Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Heemstede: noordelijk bouwhuis in Houten

Kasteel Buitenplaats

Heemsteedseweg 22
3992LS Houten
Utrecht

Bouwjaar: ca. 1690


Beschrijving van Heemstede: noordelijk bouwhuis

NOORDELIJK BOUWHUIS. Rechts van de centrale zichtas is een complex gelegen bevattende de voormalige stal annex tuinmanswoning, dat in oorsprong uit ca. 1690 dateert. Het bakstenen in staand verband gemetselde pand bestaat uit twee bouwlichamen. Het zuidelijk deel bezit nog de oorspronkelijke breedte en is door een eigen schilddak gedekt. Het westelijke deel versmalt zich aan voor- en achterzijde en was gedekt door een eigen schilddak. Het complex sluit samen met het zuidelijk bouwhuis het voorplein aan de oostzijde af, behoudens een kleine ruimte in het hart van de oostzijde van het voorplein, ter hoogte van de centrale as van de tuin en parkaanleg en van de oprit. De blind uitgevoerde tegen de centrale as gelegen zijgevel wordt op de hoeken afgesloten door gebosseerde pilasters. Het rechter iets terugspringende volume heeft aan de pleinzijde in het midden twee identieke schuifvensters met roedenverdeling, voorzien van luiken, links en rechts geflankeerd door twee houten deuren met gedeelde bovenlichten. Boven deuren en vensters strekken. Dit deel was tot voor kort voorzien van een dakkapel. Het rechter deel, dat de oorspronkelijke pleinmuur behouden heeft, bestaat links uit een houten deur met gedeeld bovenlicht en verder uit drie vensters met 6-ruitsschuifvensters met luiken. Een drietal van dergelijke vensters met luiken vindt men ook aan de achterzijde van het linkerdeel evenals in het rechterdeel. In de gepleisterde westgevel bevindt zich een gietijzeren rondboogvenster en dito stalvenster, die er op wijzen dat omstreeks de eeuwwisseling ook hier veranderingen hebben plaatsgevonden. De indeling en detaillering van de vensters en deuren van zowel het zuidelijke als het noordelijke bouwcorpus maken echter niet de indruk nog uit de 17e eeuw te dateren. Het is mogelijk dat het metselwerk van het oostelijk deel en zeker de oostgevel met de gebosseerde pilasters nog uit de 17e eeuw dateren. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 454998
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Heemstede
kasteel Heemstede in 2007
kasteel Heemstede in 2007
Locatie Heemstede
Algemeen
Kasteeltype Buitenplaats
Stijl Hollands classicisme
Eigenaar
Huidige functie Kantoor en restaurant
Gebouwd in 1645
Gesloopt in 10 januari 1987 afgebrand
Herbouwd in 1999-2002
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  454995
KasteelHeemstede.JPG

Kasteel Heemstede is een kasteelachtige buitenplaats in de gemeente Houten aan de Heemsteedseweg 20, bij de gelijknamige woonplaats Heemstede.

Geschiedenis

Het huis werd in 1645 gebouwd in Hollands-classicistische stijl, als opvolger van de ridderhofstad Heemstede dat 500 meter westelijker lag. Opdrachtgever was Hendrick de Pieck van Wolfsweerd. Het huis wordt gekenmerkt door een symmetrische stijl. Op alle vier de hoeken staan half in het gebouw opgenomen hoekige torens. Er is een brede slotgracht om het huis. Doordat in de 17e eeuw de kastelen niet meer dienden als verdedigbare vesting, werd er bij de bouw van het nieuwe huis Heemstede gelet op luxe en prettig wonen.

In 1680 werd in opdracht van de nieuwe eigenaar Diederik (Theodorus) van Veldhuyzen, een ambtenaar en schepen van Utrecht en lid van de Staten van Utrecht de tuinen aangepast naar modernere inzichten. Ook kocht hij in de periode 1685-1690 nieuw land aan rond het kasteel [1]. Hierdoor ontstond een tuin met een breedte van 300 meter en een lengte van 2000 meter. Het was een uitgestrekt park met sierlijke wandeldreven, barokke tuinen, die overdadig versierd waren met keurig geschoren hagen, siergewassen, fonteinen en volières. Aan beide kanten van het kasteel was een oprijlaan. De noordoostelijke was zelfs 1800 meter lang en is, hoewel tegenwoordig doorsneden door de A27, nog grotendeels herkenbaar. Het huis werd een lustoord bij uitstek en een van de meest bezochte buitenplaatsen in Utrecht.

Het voor die tijd al wat ouderwetse huis renoveerde hij. Zo bracht hij schuiframen aan, een noviteit. Daniël Stoopendaal en Isaac de Moucheron maakten mooie gravures waarin de pracht en praal en aanleg van deze toentertijd beroemde tuinen, o.a. een vogelvlucht, in een ideaal beeld zijn te zien. De tuinen stonden in internationale belangstelling.

Tussen 1716 en 1723 wisselde Heemstede een paar keer van eigenaar en werden de tuinen geruimd. Een nieuwe eigenaar herstelde in 1723 de tuinen. Rond 1800 raakten de tuinen opnieuw in verval. De meeste bomen werden omgehakt. De beelden en het lood van de fonteinen werden verkocht. In 1781 werd het kasteel gekocht door een lid van de familie Van Utenhove; diens zoon Jacob Maurits Carel van Utenhove van Heemstede (1773-1836) werd in 1785 eigenaar van Heemstede en na zijn overlijden ging het over naar zijn weduwe, jkvr. Justine Jeannette Gertrude Rutgers van Rozenburg, vrouwe van Heemstede 1836- (1798-1880). In 1919 werd het huis gekocht door L.J. Heijmeijer (1861-1932), lid van de familie Heijmeijer, en gerestaureerd.

Brand en herbouw

Kasteel Heemstede na de brand (1987)

Op 10 januari 1987 brandde het kasteel vrijwel volledig uit. Het gebouw was erg brandbaar met stro in de plafond en linnen doeken aan de wanden. Het kasteel werd na een paar uur opgegeven. De toren op het dak werd door een kraan omver geduwd. Door de vorst in combinatie met het bluswater was het gebouw in een ijspaleis veranderd. De oorzaak van de brand is nooit officieel vastgesteld. [2]

Wat ervan over was werd jarenlang ernstig verwaarloosd. Het duurde tot 1999 voordat het kasteel grondig gerestaureerd werd. Dit gebeurde in opdracht van het toenmalige WCN, later Phanos, met medewerking van het Nationaal Restauratiefonds. In 2002 was de restauratie voltooid en sindsdien is Phanos er, of eigenlijk in de poortgebouwen en de oranjerie van het kasteel, gehuisvest geweest, tot het faillissement van Phanos in juni 2012. Onder in het kasteel bevindt zich restaurant Kasteel Heemstede dat in het bezit is van een Michelinster.

In 2016 werd een vastgoedondernemer eigenaar van het gebouw.[3]

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Heemstede: noordelijk bouwhuis in Houten

Heemstede: zuidelijk bouwhuis

Heemsteedseweg 22
Houten
ZUIDELIJK BOUWHUIS. Tot 1905 stond aan de zuidzijde van de centrale as een vrijwel aan de noordzijde identiek bijgebouw uit ca. 1690. Het te..

Heemstede: hoofdgebouw

Heemsteedseweg 26
Houten
HOOFDGEBOUW. Het op een vrijwel vierkant eiland gelegen huis, waarvan de hoeken zijn afgeschuind, is vanaf de oostzijde toegankelijk via een..

Heemstede: parkaanleg

Heemsteedseweg 26
Houten
TERREINEN, DIE ZICH KENMERKEN DOOR HUN HISTORISCHE FORMELE STRUCTUUR EN DEELS EEN FORMELE EN LANDSCHAPPELIJKE PARKAANLEG BEZITTEN. In de aan..

Heemstede: toegangsbrug naar het huis

Heemsteedseweg 26
Houten
TOEGANGSBRUG NAAR HET HUIS. De brug die toegang geeft tot het huis, wordt gedragen door bakstenen pijlers, die mogelijk resten zijn van de o..

Heemstede: zuidelijke brug tussen voorplein en singel

Heemsteedseweg 26
Houten
ZUIDELIJKE BRUG TUSSEN VOORPLEIN EN SINGEL. Houten plankier aan de uiteinden rustende op een bakstenen pijler met laat 17e-eeuwse gietijzere..

Kaart & Routeplanner

Route naar Heemstede: noordelijk bouwhuis in Houten

Foto's (1)