Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oranjewoud 01 Landgoed Oranjewoud, hoofdgebouw in Oranjewoud

Kasteel Buitenplaats

Lindelaan 1
8453JD Oranjewoud (gemeente Heerenveen)
Friesland

Bouwjaar: 1829-'30 ca. 1845 (uitbr.) 1909 (uitbr.) 1953 (rest.) 1835 1829-'30 ca. 1845 (uitbr.) 1909 (uitbr.) 1953 (rest.)
Architect: mog. A. Bruinsma Bruinsma 1830 mog. A. Bruinsma


Beschrijving van Oranjewoud 01 Landgoed Oranjewoud, hoofdgebouw

HOOFDGEBOUW: classicistisch witgepleisterd hoofdgebouw op rechthoekige grondslag met deels een en deels twee verdiepingen en souterrain. Het huis is in de jaren 1829-1835 naar ontwerp van een onbekend gebleven architect op de hoofdas van de parkaanleg even ten noorden van de Lindelaan tot stand gekomen. Dit oudste gedeelte van het huis bestaat uit een verhoogd middendeel met twee lagere zijvleugels onder een afgeknot met Friese blauwe pannen gedekt schilddak. Omstreeks 1845 werd aan de rechter zijvleugel een nieuwe vleugel gebouwd, waardoor het huis zijn symmetrische opzet verloor. In 1909 werd deze vleugel nogmaals verlengd. De in 1845 en 1909 gebouwde oostelijke vleugel herbergde oorspronkelijk dienstvertrekken. Tijdens de restauratie van Huis Oranjewoud in 1953 werden verscheidene historiserende elementen aan het gebouw toegevoegd. De dakkapellen aan de voorzijde van het in 1845 en 1909 gebouwde rechter vleugelgedeelte werden met een tympaan bekroond. Het genoemde gedeelte, dat met een afgeknot zadeldak was overkapt, werd van een afgeknot schilddak voorzien en kreeg aan de oostzijde een nieuwe verhoogde ingangspartij met uitgebouwde bordestrap. In deze tijd werd eveneens aan de voorzijde van het huis in de hoek van de oorspronkelijke rechter vleugel en de in 1845 en 1909 aangebouwde vleugel een traptoren gebouwd met een met leien gedekt tentdak. Alhoewel deze aanbouw de asymmetrische opzet van het huis een historiserende waarde verleent, is het trappehuis, evenals de overige toevoegingen in 1953 aan het huis voor de bescherming van ondergeschikte betekenis. Voorgevel: centraal aan de zeven venstertraveeën brede gevel van het oudste deel van het huis een vooruitspringend middengedeelte waarvoor een hardstenen bordes van vijf treden. Het bordes is overkapt door een balkon, dat door vier ronde zuilen (met enthasis) met Ionische kapitelen wordt gestut. Het balkon is van een balustervormige balustrade voorzien, die aan de voorzijde door vier rechthoekige postamenten in drie vakken worden verdeeld. Op elk der postamenten een laat 19e-eeuwse gietijzeren siervaas. De gevel van het middengedeelte wordt aan de bovenzijde door een in geprofileerd lijstwerk (met tandlijst) gevat fronton afgesloten. Centraal in het tympaan een halfrond venster met twee roeden, die vanuit het midden van de onderdorpel boogvormig uitzwenken. Ter weerszijden van dit venster in het tympaan twee licht vooruitspringende driehoekige vakken, waarvan de naar elkaar toeliggende zijden de boogvorm van het venster volgen. Op de bel-etage van het middengedeelte drie dubbele enkel-ruits terrasdeuren met half ronde aan het venster in het tympaan identieke bovenlichten, die door een rocaille-ornament worden bekroond. De bovendorpel van de bovenlichten is met een eierlijst versierd. De roeden zijn samengesteld uit een knoppen-vormige lijst. De dubbele terrasdeuren zijn van siernaalden in Lodewijk XVI-stijl voorzien. Op de eerste verdieping van het middengedeelte drie deuren met 8-ruitsindeling. Ter weerszijden van de bordestrap een kwartcirkelvormig souterrainvenster met diefijzer. De linkerzijde van het bordes is door een 10-ruits venster afgesloten. Ter weerszijden van het middengedeelte in de zijvleugels beganegronds twee empire vensters met 8-ruitsindeling. Op de eerste verdieping een door een fronton bekroonde dakkapel met 7-ruits venster, bestaande uit een ensemble van een 2-ruits venster met een aan het venster in het tympaan van het middengedeelte identiek bovenlicht met aansluitend aan weerszijden van het 2-ruits venster een enkel-ruits venster. Westgevel: vijf traveeen brede gevel met centraal gelegen ingangspartij, die voorafgegaan wordt door een tijdens de restauratie in 1953 aangebrachte trap met bordes. Deurkozijn en kozijn van het bovenlicht van de ingangspartij zijn 19e-eeuws. Ter weerszijden van de ingangspartij twee empire vensters met 8-ruitsindeling. Op souterrain-niveau van links naar rechts drie 2-ruits vensters, een 1-ruits venster en een 2-ruits venster. Achtergevel: centraal aan de zeven venstertraveeen brede gevel van het oudste gedeelte van het huis (1829-1835) een vooruitspringend middengedeelte met een aan de voorzijde identiek fronton en tympaan. Op souterrain-niveau van het middengedeelte drie vensters met 2-ruitsindeling. Op de bel-etage drie empire vensters met 8-ruitsindeling. Op de eerste verdieping drie empire vensters met 6-ruitsindeling. De vensterindeling van de zijvleugels van dit gedeelte van de achtergevel is identiek aan die van de zijvleugels aan de voorgevel, zij het dat op souterrain-niveau elke vleugel twee vensters met 2-ruitsindeling heeft. De omstreeks 1845 en 1909 aan de oostzijde gebouwde vleugel gaat aan de noordzijde naadloos in de gevel van het oudste gedeelte van het huis over. Beganegronds bevinden zich aan deze zijde van de vleugel vier naast elkaar gelegen 5-ruits vensters. Op de eerste verdieping aan de linker zijde een venster met 6-ruitsindeling en rechts hiervan drie naast elkaar gelegen 4-ruits vensters. De zuidgevel van deze vleugel springt aanzienlijk terug ten aanzien van het oudste deel van het huis aan deze zijde. Op de eerste verdieping zijn vier 6-ruits vensters op regelmatige afstand van elkaar gesitueerd. Op beganegrond-niveau is de vensterindeling onregelmatig. Van links naar rechts een 3-ruits venster, een deur met 4-ruitsindeling, twee paneeldeuren en een deur met 4-ruitsindeling. Aan de rechterzijde van deze gevel bevindt zich een hardstenen gevelsteen met de de volgende uitgebeitelde tekst:"Deze steen is gelegd door Hans Willem de Blocq van Scheltinga Jr. oud 8 jaren 1844". (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 454328
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Landhuis Oranjewoud

Landgoed Oranjewoud is een landgoed in Parkgebied Oranjewoud in de Nederlandse provincie Friesland.

Geschiedenis

Albertine Agnes van Nassau, weduwe van de Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau, verwierf in de 17e eeuw het Schoterswoud bij Heerenveen een landgoed dat bestond uit verschillende landerijen, bospercelen en gebouwen. Ze bouwde er een lustslot en liet er mooie tuinen aanleggen. Na haar dood erfde Johan Willem Friso het en vroeg Daniël Marot om er het Paleis Oranjewoud te ontwerpen, die ermee in 1708 startte. Echtgenote van de prins, Maria Louise van Hessen-Kassel, zette het project voort na de dood van haar man. Dit paleis is nooit geheel voltooid en na een periode van verwaarlozing afgebroken.

Het huidige huis op Landgoed Oranjewoud werd gebouwd in 1829. Vanaf 1910 werd Oranjewoud bewoond door Charles L.A.J. graaf van Limburg Stirum, die getrouwd was met Maria de Block van Scheltinga. Hij was militair, maar verliet de dienst om zich te wijden aan het beheer van Oranjewoud. Zijn gezondheid was slecht, en hij overleed in 1931 op de leeftijd van 54 jaar. Na het overlijden van zijn echtgenote Maria in 1942 kwam het landgoed door vererving terecht bij Martinus de Blocq van Scheltinga (1900 - 1961).

Maarten Scheltinga was sinds 1926 getrouwd met Cecilia Johanna gravin van Limburg Stirum. Rond 1953 verwoestte een brand in het koetshuis een groot deel van zijn collectie arrensleden. In datzelfde jaar overlijdt zijn echtgenote. Hij verkoopt Oranjewoud en gaat met zijn tweede echtgenote, Nicoline Anna (Nina) Philipse (1907) op een kleiner buiten wonen, Prinsenhof, ook in het dorp Oranjewoud. Later verhuizen ze naar Grandvaux bij Lausanne, waar hij in 1961 overlijdt.

Ruilverkaveling

Als gevolg van de ruilverkaveling Midden Tjonger werd een deel van het noordwestelijke tuindeel gerooid. Hierdoor was de barokke tuin niet meer intact.

Museumpark

In 2004 heeft het landgoed zich aan de noordzijde uitgebreid. In het nieuwe stuk werd Museum Belvédère, ontworpen door architect Eerde Schippers, gebouwd. Het gebouw is in zwarte basaltplaten afgewerkt. Het is het eerste museum voor moderne en hedendaagse kunst in Friesland.

Het oude noordwestelijke tuindeel werd door Staatsbosbeheer gereconstrueerd naar ontwerp van landschapsarchitect Michael R. van Gessel en samen met het nieuwe parkdeel en het museum heet dit nu het Museumpark Landgoed Oranjewoud. Op 24 november 2004 werd het museum en het museumpark geopend door koningin Beatrix.

FB Oranjewoud

Eigenaar van het landgoed is Stichting Fryslan Boppe Oranjewoud.[1]


Monumenten in de buurt van Oranjewoud 01 Landgoed Oranjewoud, hoofdgebouw in Oranjewoud

Oranjewoud 02 Oranjewoud, tuin en park. De Overtuin

Lindelaan 1
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De geschiedenis van de tuin- en parkaanleg van Oranjewoud gaat terug tot in de 17e eeuw. In 1676 kocht Albe..

Oranjewoud 09 Oranjewoud, dierenbegraafplaats

Lindelaan 1
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
BEGRAAFPLAATS. Kleine begraafplaats met gedenkstenen van dierbare overleden honden van de bewoners van de buitenplaats. De stenen zijn in ri..

Oranjewoud 10 Oranjewoud, tuinprieel

Lindelaan 1
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
TUINPRIEEL. Houten aan de voor(noord-)zijde open tuinprieel op trapeziumvormige grondslag overkapt met een dakconstructie van twee vierzijdi..

Oranjewoud 11 Oranjewoud, bakstenen muur met druivenkas

Lindelaan 1
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
BAKSTENEN MUUR MET DRUIVENKAS. Deels gele en deels rode bakstenen muur in de NW-hoek van de overtuin met aan de NO-zijde een in gele bakstee..

Oranjewoud 12 Oranjewoud, bakstenen muur met hek

Lindelaan 1
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
BAKSTENEN MUUR MET HEK. Rode bakstenen muur met ezelsrug, die in zuidelijke richting in curven verloopt en aan de NO-zijde in een rechte hoe..

Kaart & Routeplanner

Route naar Oranjewoud 01 Landgoed Oranjewoud, hoofdgebouw in Oranjewoud

Foto's (2)