Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Klokkengieterij Petit & Fritsen in Aarle Rixtel

Nijverheid Industrie

Klokkengietersstraat 1
5735EH Aarle Rixtel (gemeente Laarbeek)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1906


Beschrijving van Klokkengieterij Petit & Fritsen

KLOKKENGIETERIJ. Koninklijke Klokkengieterij Petit en Fritsen: nabij de dorpskern, aan de weg gelegen, uit 1906 daterend, in sobere baksteen architectuur opgetrokken fabrieksgebouw zonder verdieping, op min of meer rechthoekige plattegrond en onder met blauwe muldenpannen gedekte zadel- en lessenaardaken, gebouwd voor en in gebruik bij de sedert 1660 bestaande en sedert 1782 in Aarle-Rixtel gevestigde klokkengieters Petit en Fritsen; de vestiging in Aarle-Rixtel vond plaats vanwege de aldaar aanwezige leemputten; voor 1906 heeft de gieterij op verschillende plaatsen aldaar gestaan. Het in schoon metselwerk opgetrokken gebouw bestaat uit een lage voorbouw - kantoorruimten; oorspronkelijk grotendeels werkplaatsjes; door lisenen geleed, laag middengedeelte onder lessenaardak; in het midden risalerende ingangspartij onder insteekkap (nok I straat) en met tegeltableau in geveltop; hogere, risalerende uiteinden onder zadeldak (nok I straat), voorzien van met hout beklede geveltoppen - en een hogere achterbouw met een door lisenen gelede zuidgevel en onder zadeldak (nok // straat) met in het midden een houten ontluchtingskap onder zadeldak bekroond door open dakruiter met klok, wijzerplaat en windwijzer; tegen het westelijk uiteinde van de noordgevel der achterbouw een uitbouw onder zadeldak (nok I straat); tegen de oostgevel van de voorbouw een lage, vlakgedekte, driezijdige uitbouw; in de gevels de oorspronkelijke vensters (in het middengedeelte van de voorbouw naar onderen vergroot) met kleine roedenverdeling. In de achterbouw, de eigenlijke gieterij, een gemetselde, taps toelopende, vierkante smeltoven met aan de onderzijde afgeschuinde hoeken en gelegen op het tot ca. twee meter boven vloerniveau verhoogde gedeelte aan de westzijde; voor de smeltoven de gietkuil van ruim 2 x 2 m2; de oven, die met hout gestookt wordt, werd tot 1946 voor alle gietwerk en sedertdien voor klokken boven de 2000 kg gebruikt. Als enige Nederlandse voorbeeld van een volkomen traditionele, nog in gebruik zijnde klokkengieterij, als symbool van de voor Aarle-Rixtel sedert eeuwen kenmerkende tak van nijverheid en vanwege de gaafheid der gebouwen van algemeen belang uit een oogpunt van cultuur- en architectuurhistorie en industriele archeologie. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 46886
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:54:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het monumentale pand van de Klokkengieterij te Aarle-Rixtel

Klokkengieterij Petit & Fritsen, voluit Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen b.v. geheten, is een klokkengieterij te Aarle-Rixtel.

Geschiedenis

De familie Petit kwam in 1690 naar Nederland. Toen vestigde Nicolas Julien, telg uit een klokkenmakersfamilie, zich in Weert. Zijn dochter Maria huwde met Jean Petit. Nadat Maria stierf in 1703, kwamen haar kinderen naar Weert en leerden daar het klokkenmakersvak. Omstreeks 1787 verhuisden de Petits naar Aarle-Rixtel. Isaac Fritsen was gehuwd met Aldegonda Petit. Nadat de laatste Petit in 1815 met klokkengieten was gestopt, nam Isaac het bedrijf over, en kreeg het de naam Petit & Fritsen.

De klokkengieterij stamt officieel uit 1660 en is daarmee een van de oudste familiebedrijven van Nederland. Vermoedelijk is het bedrijf echter nog veel ouder dan bovengenoemde datum.

Sedert 1907 is het bedrijf in het huidige pand gevestigd. De smeltoven heeft monumentenstatus.

Op 24 februari 2014 meldde het Brabants Dagblad dat de bedrijven Petit & Fritsen en Eijsbouts zojuist samen hadden bekendgemaakt dat Eijsbouts de activiteiten van Petit & Fritsen overneemt. Als reden werd daarbij genoemd dat Petit & Fritsen met een opvolgingsvraagstuk kampte. Van de 16 werknemers van Petit & Fritsen kunnen er 9 aan de slag bij Eijsbouts.

Producten

Het bedrijf maakte de volgende producten:

  • Luidklokken. Van bijzondere betekenis zijn de klokken die worden gegoten voor de Russisch-orthodoxe kerk. Na de perestrojka ontstond er een grote vraag naar deze speciale klokken, die zvonklokken worden genoemd. Anders dan in het westen gebruikelijk, wordt hierbij de klepel via een touw met de hand bediend.
  • Beiaarden die hetzij via het handklavier, dan wel via de carilloncomputer bespeeld kunnen worden. Een zeer groot carillon bevindt zich te Hyechung in Zuid-Korea, het bestaat uit 77 klokken met een totaal gewicht van 40.000 kg. Het kleinste carillon is te vinden in Barneveld, waar 44 klokken opgehangen zijn in een ruimte van 2 m³.
  • Automatische klokkenspelen of chimes. Dit zijn kleine klokkenspelen die over het algemeen geen dynamiek (verschil tussen hard en zacht) kennen. Het bedrijf heeft een aanslaggevoelige hamer ontwikkeld die dynamiek wél mogelijk maakt.
  • Torenuurwerken.
  • Figuuromlopen. Dit betreft installaties die op gezette tijden bewegende figuurtjes, zoals ruitertjes en dergelijke, doen verschijnen.

Zie ook

Externe link



Monumenten in de buurt van Klokkengieterij Petit & Fritsen in Aarle Rixtel

Woonhuis

Klokkengietersstraat 7
Aarle Rixtel (Gemeente Laarbeek)
KLOKKENGIETERSSTRAAT 7-9-11 Inleiding. Blok van drie woningen, FABRIKANTENWONING met DIENSTWONINGEN, gebouwd in ca. 1880 in Eclectische st..

Woonhuis

Dorpsstraat 98
Aarle Rixtel (Gemeente Laarbeek)
DORPSSTRAAT 98 Inleiding. Langgevelboerderij in Ambachtelijk-Traditionele stijl uit 1886, gelegen op de hoek van de Dorpsstraat en de Helm..

Langgevelboerderij

Kannelustweg 8
Aarle Rixtel (Gemeente Laarbeek)
Boerderij van het langgeveltype uit 1714 onder afgewolfd zadeldak; zesruitsschuifvensters en roedenvensters, bakhuisje. Zeer fraai gelegen a..

Blauwe gietijzeren pomp

Dorpsstraat 67
Aarle Rixtel (Gemeente Laarbeek)
Pomp. Op het driehoekig grasveld (een "tip") op de hoek van de Beekseweg en de Dorpsstraat een gietijzeren pomp, blauw geschilderd, bekroond..

Terrein met overblijfselen kasteel

Oliemolen
Aarle Rixtel (Gemeente Laarbeek)
Terrein waarin overblijfselen van een kasteel. Datering: late Middeleeuwen

Kaart & Routeplanner

Route naar Klokkengieterij Petit & Fritsen in Aarle Rixtel

Foto's (7)