Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stoomhoutzagerij Nahuis in Groenlo

Nijverheid Industrie

Winterswijkseweg 49
7141DM Groenlo (gemeente Oost Gelre)
Gelderland

Bouwjaar: 1916


Beschrijving van Stoomhoutzagerij Nahuis

In 1916 als stoomhoutzagerij voortgezette oudere handzagerij, gehuisvest in een houten zaaggebouw uit 1900 met daarmee verbonden en evenwijdige geplaatste bakstenen machineloods en dito ketelloods, met de daarbij behorende inventaris, de fabrieksschoorsteen en een deels stenen, deels houten vrijstaande houtloods. De grijsgeschilderde zagerij is in een bouwlaag opgetrokken op een rechthoekige plattegrond onder met gesmoorde pannen gedekt zadeldak met een topgevel aan de voorzijde en een dakschild aan de achterzijde; links een houten aanbouw onder lessenaarsdak; de voorgevel heeft witte windveren en een uitgezaagd houten beschot met daarin zowel rechte, gebogen als kepervormige vertandingen; op het beschot zijn witte horizontale en verticale sierlijsten geplaatst, het opschrift "Stoomhoutzagerij Firma J. Nahuis" is aan de onderzijde van het beschot aangebracht; erboven twee kleine witte vensters met roeden; dubbele deuren in deze gevel. In de zagerij een zaagmachine met verticaal raam, vervaardigd door Kirchner , Leipzig in 1918 en een zaagmachine met horizontaal raam uit 1918, gemaakt door Fleck, Berlijn; bijbehorend een zeer lange houten slede voor het horizontale raam en een kortere slede voor het verticale raam. De machineloods is van de zagerij gescheiden door een hoge bakstenen brandmuur; de rechthoekige bakstenen loods met topgevel en witte windveren onder sheddak heeft op het linker dakvlak glasplaten en op het rechter dakvlak pannen; in de voorgevel een venster met gebogen bovendorpel, een 12-ruitsverdeling aan de onder-, en een 4- ruitsverdeling aan de bovenzijde; een klein rond venster in de top; links van het grote venster een dubbele houten deur met erboven een plat dakgedeelte. In de machineloods een uit 1897 daterende stoommachine, vervaardigd door Gebr. Mheer uit Monchengladbach, door een brede drijfriem verbonden met twee kleinere drijfriemen van de zaagmachines; in deze loods ook een uit 1896 daterende Marshall generator voor de opwekking van elektriciteit (110 volt gelijkstroom) en een driedelig schakelpaneel. De ketelloods heeft eveneens een rechthoekig grondvlak, een topgevel en witte windveren; het zadeldak is gedekt met gesmoorde pannen; in de voorgevel een schuifdeur met gedeeld bovenlicht; een klein rond venster in de top; rechts van de loods een aanbouw onder lessenaarsdak (voorzijde hout, achterzijde baksteen met daarin gietijzeren vensters); aan de achterzijde de plusminus 26 m hoge fabrieksschoorsteen. In de ketelloods de stoomketel uit 1915 geleverd door Machinefabriek Breda, die zowel de stoommachine als de generator van energie kan voorzien. Vrijstaand op het terrein de (tot drie vakken ingekorte) houtloods van twee bouwlagen op een rechthoekige plattegrond, gedekt door een zadeldak met gesmoorde pannen belegd met daartussen in rode pannen de naam Nahuis; het voorste deel (aan de straatzijde) is opgetrokken in kalkzandsteen met daarboven verticaal houten beschot, het achterste deel heeft aan de linker gevel beschot van begane grond tot dak; de voorgevel bezit een beschot uitkragend naar rechts, en de rechter zijgevel kent houten luiken met erboven het beschot, en in het achterste deel een open constructie van eikehouten gebinten, waarop gehakte telmerken, en populierhouten ribben; de achtergevel is na de inkorting voor een deel met planken provisorisch gedicht; in de rechter zijgevel bevindt zich een dubbele deur met rechts een venster met kleine roedenverdeling; de voorgevel heeft drie houten vensters met betonnen onderdorpel en kleine roedenverdeling; de linker zijgevel heeft twee kleine vensters met roeden; op de verdieping zijn, behalve een hijsbalk aan de voorzijde, rechthoekige openingen in de voorgevel en de linker zijgevel. Uit 1916 daterende Stoomhoutzagerij J.Nahuis, die een oudere handzagerij voortzette, met een in hout uitgevoerde zagerij uit 1900, een bakstenen machine- en ketelloods, en een fabrieksschoorsteen plus vrijstaande stenen/houten houtloods, inclusief de vrijwel complete apparatuur, hulpapparaten en gereedschappen, tezamen van grote typologische, authentieke cultuurhistorische, industrieel-archeologische en zeldzaamheidswaarde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 475967
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Stoomhoutzagerij Nahuis
Zicht op de stoomhoutzagerij
Zicht op de stoomhoutzagerij
Locatie Groenlo, Nederland
Coördinaten 52° 2′ NB, 6° 38′ OL
Thema Stoomhoutzagerij
Overig
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 475967
Stoomhoutzagerij Nahuis
Stoomhoutzagerij Nahuis
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Stoomhoutzagerij Nahuis is een museum in de Nederlandse plaats Groenlo met als thema stoomhoutzagen. In het museum wordt getoond hoe de stoomhoutzagerij werkte in tijden dat het nog in bedrijf was, hetgeen tot circa 1977 duurde.

Vanaf circa 1850 was op de locatie een radmakerij gevestigd waarbij met handwerktuigen hout gezaagd werd. Door de aanschaf van een stoommachine in 1918 werd de werkwijze veranderd en ingericht op de stoommachine. De machine was in 1897 in een fabriek van Meer, een voorloper van Mannesmann, in het Duitse Mönchengladbach gebouwd. De machine drijft twee zaagmachines aan die in een houten zaaggebouw uit 1900 staan. Ten zuiden van dit zaaggebouw staat een kleine bakstenen loods waarin de stoommachine staat met aangrenzend een ketelgebouw waarin een ketel van het Cornwall-type staat opgesteld. Het ketelgebouw is voorzien van een schoorsteen. Het zaaggebouw wordt door een hoge brandmuur gescheiden van de andere gebouwen. Apart op het terrein staat nog een houtloods.

De stoomhoutzagerij is in 1994 aangewezen als rijksmonument.

Het Polygoonjournaal in 1974 over de stoomhoutzagerij

Monumenten in de buurt van Stoomhoutzagerij Nahuis in Groenlo

Hoeve Het Reijrinck

Oude Winterswijkseweg 50
Groenlo (Gemeente Oost Gelre)
Hoeve "Reirinck", 1810. Ten zuid-oosten van Groenlo aan de driesprong in de buurtschap Zwolle. Gietijzeren bovenlichten, oude roedenverdelin..

Tranformatorhuisje

Boompjeswal 6t
Groenlo (Gemeente Oost Gelre)
Inleiding TRANSFORMATORHUISJE uit ca. 1925, gelegen bij de zuidelijke entree tot de historische binnenstad op geringe afstand van de gracht..

Nieuwe Calixtuskerk

Kerkstraat 8
Groenlo (Gemeente Oost Gelre)
St. Callixtus. 1906-1908 door Jos. Cuypers en Jan Stuyt. Kruisbasiliek, geinspireerd op de late Nederrijnse gotiek met vijfbeukig koor en di..

Oude Calixtuskerk

Mattelierstraat 5
Groenlo (Gemeente Oost Gelre)
Ned.Herv.Kerk (St.Calixtus). Grote, laat-gotische kerk met pseudo-basilicaal schip van zes traveeën en eenbeukig koor van twee rechte vakke..

Voormalig postkantoor met woning

Markt 6
Groenlo (Gemeente Oost Gelre)
Inleiding Voormalig POSTKANTOOR MET WONING uit 1904 naar ontwerp van de Rijksbouwmeester C.H. PETERS (1847-1932). Groenlo kreeg reeds in 18..

Kaart & Routeplanner

Route naar Stoomhoutzagerij Nahuis in Groenlo

Foto's (21)

Alle 21 foto's weergeven