Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hunebed D13 ("De Stemberg") in Eext

Archeologie

Stationsstraat
9463ZA Eext (gemeente Aa en Hunze)
Drenthe

Bouwjaar: Neolithicum 1976 (rest.) 0001 Neolithicum 1976 (rest.)


Beschrijving van Hunebed D13 ("De Stemberg")

Terrein waarin hunebed D 13. Datering: Neolithicum. (Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage H). (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 45026
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hunebed D13 bij Eext, alleen de dekheuvel is te zien, 2008
Zo zag het Hunebed er in 1760 uit volgens Johannes van Lier, op de achtergrond is D14 te zien
Hunebed D13 in Eext, de top van de dekheuvel is weggegraven en enkele dekstenen zijn verdwenen, 2015
Hunebed D13 in Eext, 2015

Hunebed D13, een trapgraf, is een klein hunebed nabij het dorp Eext in de Nederlandse provincie Drenthe. Het is in 1736 ontdekt door een stenendelver.

In 1819 bezocht Johann Friedrich Heinrich Arends Drenthe en beschreef het hunebed in het Kunst- und Wissenschaftsblatt van 1 maart 1822, hij vertelt dat de kelder een dubbele bodem had van kleine veldkeien, waartussen enige urnen, stenen wiggen en een stenen pijlpunt lagen.

In 1848 misten de drie dekstenen, daarvan werd er één teruggevonden in Eext. De steen werd in 1976 teruggeplaatst op de draagstenen.

Uniek in Nederland

Het betreft een hunebed van een type waarvan er slechts een klein aantal bekend is, voornamelijk gelegen in Duitsland.

In Nederland is dit hunebed uniek, niet alleen vanwege het feit dat het nog in de oorspronkelijke dekheuvel ligt, maar ook omdat het hunebed alleen te betreden was via een trap aan de zuidkant van het hunebed. Via deze stenen trap van vier treden en een drempel kon de grafkelder gebukt worden betreden.

Onderzoek

In 1756 onderzocht Johannes van Lier het graf en schreef hierover in zijn Oudheidkundige Brieven met waarnemingen en beschouwingen over stratigrafie en vondsten[1]. Op de afgebeelde prent is te zien hoe het hunebed er volgens hem er rond 1760 uitzag[2]. Van Lier maakte tekeningen van de vondsten.

Na het onderzoek door Johannes van Lier is het hunebed in 1927 onderzocht door de archeoloog Albert van Giffen en in 1984 door J.N. Lanting.

Society of Antiquaries

Rond 1870 waren de meeste hunebedden in bezit van de overheid en men besloot deze monumenten 'op te knappen'. Bezorgd om de 'restauraties' die door provincie en lokale overheden werden uitgevoerd, zoals het weggraven van de dekheuvels, stuurde de Society of Antiquaries in 1878 twee Engelse oudheidkundigen naar Drenthe. William Colling Lukis en sir Henry Dryden maakten in de periode van 1 tot 22 juli plattegronden en aangezichten van veertig Drentse hunebedden. Deze tekeningen (met beschrijvingen) waren van ongekend hoog niveau voor Nederlandse begrippen.

Hunebed D13 is weergegeven op Plan VIII. Tijdens het bezoek van Lukis en Dryden waren de dekstenen niet aanwezig en de dekheuvel was volgens hen recentelijk opgehoogd tot de toppen van de draagstenen. In die tijd lag het hunebed zo'n 400 meter ten zuidwesten van het dorp. De vondsten van Van Lier werden volgens de heren bewaard in Leiden (een pijl en een urn met twee knoppen) en Utrecht (een fles).

In 2015 werd het werk van de oudheidkundigen uitgegeven. In het Drents Museum was een tentoonstelling over het werk.[3][4]

Stemberg

Het hunebed wordt ook wel de Stemberg genoemd. Het verhaal wil dat in 1730 (anderen bronnen zeggen in 1756) een stenendelver op de door hem gevonden grafheuvel klopte en dacht, vanwege de holle klank, dat hij stemmen hoorde. Meer waarschijnlijk is stemberg een verbastering van steenberg.[5]

Afbeeldingen


Monumenten in de buurt van Hunebed D13 ("De Stemberg") in Eext

Hunebed D12

Kerkweg bij Torenweg
Eext (Gemeente Aa en Hunze)
Terrein waarin hunebed D 12. Datering: Neolithicum.

Terrein met een grafheuvel

Kerkweg bij Torenweg
Eext (Gemeente Aa en Hunze)
Terrein waarin grafheuvel. Datering: Neolithicum en/of Bronstijd. (Gedeeltelijke bescherming, voor zover betreft de daarin gelegen grafheuve..

Terrein met vijf grafheuvels

Kerkweg bij Torenweg
Eext (Gemeente Aa en Hunze)
Terrein waarin 5 grafheuvels. Datering: Neolithicum en/of Bronstijd.

Schuur met schaapskooi en onderschoer

Gieterstraat 2
Eext (Gemeente Aa en Hunze)
In aanleg vermoedelijk nog 18e-eeuwse schuur met schaapskooi en onderschoer, opgetrokken deels uit baksteen, deels uit hout en gedekt door e..

Hervormde kerk

Kloosterstraat 2
Eext (Gemeente Aa en Hunze)
Markant midden in het dorp gelegen ZAALKERKJE met neoclassicistische ingangspartij, gebouwd in 1841 op last van de Staten van Drenthe. Eenv..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hunebed D13 ("De Stemberg") in Eext

Foto's (1)