Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Wierde Cleywert (Kleiwerd) in Groningen

Archeologie

Zijlvesterweg 17
9700AA Groningen
Groningen

Bouwjaar: ijzertijd 000 ijzertijd


Beschrijving van Wierde Cleywert (Kleiwerd)

Wierde. Datering: ---- (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 45616
Laatste wijziging: 2014-10-12 09:49:28.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kleiwerd
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Kleiwerd
Kleiwerd
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Groningen (gemeente) Groningen
Coördinaten 53° 15′ NB, 6° 30′ OL
Foto's
Fragment van de kaart van Teysinga uit 1731 met de beide boerderijen van Kleiwerd
Fragment van de kaart van Teysinga uit 1731 met de beide boerderijen van Kleiwerd
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Kleiwerd (Gronings: Klaiwerd), vroeger ook wel Cleywert genoemd, is een wierde in de gemeente Groningen. De wierde ligt aan de Zijlvesterweg, tussen Slaperstil en Dorkwerd. Er staan twee boerderijen; een op de noordflank van de wierde (Zijlvesterweg 17) en een aan oostzijde (Zijlvesterweg 15). Het onbebouwde deel van de wierde wordt ook wel 'veewierde' genoemd. Ten oosten van de wierde is in de Groninger wijk Heemwerd/Reitdiep een straat naar de wierde genoemd.

De naam betekent wierde van klei. De Friese tegenhanger is het gehucht Kleiterp nabij Wieuwerd. Een oudere naam voor de wierde zou 'Liuvurd' kunnen zijn geweest in de tijd dat het gebied waarin de wierde lag nog Lieuwerderwolde werd genoemd.[1]

Wierde

De wierde werd opgeworpen op een oeverwal van de Hunsinge rond 50 v.Chr. tijdens de ijzertijd, de tijd dat veel wierden in het moerassige kweldergebied ten westen en noordwesten van de huidige stad Groningen werden opgeworpen. De Hunsinge liep ten westen van de wierde. De wierde heeft een hoogte van 1,95 meter boven NAP en was vroeger nagenoeg rond van vorm. Tussen 1932 en 1943 werd de zuidwestflank gedeeltelijk afgegraven, waarbij onder andere potscherven, een schedel en een waterput werden gevonden. Hierdoor heeft de wierde een vrij steile helling aan westzijde. De wierde bestond vroeger uit twee hoogten, verdeeld over twee percelen. In 1994 werd de laagte tussen deze beide hoogten zonder vergunning opgevuld met grond. De wierde is aangewezen als archeologisch rijksmonument.

Boerderijen

Zijlvesterweg 15

Boerderij Zijlvesterweg 17, die ook Kleiwerd wordt genoemd, is een kop-rompboerderij gelegen op een apart omgracht en omsingeld perceel. De huidige boerderij werd rond 1930 gebouwd in een interbellumstijl. Naast de boerderij staat een kleine bijschuur. Het voorhuis en de schuur worden gedekt door een schilddak, dat bij de schuur uitloopt in uilenborden.

Zijlvesterweg 17

Boerderij Zijlvesterweg 17, die ook Kleiwerd wordt genoemd, is eveneens een kop-rompboerderij gelegen op een apart omgracht en omsingeld perceel, dat vermoedelijk uit de 11e eeuw of eerder stamt en vroeger vastlag aan de wierde. Het voorhuis is gepleisterd en wordt gedekt door een zadeldak. De hoofdschuur is bedekt met een schilddak dat aan beide zijden uitloopt op een uilenbord met houten pirons. De voorgangers van de boerderij behoorden tot de reductie van Groningen tot het klooster Selwerd en daardoor daarna tot de provinciegoederen. De eerste gegevens over de boerderij dateren van 1632 en de boerderij staat voor het eerst afgebeeld op een kaart van Henricus Teysinga uit 1731. Op deze kaart is op dezelfde plek een kop-hals-rompboerderij met een Friese schuur te zien. Aan de vorm van de huidige boerderij is in elk geval vanaf begin 19e eeuw weinig veranderd. Begin 20e eeuw had de boerderij een serre, die mogelijk bij een verbouwing in 1968 verdwenen is. Ook is de rechterzijgevel van de hoofdschuur in een onbekend jaar naar buiten geplaatst om er een dubbele koestal in te kunnen herbergen. In 1972 werd achter de hoofdschuur een melklokaal gebouwd. Naast de schuur stond vroeger een vrijstaande bijschuur, die in 1978 is gesloopt en vervangen door nieuwe schuren naast, ten noorden en ten oosten van de boerderij. De boerderij is sinds 2006 aangewezen als gemeentelijk monument.

Beluister

(info)

Monumenten in de buurt van Wierde Cleywert (Kleiwerd) in Groningen

Verhoogde woonplaats Friesestraatweg (noordelijk deel)

Friesestraatweg
Groningen
Verhoogde woonplaats. Datering: Middeleeuwen (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage E).

Verhoogde woonplaats Friesestraatweg (zuidelijk deel)

Friesestraatweg
Groningen
Verhoogde woonplaats. Datering: Middeleeuwen (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage E).

Wierde

ten noorden van Zijlvesterweg 5
Leegkerk (Gemeente Groningen)
Wierde/verhoogde woonplaats. Datering: ----

Wierde (Zijlvesterweg II)

ten westnoordwesten van Zijlvesterweg 5 Zijlvesterweg 5 2 ten westnoordwesten van Zijlvesterweg 5
Leegkerk (Gemeente Groningen)
Verhoogde woonplaats. Datering: Middeleeuwen (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage D).

Wierde (Zijlvesterweg III)

t.o. Zijlvesterweg 5 Zijlvesterweg 5 3 t.o. Zijlvesterweg 5
Leegkerk (Gemeente Groningen)
Verhoogde woonplaats. Datering: Middeleeuwen (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage C).

Kaart & Routeplanner

Route naar Wierde Cleywert (Kleiwerd) in Groningen