Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Poortgebouw van de algemene begraafplaats, met rondom het grachtenstelsel in Zutphen

Graf Begraafplaats

Warnsveldseweg 105
7204BC Zutphen
Gelderland


Beschrijving van Poortgebouw van de algemene begraafplaats, met rondom het grachtenstelsel

Redengevende omschrijving onderdeel 2 HOUTEN POORTGEBOUW (1829) op stenen plint als oorspronkelijke hoofdentree van de begraafplaats gelegen in het voormalige schootsveld. Het ontwerp in neo-classicistische bouwstijl is waarschijnlijk naar ontwerp van de (landschaps) architect J.D. Zocher jr. (1791-1870). Houten poortgebouw met rechthoekige plattegrond bestaande uit een bouwlaag afgesloten door een plat dak. De gevels zijn opgetrokken in een bakstenen plint waarboven horizontale rabatdelen afgesloten door een kroongestel. Centraal in de voorgevel bevindt zich de doorgang aan weerszijden begrensd door gecanneleerde pilasters die herhaald worden uiterst links en uiterst rechts. Tussen de pilasters bevindt zich een wit geschilderd rechthoekig tekstbord met geprofileerde omlijsting waarop in zwart de tekst is weergegeven. Op het linker paneel: 'algemene/ begraafplaats/ MDCCCXXIX'. Op het rechter paneel: 'Hij zal ingaan/ in vrede/ Zij zullen rusten/ op hunne slaapstede/ een iegelijk/ die in zijne/ oprechtheid/ gewandeld heeft'. De overige gevels zijn zonder pilasters uitgevoerd met regelmatig verdeelde identieke verticale vensterassen. HOUTEN POORTGEBOUW (1829) als onderdeel van de begraafplaats van algemeen belang: - Vanwege de uitvoering in hout die verwijst naar de ligging in het voormalig schootsveld en de Kringenwet die bakstenen gebouwen verbood - Als ontwerp van de (landschaps-) architect J.D. Zocher jr. - Vanwege de zeldzaamheidswaarde als voorbeeld van een vroeg 19e eeuws neoclassicistisch poortgebouw uitgevoerd in hout. - Vanwege de situering als oorspronkelijke hoofdentree van de begraafplaats - Vanwege de zorgvuldige detaillering, materiaalgebruik en constructie - Vanwege de ruimtelijk- functionele relatie met de overige onderdelen van de begraafplaats, de Algemene Begraafplaats en het baarhuisje in het bijzonder (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 41464
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Algemene begraafplaats Zutphen
Houten poortgebouw van de Algemene begraafplaats
Baarhuisje op de Algemene begraafplaats
Poortgebouw van de katholieke begraafplaats

De Algemene begraafplaats aan de Warnsveldseweg 105 te Zutphen werd in 1829 aangelegd naar een ontwerp van de Haarlemse landschapsarchitect J.D. Zocher jr.

Geschiedenis

Op het voormalige kloosterterrein Galileeën ontwierp Zocher in opdracht van het gemeentebestuur van Zutphen in de Engelse landschapsstijl een ruime begraafplaats, omgeven door een gracht. De grond die vrijkwam bij het uitgraven van de gracht, werd gebruikt om het terrein van de begraafplaats op te hogen. De ophoging was noodzakelijk om te voorkomen dat de begraafplaats bij overstroming van de IJssel en de Berkel onder water zou lopen. De ophoging had als bijkomend voordeel dat het terrein licht glooiend gemaakt kon worden, wat het uiterlijk van een landschappelijk park ten goede kwam. Het oostelijke deel van de begraafplaats werd bestemd voor rooms-katholieken, het was door een gracht afgescheiden van de rest en bereikbaar via een dam. In 1902 werd dit katholieke deel verzelfstandigd tot katholieke begraafplaats. In 1933 en 1941 werd de algemene begraafplaats in westelijke richting uitgebreid. De dam als verbinding tussen de algemene en de katholieke begraafplaats kwam na verloop van tijd te vervallen, maar in 2009 werd de verbinding tussen beide begraafplaatsen hersteld door de aanleg van een brug. Dit bruggetje kreeg van de gemeente de grootse naam Galileeënbrug toebedeeld, naar de naam van het voormalige kloosterterrein.
Het terrein telt talrijke fraaie bomen die deels uit de ontwerpfase stammen: hollandse linden, beuken, paardenkastanjes, taxussen, eiken en atlasceders.

Poortgebouwen

Zocher zelf of de Zutphense stadsarchitect W. Post[1] ontwierp tevens een houten poortgebouw in neoclassicistische stijl met dorische pilasters. In het rechterdeel van het poortgebouw is een kleine aula ondergebracht. Links van de ingang staat op de gevel: Algemene begraafplaats MDCCCXXIX, rechts: Hij zal ingaan / in vrede / Zij zullen rusten / op hunne slaapsteden / een iegelijk / die in zijne / oprechtheid / gewandeld heeft.
Het poortgebouw werd uit hout opgetrokken, omdat er volgens de Kringenwet van 1814 een vrij schootsveld moest bestaan voor het geschut vanuit Zutphen. In geval van oorlog kon een houten gebouw snel neergehaald worden.
In 1902 kreeg het katholieke deel een eigen bakstenen poortgebouw als toegang. Dit gebouw werd in 2008 en 2009 gerestaureerd en tot woning verbouwd.

Rijksmonumenten

Op de begraafplaats is sprake van vier rijksmonumenten.

  • De begraafplaats als geheel, dat wil zeggen zowel het algemene als het katholieke deel: monumentnummer 523397.
  • Het houten poortgebouw dat toegang geeft tot de Algemene begraafplaats: monumentnummer 41464.
  • Het baarhuisje op de Algemene begraafplaats: monumentnummer 523403.
  • Het bakstenen poortgebouw dat toegang geeft tot de katholieke begraafplaats: monumentnummer 523404.

Oorlogsmonumenten

Op de Algemene begraafplaats herinneren drie monumenten aan (slachtoffers van) de Tweede Wereldoorlog.

  • Bij de allereerste dodenherdenking op 4 mei 1946 werd een monument onthuld bij het graf van dertien burgerslachtoffers van een geallieerd bombardement op 14 oktober 1944. Van tien van hen staan de namen op het monument vermeld, drie zijn er onbekend.
  • Daarnaast is er een monument ter nagedachtenis van zeven Nederlandse militairen die tussen 10 en 14 mei 1940 bij de inval van het Duitse leger sneuvelden.
  • Tot slot is er een grafsteen voor de Nieuw-Zeelandse piloot W.G. Abbott die op 9 september 1944 met zijn vliegtuig door luchtafweergeschut geraakt werd en bij de IJssel neerstortte.

Bekende Nederlanders die hier begraven zijn

Galerij Oorlogsmonumenten


Monumenten in de buurt van Poortgebouw van de algemene begraafplaats, met rondom het grachtenstelsel in Zutphen

Algemene Begraafplaats

Warnsveldseweg 105
Zutphen
Redengevende omschrijving onderdeel 1 AANLEG van de Algemene en Katholieke Begraafplaats uit 1829 in Engelse landschapsstijl naar ontwerp v..

Baarhuisje

Warnsveldseweg 105
Zutphen
Redengevende omschrijving onderdeel 3 BAARHUISJE (XIXA) als onderdeel van de begraafplaats voorzien van neo-classicisatische invloeden, ges..

graf begraafplaats

Warnsveldseweg 107
Zutphen
Redengevende omschrijving onderdeel 4 POORTGEBOUW met HEKWERK (1902) naar ontwerp van de architect Ludewig uit Arnhem in overgangsarchitec..

Watertoren

Watertoren 1
Zutphen
Inleiding WATERTOREN, gebouwd in 1927 naar een ontwerp van Hendrik Sangster (18 - 19 ), uitgevoerd door de Hollandsche Beton Maatschappij..

'De hof', huis van alleen begane grond met hoog schilddak

Rijksstraatweg 1
Warnsveld (Gemeente Zutphen)
"De Hof", huis van alleen begane grond met hoog schilddak. Ramen en deuromlijsting XIX A, twee dakkapellen met frontons.

Kaart & Routeplanner

Route naar Poortgebouw van de algemene begraafplaats, met rondom het grachtenstelsel in Zutphen

Foto's (1)