Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bingerden: historische tuin- en parkaanleg in Angerlo

Tuin Park Landgoed

Bingerdenseweg 21
6986CE Angerlo (gemeente Zevenaar)
Gelderland

Bouwjaar: mogelijk 17e eeuw


Beschrijving van Bingerden: historische tuin- en parkaanleg

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. Tot de oudste gedeelten van de aanleg van het park van Bingerden behoort de classicistische structuur van de rechte oprijlaan en de as van het huis, die deze laan onder een rechte hoek snijdt. Deze situatie is weergegeven op de kaart van "Het Have Saedt en adelijke Huijs Bingerden" door H. van Heijs uit 1778 en dateert deels wellicht reeds uit de 17e eeuw. Dat er in de 17e eeuw al van een aanleg op Bingerden sprake is bleek uit een schilderij uit circa 1700 van de kinderen van de toenmalige eigenaar Johann Moritz van Pabst (1650-1730) met op de achtergrond Huis Bingerden met rechthoekige tuin met parterres direct aan de zuidzijde, laan, gracht, plantage en fontein (het schilderij werd in 1945 vernietigd). Ook de grachtarm, die langs de westgrens van de aan weerszijden met laanbomen beplante oprijlaan (thans aan de westzijde een enkele rij en aan de oostzijde een dubbele rij uit circa 1920) naar het voorplein voert en even voor het koetshuis haaks in westelijke richting afbuigt, dateert waarschijnlijk uit de 18e eeuw of van eerder, evenals de buitengracht aan de oostzijde van het huis met de hier naast gelegen vanouds deels met bomen beplante laan (thans eiken, 20e eeuw) die naar de boerderij Groot Bingerden voert. Op de kaart is voorts te zien, dat het huis in deze aanleg een centrale positie inneemt. Het ligt op de hoofdas, die op de kerktoren van Angerlo en van Westervoort gericht is; het huis ligt verder dwars op de lijn tussen de torens van Didam en van Ellecom. Ruim een decennium na het vervaardigen van deze kaart kwamen veranderingenin de aanleg tot stand. Op de Kaart van de Havezathe Bingerden uit 1791 door dezelfde kaartmaker is te zien, dat aan de voor(oost-)zijde van het huis het door muurwerk omlijste halfcirkelvormige voorplein met cirkelvormige oprit is aangelegd, met aan de noordzijde van het plein het koetshuis. Ook zijn op de kaart langs de as van de oprijlaan aan de ZO- en NO-hoek de rentmeesterswoning respectievelijk oranjerie aangeduid, die met het muurwerk, het koetshuis, het huis en de cirkelvormige oprit een classicistisch ensemble vormen. Het huidige hoofdgebouw speelt als hoofdmotief in deze classicistische compositie wederom een belangrijke rol, maar wordt niet aangemerkt als monument; het werd in 1958 op de oude fundamenten opgetrokken, nadat het oorspronkelijke hoofdgebouw door oorlogsgeweld in de Tweede Wereldoorlog verloren ging. Eveneens staat het terrein van de rechthoekige moestuin op de kaart uit 1778 weergegeven. De hoge beukenhaag, die de moestuin aan de zuidzijde begrenst, dateert uit het eind van de vorige eeuw. Naast deze classicistische vernieuwingen in de aanleg werd omstreeks deze tijd aan de westzijde van het huis een park in landschapsstijl aangelegd. Deze aanleg kwam volgens een artikel in Onze Tuinen van 3 september 1910 naar plannen van J.P. Posth tot stand. De grachtarm aan deze zijde werd tot een ruime waterloop in landschapsstijl uitgegraven, die in slingers langs de west- en ZW-zijde van het park voert, aan de zuidzijde van het huis een weide met boomgroepen (beuk, eik, plataan, wilg, alles 19e- en 20e-eeuws) en bosgedeelten (beuk, eik, plataan, eveneens 19e- en 20e-eeuws) begrenst en gedeelte aan de zuidzijde in een curve omlijst, en vervolgens uitmondt in de buitengracht. Ten westen van het huis werd aangrenzend aan het alhier gelegen gazon met solitaire plataan met de vrij gekomen aarde uit de waterloop in landschapsstijl een heuvel van aanzienlijke hoogte aangelegd (toponiem: Bergje), die met loofhout werd beplant (thans beuken, wellicht nog deels laat 18e-eeuws en gemengd loofhout, 19e- en 20e-eeuws) en die de perspectiefwerking van het gezicht vanuit het huis in westelijke richting versterkt. Dit parkgedeelte in landschapsstijl, dat in 1791 nog in staat van aanleg verkeerde, staat geheel aangegeven op de Kaart van Bingerden door G. van den Bergh uit 1807. Uit het einde van de 18e eeuw dateert ook de kleine slingervijver met solitaire eik aan de Mariendaalseweg, die met de alhier gelegen daglonerswoning (Mariendaal) een schilderachtige scene aan de buitenzijde van het park in landschapsstijl op Bingerden vormt. Deze partij maakt een geheel uit met het bos op de kadastrale percelen Angerlo nrs. H154 en H135, dat in de historische aanleg als groenbuffer van waarde is. Tot de historische aanleg behoort voorts de aan de Mariendaalseweg gelegen ruine van het van oorsprong Middeleeuwse kasteel Kell, die aan het eind van de 18e eeuw en in de 19e eeuw als schilderachtig object de wandeling langs de weg naar het dorp aan het oosteinde van de aanleg van Bingerden sierde. Op de Kaart van Bingerden door G. van den Bergh uit 1807 is te zien hoe het gedeelte van de Mariendaalseweg, dat langs de ruine voert, reeds met laanbomen is beplant (thans een enkele rij eiken aan weerszijden, 20e-eeuws). Aan de hand van de evengenoemde Kaart van Bingerden kan verondersteld worden, dat naast de reeds bestaande oostelijke zichtas, ook de zichtassen in noordelijke, noordoostelijke, noordwestelijke en zuidwestelijke richting waren aangelegd. Deze zichtassen bestaan tot op heden en spelen in de aanleg een belangrijke rol. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 459711
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Huis Bingerden in 2012

Bingerden of Bingart is een landgoed buiten het dorp Angerlo (gemeente Zevenaar) in de Nederlandse provincie Gelderland. Bingerden ligt aan de rivier de IJssel en is een van de oudste bewaard gebleven buitenplaatsen van Nederland, dat wordt gekenmerkt door haar 18e-eeuwse Engelse landschapspark (in 1794-1805 omgevormd naar het ontwerp van J.P. Posth van 1791, in 1868 gereorganiseerd door Eduard Petzold), de uitgebreide tuinen en de moestuin.

Geschiedenis

Bingerden wordt al in het jaar 970, in een oorkonde van 3 augustus 970,[1] beschreven als een versterkte boerderij met gracht als bezit van de graven van Hamaland, die bescherming moest bieden tegen eventuele aanvallen vanaf de IJssel, als Keizer Otto I bevestigt dat graaf Wichman IV het goed schenkt aan de abdij van Elten. Zijn dochter Adela van Hamaland vecht de schenking aan. Na jarenlange strijd kreeg zij onder andere Bingerden in haar bezit. Nadat zij stierf kwam het goed in handen van de aartsbisschop van Keulen.[2][noot 1]

Waarschijnlijk komt de naam "Bingerden" af van "binnen de gaarden". In 1660 werd het landgoed gekocht door een verre voorvader van de huidige eigenaressen. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, in april 1945, werd het huis door terugtrekkende Duitse troepen in brand gestoken. In 1958 werd het huis herbouwd in een kleinere versie.

Vanaf 1942 deed het huis Bingerden dienst als refugiehuis voor de Benedictijner monniken uit Egmond. Door Dom Tholens en pater Van den Biesen werd het huis bewoonbaar gemaakt. In september 1944 wordt Bingerden door de Duitsers gevorderd en vestigen de monniken zich improviserend in Doesburg.

De "Internationale Kwekerijdagen", die het derde weekend van juni worden gehouden, is een jaarlijks terugkerend evenement. Kwekers uit Nederland, België en Duitsland bieden er hun topplanten aan.

Heren en vrouwen van Bingerden

Tekening door Sophia W. van Heeckeren van Kell, op de achtergrond het kasteel van Bingerden voor de brand in 1945.
  • Jkvr. Anne Constance Sophie Seline van Weede (1960), jkvr. Marguerite Louise van Weede (1962) en jkvr. Caroline Eugenie van Weede (1964), dochters van volgende
  • Jhr. Jacob Dirk Carel van Weede (1929-2005), zoon van volgenden
  • Sophia Wilhelmina barones van Heeckeren van Kell (1892-1967), trouwt 1927 jhr. mr. W. E. van Weede (1887-1974), dochter van volgende
  • Mr. Jacob Dirk Carel baron van Heeckeren van Kell (1854-1931), zoon van volgende
  • Mr. Willem baron van Heeckeren van Kell (1815-1914), zoon van volgenden
  • Jkvr. Geertruijd Sara Agatha van Pabst (1774-1847), lid van het geslacht Van Pabst, trouwt 1800 W. H. A. C. baron van Heeckeren (1774-1847), zus van volgende
  • Jhr. Rudolf Willem Jacob van Pabst (1775-1841), zoon van volgende
  • Jhr. mr. Johan Mouritz van Pabst (1740-1824), heer van Bingerden 1776-, kleinzoon van volgende
  • Johann Maurits Edle von Pabst (1650-1730), heer van Bingerden 1674-, zoon van volgende
  • Mr. Hermann Pabst (1603-1663), heer van Bingerden 1661-
  • Johann Arnold baron von Goltstein, heer van Bingerden 1641-

Externe link


Beluister

(info)

Monumenten in de buurt van Bingerden: historische tuin- en parkaanleg in Angerlo

Bingerden: stalgebouw rechts van boerderij kroonestein gelegen

Bingerdenseweg 10
Angerlo (Gemeente Zevenaar)
STALGEBOUW RECHTS VAN BOERDERIJ KROONESTEIN GELEGEN. Rode bakstenen stalgebouw uit de 19e eeuw onder rieten wolfsdak, waarvan de onderste sc..

Boerderij Kroonestein

Bingerdenseweg 10
Angerlo (Gemeente Zevenaar)
BOERDERIJ KROONESTEIN. In rode baksteen opgetrokken boerderij uit de 18e eeuw met grijze gepleisterde voeting onder met rode pannen gedekt a..

Bingerden: stalgebouw links van boerderij kroonestein gelegen

Bingerdenseweg 10
Angerlo (Gemeente Zevenaar)
STALGEBOUW LINKS VAN BOERDERIJ KROONESTEIN GELEGEN. Rode bakstenen stalgebouw uit de 19e eeuw onder rieten wolfsdak, waarvan de onderste sch..

Bingerden: boerderij Groot Bingerden

Bingerdenseweg 17
Angerlo (Gemeente Zevenaar)
BOERDERIJ GROOT BINGERDEN. In rode baksteen opgetrokken boerderij uit 1884 onder met rode pannen gedekt afgeknot schilddak, met centraal aan..

Bingerden: smeedijzeren hek met bakstenen pijlers

Bingerdenseweg 21
Angerlo (Gemeente Zevenaar)
SMEEDIJZEREN HEK MET BAKSTENEN PIJLERS. Monumentaal dubbel smeedijzeren traliehek met rijk versierd smeedijzeren bovenstuk met voluten en kr..

Kaart & Routeplanner

Route naar Bingerden: historische tuin- en parkaanleg in Angerlo

Foto's (2)