de zuidzijde van de Kleine Rozenstraat, bestaande uit woningen aan weerszijden van de poort evenwijdig aan de straatzijde gesitueerd en hofwoningen aan een vierkante binnenhof, gebouwd in 1873 in opdracht van de Nederduitsch Hervormde kerk in een ambachtelijk-traditionele bouwtrant. De woningen zijn in 1980-1981 gerenoveerd door woningstichting Gruno. Omschrijving De woningen zijn opgetrokken op rechthoekige plattegronden en tellen één bouwlaag onder een omlopend schilddak, belegd met een zwarte golfpan. De woningen aan de straatzijde nrs. 8 t/m 14 zijn gedekt met een zadeldak, belegd met een zwarte golfpan. De gevels zijn opgemetseld uit roodbruine baksteen. De venster- en deuropeningen zijn overwegend rechtgesloten met strekken. Alle vensters zijn authentiek ingedeeld met een zes- of acht-ruits roedeverdeling. De gevels van de overige hofwoningen zijn opgetrokken uit rode baksteen en gedekt met een omlopend schilddak. De kapnokken ontvingen op regelmatige afstanden een schoorsteenkop waardoor de breedte-structuur van de woningen zichtbaar wordt. De vensters zijn segmentboogvormig gesloten met rollagen en 'wenkbrauwen' van gele baksteen. Hier en daar zijn spatplinten van raapwerk aangebracht. Alle woningen zijn drie traveeën breed. Een toegangsdeur met bovenlicht wordt per woning aan één zijde gecombineerd met twee vensters. In de langgerekte gevels wordt door pilastersuggesties een verdeling per twee traveeën aangegeven. De zuidgevel bevat in het midden tegenover de toegangspoort een verhoogd middenrisaliet met stuc pilasters op de hoeken. De gevels worden afgesloten door een geprofileerde bakgoot op klossen. De toegangspoort kan met een tweedelig gietijzeren hek worden afgesloten. Waardering GASTHUIS MET TOEGANGSPOORT, genaamd 'kleine' Midden Gasthuis, bestaande uit hofwoningen, gegroepeerd rondom een vierkante binnenhof, van algemeen belang vanwege zijn cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur en vanwege zijn betekenis voor de geschiedenis van de volkshuisvesting in de stad Groningen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 485805
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Middengasthuis
Middengasthuis, najaar 2011
Middengasthuis, najaar 2011
Basisgegevens
Locatie Groningen, Kleine Rozenstaat 8-44
Periode 1872 - 1977
Gesticht door Algemeen Diakengezelschap
Restauraties 1980-1981
Eigenaar Nijestee
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 485805
Middengasthuis, 1903
Middengasthuis, 1903
Ingang, ketelhuis en uitgang, 2006/2007
Ingang, ketelhuis en uitgang, 2006/2007

Het Middengasthuis is een hofje gesitueerd aan de zuidzijde van de Kleine Rozenstraat in de stad Groningen. Het gasthuis stamt uit 1873 en is een rijksmonument.

Geschiedenis

Het Middengasthuis is gesticht door het Algemeen Diakengezelschap. Deze in 1838 opgerichte vereniging van Nederlands-hervormde diakenen en oud-diakenen wenste zich niet alleen bezig te houden met het eigen 'vriendschappelijke verkeer'. Zij stelde zich ook ten doel 'liefdadige instellingen' op te richten en in stand te houden 'tot nut der armen'. Zo werden in 1843 aan de toenmalige Violetsteeg, 'twaalf armenwoningen' of kamers gebouwd en vier jaar later had het Gezelschap verspreid over de stad al zeven door de diaconie beheerde complexen van 'kamers'.

In 1867 besloot het Algemeen Diaken Gezelschap een gasthuis te stichten voor 'fatsoenlijke, oppassende handwerkslieden en dienstboden, te min vermogend om een plaats in een gasthuis met een hooge inkoopsom en nog te goed om eene plaats in het diaconiegasthuis te zoeken'.

Drie jaar later werden aan de Kleine Rozenstraat twee behuizingen en een tuin gekocht en uit het Gezelschap ontstond de vereniging 'het Middengasthuis'. Nadat zij op 7 november 1872 koninklijk was goedgekeurd en de bebouwing was gesloopt, werden er het volgende jaar 21 nieuwe 'woonkamers' neergezet. Langs de noord- en oostrand van de tuin stonden leilinden tegen de 'schadelijke' zonnestralen en het midden deed dienst als bleekveld. Naast de pomp was er ook ruimte voor een kleine groentetuin.

Hervormden van 55 jaar en ouder konden zich een plaats in het gasthuis kopen. Aan de Kleine Rozenstraat werd het Middengasthuis in de loop der jaren door aankopen met zes huisjes uitgebreid (huidige nummers 8 t/m 14) maar vanwege het succes werd het alsnog te klein. Daarom werd in de nabijgelegen Grote Leliestraat in 1895 een tweede Middengasthuis gesticht.

Twintigste eeuw

Lange tijd voorzagen beide gasthuizen in een behoefte maar na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat geleidelijk. De criteria voor bewoners van het Middengasthuis vervaagden en het hofje viel steeds meer onder de sociale woningbouw.

Met een aantal anderen vormden de Middengasthuizen in 1968 de Verenigde Groninger Gasthuizen, die enige jaren later in de Oosterparkwijk twee nieuwe huizen neerzetten. Het gasthuis aan de Kleine Rozenstraat werd verkocht aan een bouwbedrijf en toen de gemeente het in 1978 'niet renoveerbaar' noemde werd het hofje met de sloop bedreigd. Na protesten van de (meest jonge) bewoners en de buurt, en onder invloed van veranderende inzichten, ging het gemeentebestuur overstag.

In 1981 werd door woningbouwvereniging Gruno een gerenoveerd Middengasthuis opgeleverd met 18 deels vergrote woningen. Tegenwoordig is woningcorporatie Nijestee (waarin Gruno via een fusie is opgegaan) eigenaar van het gasthuis.

Externe links


Monumenten in de buurt van Middengasthuis (Kleine Rozenstraat) in Groningen

Eenvoudig pand met kroonlijst

Nieuwe Boteringestraat 30
Groningen
Eenvoudig woonhuis met verdieping onder zadeldak met voorschild, waarboven schoorsteen. Gevel afgesloten door kroonlijst.

Breed pand met Vlaamse top met halsgevel

Nieuwe Boteringestraat 50
Groningen
Breed pand zonder verdieping onder zadeldak evenwijdig aan de straat, voor het dak boven de ingang een z.g. Vlaamse top, halsgevelvormig be..

Pand met afgeschuind zadeldak

Nieuwe Boteringestraat 26
Groningen
Eenvoudig pand onder voor afgeschuind zadeldak; aan de gootlijst twee hoekconsoles; op de verdieping zesruitsvensters.

Breed laag pand met dakkapel

Nieuwe Boteringestraat 52
Groningen
Breed laag pand onder zadeldak evenwijdig aan de straat. Boven de ingang dakkapel. Originele deur.

Pand van zes traveeën breed met zesruitsvensters

Nieuwe Boteringestraat 24
Groningen
Zes traveeën breed pand met verdieping onder twee evenwijdige schilddaken waarop grote hoekschoorstenen. Ingang in derde travee van links;..

Kaart & Routeplanner

Route naar Middengasthuis (Kleine Rozenstraat) in Groningen

Foto's (2)