Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Zuylestein: Portierswoning in Leersum

Woonhuis

Rijksstraatweg 3
3956CH Leersum (gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Utrecht

Architect: P.J. Cuypers


Beschrijving van Zuylestein: Portierswoning

PORTIERSWONING. Bakstenen portierswoning aan de oprit in neo-Renaissancestijl, bestaande uit een rechthoekig ensemble van een hoofdhuis met T-vormige plattegrond onder zadeldak, dat via een vleugel onder lessenaarsdak met een aanbouw onder zadeldak is verbonden. De daken zijn met grijze pannen gedekt. Ten zuidwesten van de vleugel een kleine binnenplaats, die aan haar korte NW- en ZO-zijde door de gevels van het hoofdhuis en de aanbouw en aan de ZW-zijde door een stenen muur wordt begrensd. Hoofdhuis en aanbouw zijn van trapgevels voorzien. Op de toppen van de trapgevels van het hoofdhuis een wapenleeuw met de wapens van (Elisabeth Mary gravin) Van Reede (NO-zijde), (Frederik William Child) Villiers (ZO-zijde) en van de familie Bentinck (NW-zijde). Voorgevel: een dubbel schuifvenster met twee maal 18-ruitsindeling (aanbouw), twee schuifvensters met 30-ruitsindeling en in de topgevel een schuifvenster met 30-ruitsindeling (hoofdhuis). Onder laatstgenoemd venster bevindt zich een hardstenen gevelsteen met het bouwjaar van de portierswoning: 1895. Rechter zijgevel (hoofdhuis): op beganegrond-niveau een dubbele terrasdeur met 34-ruitsvensters en 8-ruits bovenlichten, voorafgegaan door een verhoogd terras met smeedijzeren balustrade, met een trap van drie treden. Terras en trap zijn met hardstenen plavuizen bekleed. Aan de korte zijde van het terras een enkele terrasdeur met 48-ruitsindeling en 8-ruits bovenlicht. In het aan deze zijde vooruitspringende deel van het hoofdhuis twee schuifvensters met 30-ruitsindeling en in de topgevel een schuifvenster met 30-ruitsindeling. Achtergevel: twee dubbele schuifvensters met twee maal 18-ruitsindeling en in de topgevel een schuifvenster met 30-ruitsindeling (hoofdhuis). Rechts van het hoofdhuis een rondboogpoort aan de ZW-zijde van de binnenplaats en rechts hiervan een dubbel schuifvenster met twee maal 18-ruitsindeling (aanbouw). Linker zijgevel: in de topgevel van het hoofdhuis een schuifvenster met 30-ruitsindeling. De vensters zijn aan de bovenzijde omgaand van een blinde rondboog met metselmozaïek in het boogveld voorzien. Aan het hoofdhuis ligt dit boogveld iets terug in het gevelvlak. Aan de gedeelten van de vensters onder de tussendorpels zijn omgaand groen omlijste luiken met zandloper-motief in Bentinck-kleuren (blauw-wit) aangebracht. Aan de NO-, ZO- en NW-zijde zijn smeedijzeren muurankers met rijke voluutvormige profielen geplaatst. Als zodanig is het rechthoekige ensemble van hoofdhuis, vleugel, ommuurde binnenplaats en aanbouw met trapgevel en muurankers een eclectische variatie op een Nederlands renaissancistisch edelmanshuis uit de tweede helft van de 16e eeuw. Wellicht is de portierswoning door de architect P.J. Cuypers ontworpen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 455492
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Huis Zuylenstein
Zuylenstein in 1650
Zuylenstein in 1650
Locatie Leersum
Coördinaten 52° 0′ NB, 5° 27′ OL
Gebouwd in 14e eeuw, verbouwd na 1630
Gesloopt in 1945
Monumentale status Rijksmonument (tuin en poortgebouw)
Monumentnummer  455482, 455483
Bijzonderheden ridderhofstad
Website landgoed-zuylestein.nl
Wapen van Zuylestein
Wapen van Zuylestein
Huis Zuylenstein
Huis Zuylenstein

Huis Zuylenstein (Zuylestein of Zuilenstein) was een erkende ridderhofstad in Leersum, gemeente Utrechtse Heuvelrug (provincie Utrecht).

Het huis wordt reeds vermeld in een leenregister van de Bisschop van Utrecht aan het einde van de 14e eeuw. Een van de eerst bekende vermeldingen dateert uit 1465 toen Johan van Zuylen van Natewisch ermee beleend werd. De naam was toen Sulensteyne. Bij het opruimen van het puin na het bombardement van 1945 zijn stenen teruggevonden uit die tijd.

In 1536 werd het huis als ridderhofstad Zuylestein erkend. Vanaf 1549 was Eernst van Nijenrode, burgemeester van Utrecht, de eigenaar van de ridderhofstad. Zijn dochter Geertruid erfde in 1558 Zuylestein. Zij was getrouwd met Godert van Reede van Saesfeld (1516-1585), die al eigenaar van Amerongen was. Godert en Geertruid kregen 5 kinderen. Godert wijst zijn dochter Aleida van Reede vrouwe van Zuylestein aan als erfgename van Zuylestein met als voorwaarde dat wanneer zij kinderloos blijft, het bezit aan haar broer Frederik zal toebehoren. Wanneer Frederik van Reede in 1611 overlijdt draagt zij Zuylestein over aan haar neef Johan van Renesse. Echter de kinderen van Frederik van Reede vechten deze verkoop aan.

In 1611 verkreeg Johan van Renesse het kasteel, en in 1630 werd Frederik Hendrik van Oranje voor 35.000 gulden de nieuwe eigenaar. Kosten noch moeite werd bespaard om de ridderhofstad Zuylestein een voornaam uiterlijk te geven. Diverse tuinontwerpen dateren uit die tijd. Het grondgebied werd uitgebreid. Vanaf 1632 behoorde ook Leersum tot het grondgebied.

Door deze aankoop werd het in 1640 mogelijk zijn bastaardzoon Frederik lid te maken van de Utrechtse Ridderschap. Hij liet het huis verbouwen en verhoogde de toren boven de ingang. Aan de Zuidkant werd een voorburcht aangelegd, en aan de Oostkant kwam een poortgebouw met stallen. Het werd steeds meer een kasteel, hoewel het geen verdedigingsfunctie had. Zijn bastaardzoon werd voortaan Frederik van Nassau-Zuylenstein genoemd.

In het rampjaar 1672 werd Zuylestein gespaard voor plundering door de Franse troepen. Bijna drie eeuwen later werd Zuylestein alsnog door oorlogshandelingen verwoest toen het op aanraden van 'Groep Kees' op 24 en 25 maart 1945 door twaalf jachtvliegtuigen werd gebombardeerd in de hoop SS commandant Martin Kohlroser te treffen. De Oberführer was afwezig.

Wat er nu overgebleven is, is een landgoed in Renaissancestijl. Het toegangshek werd gemaakt door de Roermondse architect Pierre Cuypers. Het poortgebouw en de oranjerie zijn gerestaureerd. In 1980 is er door de familie Van Aldenburg-Bentinck een landhuis gebouwd.

Zie ook



Monumenten in de buurt van Zuylestein: Portierswoning in Leersum

Zuylestein: Schaapskooi zeer fraai exemplaar

Rijksstraatweg 3
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Schaapskooi zeer fraai exemplaar.

Zuylestein: inrijhek

Rijksstraatweg 3
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
INRIJHEK. Monumentaal smeedijzeren hek met hekpijlers en keermuren in rode baksteen, uit het einde der 19e eeuw. Dubbel smeedijzeren tralie..

Zuylestein: tuin

Rijksstraatweg 9A
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG, voor zover gelegen in de gemeente Leersum c.q. voor zover (een klein gedeelte) gelegen in de gemeente Amero..

Zuylestein: muren, zitnissen, hekken, tuinen en dergelijke

Rijksstraatweg 9A
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
BAKSTENEN MUURWERK ROND BINNENTUIN, VOORPLEIN EN MOESTUIN, MET BAKSTENEN ZITNISSEN, HEKPIJLERS EN SMEEDIJZEREN HEKKEN uit het einde van de 1..

Zuylestein: oranjerie

Rijksstraatweg 9A
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
VOORMALIGE ORANJERIE, thans dienstwoning. Aan de ZO-zijde van de noordwestelijke muur van de binnentuin gebouwde laat 17e-eeuwse voormalige ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Zuylestein: Portierswoning in Leersum

Foto's (3)