Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oosterbroek in Eelde

Woonhuis

Oosterbroek 5
9761TG Eelde (gemeente Tynaarlo)
Drenthe

Bouwjaar: oorspr. minstens 17e-eeuws 18e eeuw (park) 1836 (herb.) ca. 1836 (herinr. park) 1923 (herb. na brand) 1700 oorspr. minstens 17e-eeuws 18e eeuw (park) 1836 (herb.) ca. 1836 (herinr. park) 1923 (herb. na brand)
Architect: L.P. Roodbaard (ca. 1836) Roodbaard 1836 L.P. Roodbaard (ca. 1836)


Beschrijving van Oosterbroek

Inleiding HERENHUIS gebouwd in tradionalistische stijl op de plaats van een in 1922 afgebrand huis. De geschiedenis van huis Oosterbroek begint in de 16e eeuw als bronnen spreken over Steven Horenkens. Het huis heeft lang het recht van havezathe gekend. In de 18e eeuw krijgt mr. Tonco Modderman uit Groningen Oosterbroek in bezit. Via zijn dochter komt Oosterbroek voor 50% in bezit van Wiardus Hora Siccama. Door Hora Siccama werd in 1836 het oude huis Oosterbroek afgebroken en meer westelijke richting verrees een nieuw verblijf. In deze tijd werd aan tuinarchitect L. P. Roodbaard uit Leeuwarden opdracht gegeven om een tuinaanleg te ontwerpen; Roodbaard koos daarvoor de bestaande tuinaanleg, die was gebaseerd was op een gelijkbenige driehoek, als uitgangspunt. 'De benen van deze driehoek word gevormd door brede lanen. Deze zijn te zien op het kadastrale minuutplan van 1832 evenals een sterrebos en een vijver in de vorm van een gelijkbenige driehoek voor het oude huis (...). Waarschijnlijk is de aanleg in die vorm geinspireerd op de aanwijzingen die Pieter de la Court van der Voort gaf voor de aanleg van een (kleine) tuin (in Bijzondere Aenmaerkingen over het aenleggen van... Leiden, 1737)' en 'Roodbaard transformeerde de gelijkbenige driehoekige vijver voor het oude huis in een slingerende langwerpige vijver achter het nieuwe huis. Tussen de paden langs deze vijver en de oevers projecteerde hij meest langwerpige bloemperken of heestergroepen. Een deel van de laan wilde hij tot eiland in de vijver transformeren, maar dit is waarschijnlijk nooit uitgevoerd. De berg die in de 18e eeuw in de as van het oude huis lag, aan de voet omgeven door een driehoekig bassin, heeft Roodbaard gebruikt als zichtbeeindiging, gerekend vanuit de voorzijde van het nieuwe huis. Het driehoekig bassin werd omgevormd tot slingerende vijver aan de voet van de berg. Golvende paden werden vanuit het huis naar de voet en naar de top van de berg geleid. Ook hierlangs zijn langwerpige bloembedden te zien. Langwerpige golvende gazons worden deze paden omsloten.' (C.S. Oldenburger-Ebbers: De geschiedenis van tuinen, parken en buitenplaatsen in Drenthe. In Ons Waardeel 91/6). Van deze aanleg zijn de rudimenten, symmetrische hoofdlanen en een landschappelijk aangelegd parkgedeelte, nog aanwezig. In 1922 werd het woonhuis door brand verwoest en een jaar later werd begonnen met herbouw. In opdracht van E.M.J. Hesselink vond een nadien nog verbouwing plaats waarbij de vensterindeling in de zuidgevel enigszins werd gewijzigd. Sinds 1969 zijn de gronden waarop de voormalige havezathe heeft gestaan, beschermd als rijksmonument (zie onder monumentnummer 45396). In 1977 werd het huis verkocht aan de Stichting Nieuw-Hooghullen. Omschrijving Het vrij gelegen woonhuis, bestaande uit een souterrain en een bouwlaag, is opgetrokken uit gepleisterde baksteen en wordt gedekt door een inzwenkend met pannen belegd schilddak met overstek; schoorstenen met kap. Symmetrische indeling met in het midden een natuurstenen stoep met gepleisterde bakstenen balustrades, deur met houten omlijsting; straalvormig bovenlicht; verhoogd middengedeelte met tonvormige kap; ramen met o.a. 4- en 6-ruits roedeverdeling. Waardering Herenhuis van cultuurhistorisch belang vanwege de geschiedenis van het landgoed Oosterbroek; van architectuurhistorisch belang vanwege het ontwerp; van stedebouwkundig belang vanwege de ligging in het te beschermen gezicht 'Landgoederengordel Eelde-Paterswolde'. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 468725
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oosterbroek
De havezathe Oosterbroek anno 2009
De havezathe Oosterbroek anno 2009
Locatie Oosterbroek 5, Eelde
Start bouw 16e-17e eeuw / 1922
Monumentstatus Rijksmonument sinds 1969
Monumentnummer 468725
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Oosterbroek is een havezate nabij de plaats Eelde in de Nederlandse gemeente Tynaarlo.

De havezate Oosterbroek wordt in het begin van de 17e eeuw voor de eerste maal vermeld op de lijst van Drentse havezaten. De naam verwijst naar de ten oosten van Eelde gelegen moerassige gebieden in het stroomdal van de Drentsche Aa. De Groninger advocaat en ondernemer Tonco Modderman en zijn echtgenote kochten het landgoed in 1781 voor 30.000 gulden van de toenmalige eigenaar Sjuck Gerrold Juckema van Burmania Rengers. Zij lieten het landgoed verfraaien door de aanleg van zichtlanen, een sterrenbos, een moestuin en een beukenbos.[1]

Zichtlaan met beuken in het door Tonco Modderman aangelegde Sterrenbos van de voormalige Havezate Oosterbroek (bij Eelde)

De eigenaren van Oosterbroek bezaten het zogenaamde collatierecht (dat wil zeggen het recht om predikanten te mogen benoemen) van de kerk van Eelde.

De oude havezate Oosterbroek werd in 1836 door de toenmalige eigenaren, Wiardus Hora Siccama en zijn echtgenote Anna Maria Catharina Modderman, afgebroken en op een iets hoger gelegen plaats weer opgebouwd. Hun zoon Johan Rengers Hora Siccama erfde Oosterbroek en vierde daar zijn vijftigjarig huwelijksfeest. Vanwege financiële problemen werd Oosterbroek in 1889 bij veiling verkocht. Daarna wisselde de havezate enkele malen van eigenaar. In 1922 werd het gebouw grotendeels door brand verwoest, maar werd weer herbouwd, zonder de voormalige 'ridderzaal' en de beide vleugels. In de jaren dertig van de 20e eeuw heeft het gebouw enige tijd dienstgedaan als jeugdherberg. Wobbe Alkema, lid van het Groninger kunstcollectief De Ploeg, was in die tijd, samen met zijn vrouw Dora Bittkow, beheerder van de jeugdherberg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw in bezit genomen door de Duitse bezetters. In 1969 werd het gebouw een rijksmonument. Thans is de havezate in het bezit van een instelling voor verslavingszorg.[2]

Het bij het landgoed behorende sterrenbos is in 1984 aangekocht door de Kraus-Groeneveldstichting die met hulp van de Stichting Landschapsbeheer Drenthe het terrein zo veel mogelijk in de oorspronkelijke staat heeft teruggebracht. Het maakt deel uit van de “landgoederengordel Eelde”, die samengesteld is uit de landgoederen De Braak, Vennebroek, Lemferdinge, De Duinen, Vosbergen en Oosterbroek.[3]

Zie ook


Monumenten in de buurt van Oosterbroek in Eelde

Oosterbroek, borgterrein

bij Oosterbroek 5 Oosterbroek 5 2 bij Oosterbroek 5
Eelde (Gemeente Tynaarlo)
Borgterrein met singels en grachten van de voormalige Havezate Oosterbroek. Datering: middeleeuws.

Hoog Hullen

Oosterbroek 1
Eelde (Gemeente Tynaarlo)
Inleiding Pand, oorspronkelijk gebouw als HERENHUIS gebouwd in neo-renaissancistische stijl in opdracht van (tekst gevelsteen): Jonkheeren..

Tolwoning Voorm. tolwoning annex keuterij

Burg. J.G. Legroweg 60
Eelde (Gemeente Tynaarlo)
Voormalige 19e eeuwse tolwoning annex keuterij onder rieten schilddak tegen topgevel aan voorzijde; klein overstek, geschulpte windveren, st..

Vosbergen

Vosbergerlaan 35
Eelde (Gemeente Tynaarlo)
Inleiding Huis Vosbergen. Vrijstaande, tot LANDHUIS uitgegroeide boerenbehuizing. De oorspronkelijke boerderij is waarschijnlijk rond 1815 ..

Terrein met een grafheuvel

t.o. Vosbergerlaan 35 Vosbergerlaan 35 2 t.o. Vosbergerlaan 35
Eelde (Gemeente Tynaarlo)
Terrein waarin een grafheuvel. Datering: Neolithicum en/of Bronstijd.

Kaart & Routeplanner

Route naar Oosterbroek in Eelde

Foto's (2)