Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vuursteenmijnen van Rijckholt op grond van Sint Geertruid in Sint Geertruid

Archeologie

In het Savelsbosch tussen Rijckholt en Sint Geertruid
6265ZA Sint Geertruid (gemeente Eijsden Margraten)
Limburg

Bouwjaar: ca. 3100 v. Chr.


Beschrijving van Vuursteenmijnen van Rijckholt op grond van Sint Geertruid

Terrein waarin een complex prehistorische vuursteenmijnen. Datering: ca. 3100 v. Chr. (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage A). (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 45802
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Vuursteenmijnen van Rijckholt
Vuursteenmijnen van Rijckholt
Vuursteenmijnen van Rijckholt
Situering
Coördinaten 50° 48′ NB, 5° 45′ OL
Foto's
Ingang mijn met kunstwerk
Ingang mijn met kunstwerk
Portaal  Portaalicoon   Archeologie

De vuursteenmijnen van Rijckholt zijn een complex van mijnen in Rijckholt (Nederlands Limburg), waar in het Neolithicum vuursteen werd gewonnen. Dit gebeurde tussen 3950 v.Chr. en 2650 v.Chr. De vuursteen werd gebruikt om wapens en gebruiksvoorwerpen van te maken. De vuursteenmijnen zijn de oudste bekende vorm van mijnbouw in Nederland. De vuursteenmijnen liggen in het Savelsbos aan de rand van het Plateau van Margraten.

De vuursteenmijnen gelden als archeologisch wereldmonument en kunnen bezocht worden, ze staan geregistreerd als rijksmonument.

Gebruik

Het oudste vuurstenen werktuig is ongeveer 200.000 jaar oud en is gemaakt van zwerfkei-vuursteen. Waar deze zwerfkeien precies vandaan komen is niet bekend, maar ze zijn hier gekomen door ijstijden. Deze vuursteen is van mindere kwaliteit dan het vuursteen uit Rijckholt. De vuursteen werd geëxporteerd, meestal in de vorm van een halffabricaat (ruwe vuursteenknol of ruwe bijl). De verdere afwerking werd door de gebruiker zelf gedaan. Dit valt af te leiden uit het afval dat in en bij de mijnen gevonden is.

De vuursteen werd gebruikt voor het maken van schrapers, pijlpunten, bijlen, vuistbijlen en klingen. Van al deze voorwerpen spreekt vooral de vuistbijl nog altijd tot de verbeelding. De vuistbijl is een groot scherp mes dat waarschijnlijk gebruikt werd voor het villen en ontleden van dieren.

Delving

De vuursteen uit Rijckholt werd tussen 4600 en 2000 v.Chr. gewonnen. In het begin werd de vuursteen uit de hellingen van de Schoone Grub gehaald. Omstreeks 4000 v.Chr. waren deze hellingen uitgeput. De mensen gingen toen over tot het graven van ondergrondse mijnen. De mijnen liggen dicht bij elkaar omdat men afhankelijk was van het licht dat van boven door de schachten naar binnen viel. Een mijn was na 2 tot 3 jaar uitgeput, waarna er een nieuwe gegraven moest worden. In het onderzochte gebied (3000 m²) zijn 66 mijnschachten gevonden. Naar schatting zijn er in totaal 1000 geweest.

De vuursteen werd gebruikt als handelsmiddel. Het exportgebied van deze mijnen strekte zich over honderden kilometers uit: van de Rijndelta en Münster in het noorden tot Frankfurt am Main en Mainz in het zuiden.

Pas door de ontdekking van het brons nam het belang van vuursteen af.

Ontstaan

In de tijd dat de grote krijtpaketten zijn ontstaan is nog niet meteen de vuursteen ontstaan. Het is waarschijnlijker dat dit in het Mioceen is gebeurd, zo'n 43 miljoen jaar later.

Vuursteen is gekristalliseerde siliciumdioxide (SiO2), dat is uitgekristalliseerd in gangen en holtes in de toen nog zachte krijtmassa op de bodem van een zee. Deze holtes zijn waarschijnlijk gegraven door kreeftachtigen en mosselen. Hoe siliciumdioxide precies heeft kunnen kristalliseren is nog niet duidelijk.

Onderzoek

Het onderzoek aan deze mijnen is een goed voorbeeld van mijnbouwarcheologie. Hoewel de mijnen al in de late 19e eeuw herontdekt waren,[1] duurde het tot de jaren 1960 voordat er systematische opgravingen verricht werden.

Afbeeldingen

Zie ook


Monumenten in de buurt van Vuursteenmijnen van Rijckholt op grond van Sint Geertruid in Sint Geertruid

Vuursteenmijnen van Rijckholt op grond van Margaten

In het Savelsbosch tussen Rijckholt en Sint Geertruid
Margraten (Gemeente Eijsden Margraten)
Terrein waarin een complex prehistorische vuursteenmijnen. Datering: ca. 3100 v. Chr.

Hoeve in haakvorm met losstaande schuur, in vakwerk en mergel

Moerslag 20A
Sint Geertruid (Gemeente Eijsden Margraten)
Hoeve in haakvorm met losstaande schuur, in vakwerk en mergel.

Hoekhuis van mergel en baksteen

Steenstraat 1
Gronsveld (Gemeente Eijsden Margraten)
Hoekhuis van mergel en baksteen, XVIII B-XIX A.

Hoeve van mergel, naderhand in baksteen doorgetrokken naar de straat. Brede woonhuisgevel met segmentboogingang en vensters in Naamse steen. Links wap ..

Rijksweg 187
Gronsveld (Gemeente Eijsden Margraten)
Hoeve van mergel, naderhand in baksteen doorgetrokken naar de straat. Brede woonhuisgevel met segmentboogingang en vensters in Naamse steen;..

Hoeve van baksteen, mergel en vakwerk om gesloten binnenplaats

Eindstraat 4
Sint Geertruid (Gemeente Eijsden Margraten)
Hoeve van baksteen, mergel en vakwerk om gesloten binnenplaats; XIX A. Boven de poort 1841. Boven de staldeur een herbezigd hardstenen kopje..

Kaart & Routeplanner

Route naar Vuursteenmijnen van Rijckholt op grond van Sint Geertruid in Sint Geertruid

Foto's (5)