Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Keizersbolwerk in Vlissingen

Militair Object

Keizersbolwerk
4380AA Vlissingen
Zeeland

Bouwjaar: 1548


Beschrijving van Keizersbolwerk

In 1548 aangelegd en nadien uitgebreid stenen BASTION, genaamd het Keizersbolwerk, gelegen aan de zuidoost-zijde van de Westdijk, binnen het beschermd stadsgezicht van Vlissingen en behorend tot de zeeversterkingen.. Het Keizersbolwerk, ook wel genoemd Keizershoofd of Groot Rondeel, omvat een stenen bastion met hoge gemetselde facen en flanken, waarvan de eerste steen gelegd is in 1548; in de linker flank drie geschutspoorten en twee embrasures; in de aslengte van het bastion een overwelfde doorgang met een poortje in de saillant en hardstenen poort met jaartalsteen 1811 aan de stadszijde; het bolwerk is uitgebreid ten tijde van Napoleon en voorzien van vijftien kazematten aan weerszijden van de gemetselde doorgang; het merendeel van de kazematten is thans dichtgemetseld; 1890/91 zijn de bekledingsmuren circa twee meter verhoogd en voorzien van een borstwering; de linkerflank en linkerface zijn beëindigd door een in baksteen gemetselde ezelsrug, de rechterface met een hardstenen ezelsrug; in 1981 is de borstwering van de rechterflank vernieuwd en afgedekt door een betonnen parapet; aan de stadzijde een stenen trap, die de bovenzijde van het bolwerk verbindt met het lagere straatniveau; op het bolwerk een (reeds beschermd) standbeeld van Michiel Adriaanszn de Ruyter uit 1842 van de hand van L. Royer en een (niet beschermd) gietijzeren havenlicht uit circa 1880. Het 16e-eeuwse Keizersbolwerk met laat 19e-eeuws havenlicht is architectuur- en cultuurhistorisch, alsmede typologisch van grote waarde, en eveneens van waarde als functioneel onderdeel van de verdedigingswerken van Vlissingen; de situeringswaarde nabij de Vissers- en Koopmanshaven binnen het beschermde stadsgezicht is als toegevoegde waarde te beschouwen; tezamen vormen deze waarden de motivering van de bescherming als Rijksmonument. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 448989
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De gang door het Keizersbolwerk gezien vanaf de landzijde.

Het Keizersbolwerk in Vlissingen is een vestingwerk uit 1548 dat in de Franse tijd werd uitgebreid waarbij het haar huidige vorm kreeg. Als zogenoemde 'Waterpoort' is het Keizersbolwerk de enige intacte stadspoort die nog rest in Vlissingen. Boven op het Keizersbolwerk staat sinds 1894 het standbeeld van zeeheld Michiel de Ruyter.

Bouw

Het Keizersbolwerk is gebouwd tijdens de regeerperiode van keizer Karel V aan wie het haar naam dankt. De noordelijke en zuidelijke Nederlanden maakten destijds deel uit van het Spaanse rijk en halverwege de 16de eeuw dreigde er oorlog tussen de Spanjaarden enerzijds en de Engelsen en Fransen anderzijds. Besloten werd de Westerschelde te versterken en zo te beschermen tegen aanvallen vanuit zee. Maria van Hongarije, landvoogdes namens Keizer Karel, gaf opdracht tot de bouw van Fort Rammekens dat in 1547 werd voltooid en liet ook de haventoegang van Vlissingen versterken.

De bouw van het Keizersbolwerk werd in 1548 voltooid en is ontworpen door Donato de Boni di Pellezuoli; een Italiaans ingenieur in Spaanse dienst die ook Fort Rammekens ontwierp. Het bolwerk bestond destijds uit een soort rondeel dat was voorzien van een poort die toegang gaf tot de stad. Vanuit deze Waterpoort verliet keizer Karel V op 15 september 1556 Nederlands grondgebied om zich voorgoed in Spanje te vestigen. Ook zijn zoon en opvolger Philips II vertrok enkele jaren later (1559) vanuit de Vlissingse Waterpoort naar Spanje.

Bouw kazematten

De garnizoensbakkerij in het binnenste van het Keizersbolwerk.

In de Franse tijd, die in Vlissingen van 1795 tot 1814 duurde, is het Keizersbolwerk fors uitgebreid en ontstond het huidige bouwwerk. Voordien bestond het bolwerk uit een plein binnen een stenen omwalling waar ruimte was voor onder meer een wachthuis en een magazijn. Op last van Napoleon werden er dertien kazematten in het bolwerk gebouwd en ontstond de smalle doorgang vanaf het Roeiershoofd naar het Beursplein. Het Keizersbolwerk werd voorzien van een 'bomvrije' dakconstructie wat inhield dat de gewelfde kazematten aan de bovenzijde werden afgedekt met aarde. Het Plan du bastion XI avec ses casemates werd voltooid in 1811 (zie de sluitsteen boven de poort). Pas toen aan het begin van de 20e eeuw de boulevard ontstond is het Keizersbolwerk voor het eerst van een wegdek voorzien.

De eerste kazemat aan linkerzijde (vanaf de landkant gezien) werd gebruikt als wachtlokaal waar nieuwkomers zich moesten melden. De overige kazematten waren in gebruik als opslag. Tegenwoordig worden enkele kazematten nog steeds als opslag gebruikt door het Belgisch en Nederlands Loodswezen. In de eerste kazemat aan de rechterkant (vanaf de landzijde gezien) was de garnizoensbakkerij gevestigd. De twee reusachtige gemetselde ovens konden elk 300 broden bevatten. Per etmaal konden er 4800 broden worden gebakken in de bakkerij. De garnizoensbakkerij is tot het einde van 1907 in gebruik geweest en werd in december van dat jaar definitief gesloten[1]. De broden voor militairen in Vlissingen en Middelburg kwamen sindsdien uit Bergen op Zoom.

Torpedobatterij

Maquette van de torpedobatterij. Collectie: Zeeuws maritiem muZEEum.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het Keizersbolwerk opnieuw een militaire bestemming. Vanaf 1942 bouwden de Duitse bezetters langs de kust van Noorwegen tot aan de Frans-Spaanse grens de Atlantikwall. Vlissingen vormde als Verteidigungsbereich een belangrijke schakel in deze verdedigingslinie. Op de kop van het Roeiershoofd werd in de loop van 1943 een torpedobatterij gebouwd die torpedo's kon afvuren waarvan middels een draadverbinding de koers nog kon worden gecorrigeerd na de lancering. De torpedo's lagen opgeslagen in de kazematten. In de doorgang en op het Roeiershoofd was smalspoor aangelegd om de torpedo's te verplaatsen. De torpedobatterij is tijdens de geallieerde amfibische aanval op Vlissingen in de vroege ochtend van 1 november 1944 opgeblazen.

Literatuur

  • R.J.W. den Broeder. 'De Napoleontische architectuur', in: Den Spiegel, jrg 6 (1988), nr 4 (okt), p. 9-11.
  • J.J. den Hollander en H. Sakkers. Walcheren, een fotografisch document, Duitse oorlogsfotografie 1940-1944, uitgave Joh. den Hollander, Middelburg, 1991.
  • Hans Sakkers. Vesting Vlissingen. Een veranderende vormgeving door de eeuwen heen, Stichting Bunkerbehoud, Middelburg, 2004.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Keizersbolwerk in Vlissingen

Standbeeld van Michiel de Ruyter met twee bronzen scheepskanonnen

Standbeeld MAdR
Vlissingen
Standbeeld van Michiel Adriaanszoon de Ruyter. (1841) door L. Royer. Hierbij opgesteld twee bronzen scheepskanonnen, gegoten respectievelijk..

Huis met deels geverfde, deels gepleisterde lijstgevel, voorzien van een geprofileerde kroonlijst met panelen en eveneens geprofileerde gootklossen

Beursplein 5
Vlissingen
Huis met deels geverfde, deels gepleisterde lijstgevel, voorzien van een geprofileerde kroonlijst met panelen en eveneens geprofileerde goot..

Beursgebouw

Beursplein 11
Vlissingen
BEURS. Aan drie zijden vrijstaand gebouw, gedekt door leien schilddak en bekroond door zeskantig koepeltorentje. De architectuur vertoont de..

Huis met gepleisterde lijstgevel. Dakkapel. Een smeedijzeren balkon over de gehele breedte van de gevel rust op consoles, die geschraagd worden door v ..

Beursplein 9
Vlissingen
Huis met gepleisterde lijstgevel. Dakkapel. Een smeedijzeren balkon over de gehele breedte van de gevel rust op consoles, die geschraagd wor..

Huis met brede lijstgevel. Het fries van de lijst heeft panelen en rijk gesneden consoles met bladornament en doekfestoenen. Rijk gesneden voordeuroml ..

Beursstraat 1
Vlissingen
HUIS met brede lijstgevel. Het fries van de lijst heeft panelen en rijk gesneden consoles met bladornament en doekfestoenen. Rijk gesneden v..

Kaart & Routeplanner

Route naar Keizersbolwerk in Vlissingen

Foto's (22)

Alle 22 foto's weergeven