Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bankgebouw op onregelmatige plattegrond in de stijl van de "Um 1800-Bewegung" in 's Gravenhage

Gebouw

Prins Hendrikplein 14
2518JC 's Gravenhage
Zuid Holland

Bouwjaar: 1909 1909 1909
Architect: J.C. van Dorsser Dorsser, Jacob, van J.C. van Dorsser


Beschrijving van Bankgebouw op onregelmatige plattegrond in de stijl van de "Um 1800-Bewegung"

Inleiding. Bankgebouw op onregelmatige plattegrond uit 1909 in de stijl van de "Um Achtzehnhundert Bewegung' naar ontwerp van architect J.C. Dorsser op de hoek van Prins Hendrikplein en Prins Hendrikstraat. Omschrijving. Het pand telt drie bouwlagen met kapverdieping onder een schild- en tentdak. De gevels aan de straatzijde hebben een natuurstenen gevelbekleding met sierbanden ter hoogte van de pui- en daklijst. Er zijn meerdere venstertypen gebruikt, zowel enkele als twee- en drielichtvensters. Een torenachtig bouwlichaam accentueert de hoek en de entree met koepel en lantaren. De gevel aan het plein is vier vensterassen breed; de gevel aan de Prins Hendrikstraat telt twee vensterassen. De stijlinvloed van de "Um Achtzehnhundert Bewegung" is bij dit voormalige bankgebouw zichtbaar in het materiaalgebruik van natuursteen en de historiserende vormentaal. Het beeldhouwwerk aan de gevels is vervaardigd door J.C.Altorf. Opvallend is de rijke detaillering. De muurdammen worden beëindigd door gestileerde dierfiguren in natuursteen. De met koper afgedekte koepel wordt ondersteund door consoles; het tussenliggend fries is voorzien van tegeltableaux. De hoofdingang heeft gebogen houten deuren met facet geslepen glas. In de meeste vensters is glas in lood aangebracht. Het glas in de vensters van het torenvormige bouwlichaam is gebogen. Voor alle vensters op de begane grond in de gevel langs het Prins Hendrikplein zijn smeedijzeren hekken geplaatst. Het dak is gedekt met leien; de piron van het tentdak is van zink en het zinkwerk aan de bovenkant van de schilden is in meandervorm vervaardigd. Van het oorspronkelijke interieur resteert een in marmer uitgevoerde hal, een balie, de smeedijzeren balustrade van het trappehuis die met rankwerk versierd is. In deze ruimte is een Art Nouveau lamp aan het plafond bevestigd. Waardering. Het pand is van architectuurhistorische betekenis vanwege de gaafheid van hoofdvorm, detaillering en van het toegepaste materiaal. Het is een representatief voorbeeld van de "Um Achtzehnhundert Bewegung". Een toegevoegde waarde is de stedebouwkundig markante situering op een van de hoeken van het Prins Hendrikplein. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 452785
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie

De Um 1800 Bewegung vertegenwoordigt een conservatieve bouwstijl die een reactie was op het rationalisme in de bouwstijl, waarvan bijvoorbeeld Hendrik Petrus Berlage een vertegenwoordiger was. De Um 1800-stijl vond haar hoogtepunt in het tijdvak 1905-1914.

Tegenover dit rationalisme stelde de Um 1800 Bewegung de Lodewijk XVI-stijl als ideaalbeeld. Deze stijl werd toen als de laatste echte stijl beschouwd. Soms echter waren ook zeer duidelijke neoclassicistische invloeden aanwezig, en ook Jugendstil-elementen kwamen voor. Ze wordt dan ook wel nieuw historiserende stijl of heroriëntatie genoemd.

Veel gebouwen van deze stijl zijn nogal massaal, met veel gebruik van natuursteen, tal van -soms gebogen- ornamenten, torentjes, erkers en dergelijke. Ze doen dan een beetje denken aan de Amerikaanse wolkenkrabbers uit die tijd, die ook ornamenten hadden die teruggrepen op het verleden, maar uiteraard nog veel massaler waren. Men sprak in dit verband wel van Amerikanisme. Daarnaast werden strakkere neoclassicistische gebouwen ontworpen die aan deze stijl worden toegeschreven.

Van de Engelse, Amerikaanse en Duitse historiserende invloeden vonden vooral de laatste ingang, en de naam van de beweging is dan ook afgeleid van een in 1908 verschenen boek van Paul Mebes, getiteld: Um 1800: Architektur und Handwerk im letzten Jahrhundert ihrer traditionellen Entwicklung. In Nederland werd de beweging gedragen door het tijdschrift: Het Huis Oud en Nieuw van Eduard Cuypers, die een neef van Pierre Cuypers was.

De Um 1800-stijl werd vooral toegepast in commerciële bouwwerken, zoals warenhuizen, banken en dergelijke. De Amsterdamse Effectenbeurs (1911-1914) en de Amsterdamse Bijenkorf, uit 1911, zijn voorbeelden hiervan. Ook in landhuizen werd de Um 1800 stijl toegepast.

De materiaalschaarste, die het gevolg was van de Eerste Wereldoorlog, betekende het einde van deze stijl.

Gebouwen

De lijst van nog bestaande gebouwen in Um 1800-stijl is lang. In de meeste grote steden zijn er wel voorbeelden van te vinden. Amsterdam, 's-Gravenhage, Rotterdam en vele andere steden hebben gebouwen in deze fraaie maar vaak massaal aandoende stijl. Zeer vele architecten hebben hieraan bijgedragen.


Monumenten in de buurt van Bankgebouw op onregelmatige plattegrond in de stijl van de "Um 1800-Bewegung" in 's Gravenhage

Huize Meyer de Vries

Prins Hendrikstraat 39
's Gravenhage
Inleiding Kantoorpand uit 1914 naar ontwerp van F.A. Bodde, in oorsprong gebouwd ten behoeve van de Haagsche Commissiebank. Het aan drie zi..

Herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Van Speijkstraat 32
's Gravenhage
Inleiding. Herenhuis op rechthoekige plattegrond uit 1880-1881 in eclectische stijl, gebouwd door N. Spijker en G. van Wijk als onderdeel v..

Herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Van Speijkstraat 30
's Gravenhage
Inleiding. Herenhuis op rechthoekige plattegrond uit 1880-1881 in eclectische stijl, gebouwd door N. Spijker en G. van Wijk als onderdeel v..

Herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Van Speijkstraat 28
's Gravenhage
Inleiding. Herenhuis op rechthoekige plattegrond uit 1880-1881 in eclectische stijl, gebouwd door N. Spijker en G. van Wijk als onderdeel v..

Herenhuis op rechthoekige plattegrond in eclectische stijl

Van Speijkstraat 26
's Gravenhage
Inleiding. Herenhuis op rechthoekige plattegrond uit 1880-1881 in eclectische stijl, gebouwd door N. Spijker en G. van Wijk als onderdeel v..

Kaart & Routeplanner

Route naar Bankgebouw op onregelmatige plattegrond in de stijl van de "Um 1800-Bewegung" in 's Gravenhage