Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Winkelwoonhuis bestaande uit twee afzonderlijke bouwlichamen in Leeuwarden

Woonhuis

Berlikumermarkt 17
8911LB Leeuwarden
Friesland

Bouwjaar: 1790 Berlikumermarkt 17: 1790, 1893 (verb.), 1914 (uitbr.) Ossekop 2: onbekend
Architect: verm. W.C. de Groot (1893) Groot 1893 verm. W.C. de Groot (1893)


Beschrijving van Winkelwoonhuis bestaande uit twee afzonderlijke bouwlichamen

Karakteristiek aan de Berlikumermarkt gelegen fors (WINKEL)WOONHUIS, bestaande uit twee afzonderlijke bouwlichamen die functioneel en bouwtechnisch met elkaar zijn verbonden. Het pand Berlikumermarkt 17 is van oorsprong een herenhuis dat in 1790 werd gebouwd in opdracht van Jonkheer Schelto Hessel Roorda van Eysinga, grietman van Haskerland. Het huis werd sedert de bouw verschillende malen verbouwd, ondermeer door manufacturier Ype Bolman die in 1893 de begane grond tot winkel liet inrichten en daartoe onder andere een winkelpui liet aanbrengen. Het ontwerp voor de verbouwing is vermoedelijk van de Friese architect W.C. de Groot die ook het Gabbemagasthuis uit 1906 aan de Wijbrand de Geeststraat te Leeuwarden ontwierp. Bij deze verbouwing werd de hoge dwarskap afgeknot en werden de dakkapellen verlaagd en van hun frontons ontdaan. De oorspronkelijke entree kwam te vervallen. In 1914 vond in opdracht van de toenmalige eigenaar G.P. Suren uitbreiding van Berlikumermarkt 17 plaats met magazijnruimte. Bij die gelegenheid werd het woongedeelte boven de winkel toegankelijk gemaakt via Ossekop 2, dat de entree tot de bovenwoning vormt. Het pakhuis dat aan Ossekop 2 grenst en dat blijkens de gevelsteen met opschrift 'Eerste steen gelegd door E. en Th. Suren 7 juli 1914' eveneens van 1914 dateert, is van lokaal/regionaal belang en is niet van rijkswege beschermd. Berlikumermarkt 17 is een zes traveeën breed en twee bouwlagen hoog eind 18e-eeuws herenhuis (1790) dat is opgetrokken uit rode baksteen en wordt gedekt door een met geglazuurde blauwe golfpannen belegd even gebroken zadeldak (verbouwing 1893) met aan voorzijde twee dakkapellen met houten wangen; twee hoekschoorstenen; kroonlijst met eenvoudige profilering en gesneden consoles; plint van grijze hardstenen platen met eenvoudige decoratie; lichtgetoogde empirevensters met eind 19e-eeuwse T-indeling; twee-steens hanekammen; houten jalouziekappen. De vormgeving is sober en verwijst in de details naar rococo en Lodewijk XVI-stijl; de late 19e eeuw is vertegenwoordigd in de T-ramen en de houten jalouziekappen. De drie traveeen brede etalagepui op de beganegrond dateert van 1893 en heeft een voor de tijd van ontstaan karakteristieke vormgeving: bakstenen pilasters met speklagen en lijstkapitelen en, aan weerszijden van de portiek, kunststenen kolommen met banden en lijstkapitelen. Het interieur bevat onder meer de volgende waardevolle elementen: op de begane grond een neo-renaissance winkelinrichting met hoge open schappenkasten (1893, vermoedelijk W.C. de Groot) en een kantoortje (vermoedelijk daterend van de verbouwing van 1914); de gaaf bewaarde salon rechts van de winkel met rococo en Lodewijk XVI-decoraties, schouw, lambrizeringen, pilasters met ionische voluutkapitelen die de behangselvakken scheiden, guirlandes, rijk bewerkte kroonlijsten en een stucplafond met florale motieven; voorts vouwblinden met paneelwerk en diepe vensterbanken; op de verdieping bevindt zich de bordestrap (die bij de verbouwing van 1893 werd verplaatst) met rijk Lodewijk-XVI snijwerk en vazen; de onderzijde van de tweede traparm is gestuct; de salons aan de voorzijde (met suitedeuren van omstreeks 1900) hebben eveneens vouwblinden met paneelwerk en diepe vensterbanken, een eenvoudiger stucplafond en, in de noordelijke salon, een schouw met aan weerskanten een open wandkast; aan Ossekopzijde bevinden zich nog een salon met balkenplafond, een schouw uit 1789 met rococo en Lodewijk XVI-decoraties en een geschilderd schouwstukje met bloemen, fruit, een vogelkooitje en een vogel aan een stokje; voorts de oude wit betegelde keuken met keukenkast en schouw en een kamer met plafond met beschilderd plafond (vermoedelijk 1914); de vloeren en plinten van gangen en trappen zijn uitgevoerd in geschilderd wit/grijs marmerwerk. Ossekop 2 vormt de toegangspartij van de bovenwoning en bestaat uit een ommetseld trappehuis onder een met geglazuurde rode kruispannen gedekt schilddak met fors overstek en geglazuurde rode piron; het overstek rust op een houten stijl- en regelwerk met korfboogvormig lattenwerk; de toegang wordt gevormd door een dubbele houten deur met paneelwerk en decoratief smeedwerk. Een eenvoudige dubbele deur in de rechterzijgevel geeft toegang tot het winkelgedeelte. (Winkel)woonhuis met waardevolle interieuronderdelen (XVIII-XX) van algemeen architectuur- en cultuurhistorisch belang wegens - de kenmerkende 18e-, 19e- en 20e-eeuwse vormgeving van exterieur en interieur; - de aanwezigheid van een groot aantal waardevolle interieuronderdelen uit de verschillende bouw- en verbouwingsperioden; - de bouw- en gebruiksgeschiedenis; - de markante stedebouwkundige situering. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 424834
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Winkelwoonhuis bestaande uit twee afzonderlijke bouwlichamen in Leeuwarden

Pand onder hoge dwarskap waarvoor Vlaamse top in dakkapel gewijzigd

Uniabuurt 1
Leeuwarden
Pand onder hoge dwarskap waarvoor Vlaamse top in dakkapel gewijzigd. Op de verdieping zesruits vensters.

Hoekpandje met gevels uit afwisselende lagen groene en gele geglazuurde stenen

Ossekop 1
Leeuwarden
Hoekpandje, geheel uit de 15e-16e eeuw daterend. Gevels bestaande uit afwisselende lagen groenen en gele geglazuurde stenen. Enkele geprofil..

Eenvoudig gepleisterd pand van vijf traveeën met rechte kroonlijst

Uniabuurt 4
Leeuwarden
Eenvoudig 19e eeuws pand van vijf traveeën; rechte kroonlijst met blok dragende consoles op de hoeken; gevel gepleisterd.

Pandje onder dwarskap met ontlastingsbogen met kopjes in de gevel

Oude Oosterstraat 4
Leeuwarden
Pandje onder dwarskap. In de gevel ontlastingsbogen met kopjes.

Eenvoudig pand met verdiepingen en zolderverdieping ontstaan uit verbreding van de oorspronkelijke topgevel

Weaze 14
Leeuwarden
Eenvoudig pand met verdiepingen en zolderverdieping ontstaan uit verbreding van de oorspronkelijke topgevel waarvoor de top is opgeofferd. A..

Kaart & Routeplanner

Route naar Winkelwoonhuis bestaande uit twee afzonderlijke bouwlichamen in Leeuwarden

Foto's (2)