Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen in Utrecht

Woonhuis

Mariaplaats 27
3511LL Utrecht
Utrecht

Bouwjaar: 1844-1846
Architect: J. van Maurik en stadskameraar G.W. Deketh


Beschrijving van Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen

In opdracht van het Collegium Musicum Trajectinum naar ontwerp van stadsarchitect J. van Maurik en stadskameraar G.W. Deketh (uit 1843, gebaseerd op een ontwerp uit 1840) in 1844-46 in neo-classicistische trant opgetrokken, witgepleisterd, blokvormig gebouw met drie bouwlagen onder drie naast elkaar gelegde schilddaken, genaamd het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, waarbij een gedeelte van de koormuren van de middeleeuwse kapittelkerk St. Marie, sinds 1766 opgenomen in de stadsmuziekzaal in het middengedeelte van het gebouw zijn gehandhaafd. Het symmetrisch opgezette gebouw telt zowel in de lengte als in de breedte negen vensterassen, doch de hoofdgevel bezit een middenrisaliet ter breedte van drie vensterassen - met balcon op consoles boven de ingang -, terwijl de zijgevels zijn voorzien van een vijf vensterassen breed middenrisaliet. De vensters zijn alle verdiept aangebracht en recht afgesloten. Opgetrokken op een natuurstenen plint, bezitten de gevels verder bij de beganegrondverdieping horizontale groeven, boven de vensters afgewisseld door hanekamvormen, en bij elke bouwlaag een geprofileerde cordonlijst met tussen de beganegrondverdieping een brede band met extra profiellijst en bij de lage zolderverdieping een extra band met in cassetten gevatte rosetten; de gevels worden afgesloten door een geprofileerde kroonlijst met eenvoudige attiek. De zesruitsschuifvensters op de beganegrondverdieping zijn voorzien van een naar buiten uitstekende natuurstenen onderdorpel en een sluitsteenaanduiding middenboven; de achtruitsschuifvensters op de hoge eerste verdieping bevatten een teruggerooide natuurstenen onderdorpel, een geprofileerde omlijsting en een entablement op consoles; de vierruitsschuifvensters op de zolderverdieping bezitten eveneens een geprofileerde omlijsting. De hoofdingang bestaat uit een drietal dubbele deuren met kruisvormige geprofileerde deurnaald. Het door een gietijzeren hekje omsloten balcon wordt gesteund door acht van acanthusreliefs voorziene, gekoppelde consoles tussen eierlijsten en korenschoof-kapitelen met palmet. Uiterst rechts, boven de plint, een natuurstenen gedenksteen met opschrift: DEZE STEEN GESTELD DOOR DEN BURGEMEESTER DER STAD UTRECHT, Mr N:P:J: Kien. 3 JUNIJ 1845. De rechterzijgevel bezit in het midden een zij-uitgang, bestaand uit een stel dubbele, geprofileerde paneeldeuren; in het middenrisaliet van de achtergevel een drietal van dergelijke deuren, met natuurstenen stoep, waarbij te weerszijden de zesruitsschuifvensters zijn vervangen door twee boven elkaar geplaatste vensters, oorspronkelijk alle voorzien van een vierruitsverdeling, en in het ZO-gedeelte door twee deuren Cet roedenverdeling. Inwendig herinnert de absidiale vorm van de zaal aan de vroegere aanwezigheid van de Mariakerk ter plaatse; voorts resteert een gietijzeren spiltrap - met roostervulling en palmetbanden - tussen de eerste en tweede verdieping in de N-hoek. Gebouw van voor het neo-classicisme kenmerkende architectuur wegens de toepassing van een witte bepleistering en een blokvormige hoofdvorm met horizontale geledingen en verdiept geplaatste schuifvensters met roedenverdeling en brede middenstijl alsmede van diverse aan de bouwkunst van de oudheid ontleende details; tevens van belang wegens de inwendig in de constructie opgenomen koormuurgedeelten van de middeleeuwse Mariakerk alsook uit oogpunt van de oorspronkelijke functie van stadsmuziekzaal; derhalve een gebouw van algemeen belang wegens architectuur- en cultuur-historische waarde alsook uit stedebouwkundig oogpunt wegens de historische en markante situering aan de Mariaplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 46960
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen
Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen
Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen
Locatie Utrecht
Oorspr. functie Genootschap Kunstliefde
Huidig gebruik Utrechts Conservatorium
Start bouw 1844
Bouw gereed 1847
Bouwstijl neoclassicistisch
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 46960
Overig
Verdiepingen 2
Architect Johannes van Maurik
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen is een voormalig concertgebouw, thans conservatoriumgebouw, aan de Mariaplaats in de Nederlandse stad Utrecht.

Historie

Op de plaats waar nu het gebouw staat, stond tot 1813 de Mariakerk, een van de vijf kapittelkerken in Utrecht. De kerk werd gesloopt, maar het koor bleef tot 1844 dienstdoen als concertzaal. In 1844 werd begonnen met de bouw van het nieuwe neoclassicistische gebouw naar het ontwerp van Johannes van Maurik, aangepast door J.W. Dekker[1]. Op 20 maart 1847 werd de concertzaal ingewijd met een concert. Het bood onderdak aan het Utrechts Symfonie Orkest. Bekende 19de-eeuwse componisten-musici als Franz Liszt en Johannes Brahms traden er op. Brahms introduceerde er zijn beide pianoconcerten in Nederland, met hemzelf als solist.

Vanaf 1847 huisvestte het gebouw tevens het genootschap Kunstliefde. Rond 1874 ontstond het "Museum Kunstliefde" dat twee zalen in het gebouw besloeg. In dit museum dat hier tot 1905 bleef, werden schilderijen tentoongesteld en het was meerdere dagen per week open met op zon- en feestdagen gratis entree. Gaandeweg maakte ook de Stadstekenschool gebruik van het gebouw.

In de Tweede Wereldoorlog raakte het gebouw beschadigd waarna het tussen 1949 en 1952 grondig werd gerenoveerd. In 1972 bleek het niet meer te exploiteren. Twee jaar later is het verkocht aan het Utrechts Conservatorium dat het sindsdien gebruikt.

Brand

Het gebouw had dringend restauratie nodig, maar op 12 maart 1988 werd het vrijwel volledig door brand verwoest. Alleen de buitenmuren bleven overeind staan. Bij de façadistische herbouw heeft men het interieur voorzien van ogenschijnlijk in willekeur opgehangen gekleurde panelen van de hand van Peter Struycken. Na de oplevering is het gebouw weer door het Utrechts Conservatorium in gebruik genomen.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen in Utrecht

St. Maria Pomp op de Mariaplaats

Pomp Mariaplaats
Utrecht
Uit 1844 daterende hardstenen pomp.

Huis verband houdend met Huis Zoudenbalch

Mariaplaats 9
Utrecht
Een van oorsprong middeleeuws pand, in de 17e eeuw achter een gevel samengevoegd met Mariaplaats 10. Het pand bestaat uit twee bouwlagen met..

Huis verband houdend met Huis Zoudenbalch

Mariaplaats 10
Utrecht
Een van oorsprong middeleeuws pand, in de 17e eeuw achter een gevel samengevoegd met Mariaplaats 9. Het pand bestaat uit twee bouwlagen met ..

Pand met gepleisterde lijstgevel, op de hoek een beeld geplaatst

Mariastraat 49
Utrecht
Pand met gepleisterde lijstgevel, op de hoek een beeld geplaatst.

Overgebleven deel van de Mariakerk

Oostelijke arm kruisgang Mariaplaats
Utrecht
OOSTELIJKE ARM van de kruisgang van St. Marie. Bogen rustend op zandstenen zuilen met teerlingkapitelen. 2e helft XII gedeeltelijk vernieuwd..

Kaart & Routeplanner

Route naar Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen in Utrecht

Foto's (3)