Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Nicolaaskerk in Amsterdam

Kerkelijk Gebouw

Prins Hendrikkade 76
1012AE Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1887
Architect: A.C. Bleijs


Beschrijving van Sint-Nicolaaskerk

Parochiekerk van de H. Nicolaas. Gebouwd 1885-1887 door A.C. Bleys. Driebeukig kruisbasiliek in neorenaissance stijl met aan weerszijden van de voorgevel twee torens met barokke helmen en op de kruising een achthoekige toren met koepel, bekroond door een lantaarn. Inwendig pijlers met arcaden, hoge pilasters met Corintische kapitelen en tongewelven met cassetten over de hoofdbeuken. Meubilair in renaissancevormen: altaren en preekstoel van E. van den Bossche, muurschilderingen van Jan Dunselman. Orgel met Hoofdwerk, Positief, Recit en Pedaal, in 1889 gemaakt door W. Sauer. Naast de kerk de eveneens door Bleys gebouwde pastorie met o.a. opmerkelijke zaal in neorenaissancetrant. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 4140
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Basiliek van de H. Nicolaas
Basiliek van de H. Nicolaas (afbeelding omstreeks 1900)
Basiliek van de H. Nicolaas (afbeelding omstreeks 1900)
Plaats Amsterdam
Denominatie katholiek
Gebouwd in 1887
Gewijd aan Nicolaas van Myra
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  4140
Architectuur
Architect(en) Adrianus Bleijs
Titelkerk
Bisdom Haarlem-Amsterdam
Basiliek van de H. Nicolaas, gezien vanaf het Oosterdok.
Basiliek van de H. Nicolaas, gezien vanaf het Oosterdok.
Koepel van de basiliek (2005).
Koepel van de basiliek (2005).
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Basiliek van de H. Nicolaas (Nicolaaskerk) is een rooms-katholieke kerk in de Binnenstad van Amsterdam. De kerk, officieel de H. Nicolaas binnen de Veste geheten, is gebouwd in de periode 1884-1887 naar een ontwerp van de architect Adrianus Bleijs (1842-1912). De Sint-Nicolaasbasiliek is de derde kerk met die naam in Amsterdam. De eerste, de huidige Oude Kerk, is tijdens de Alteratie in 1578 aan de rooms-katholieken ontnomen. De tweede was een rooms-katholieke schuilkerk aan de Oudezijds Voorburgwal, die nu vooral bekend is onder de naam 'Ons' Lieve Heer op Solder'.

De basiliek ligt schuin tegenover het Centraal Station aan de Prins Hendrikkade, en loopt door tot en grenst aan het water van de Oudezijds Kolk. De basiliek maakt deel uit van de binnenstadsparochie van de Heilige Nicolaas. Aan de Nicolaaskerk is door de Romeinse Congregatie voor de Goddelijke Eredienst per 8 december 2012 de eretitel van basiliek (basilica minor) toegekend.[1][2]

Het kerkgebouw

Het kerkgebouw heeft aan de voorzijde twee torens en een groot rad- of roosvenster, en is in verschillende neostijlen gebouwd. Het front is niet helemaal symmetrisch: de westelijke toren staat meer naar voren dan de oostelijke toren, hierdoor staan beide torens even ver van de straat, die iets schuin loopt ten opzichte van de kerk. De basiliek is gebouwd als een driebeukige kruiskerk en bestaat uit een schip en een enkel transept of dwarsschip. Achter in het schip bevindt zich het koor, waarnaast, in de hoeken van het transept en het schip, twee kapellen liggen. Op de kruising van schip en transept staat een hoog opgaande, achthoekige toren met barokke koepel en lantaarn, met daarboven weer een kruis. Een groot deel van het schilderwerk in de kerk is van de hand van Jan Dunselman. De kerk werd op 7 februari 1887 gewijd. In 2012 werd een nieuw altaar geplaatst van Belgisch natuursteen, met een bronzen voet waarin het Mirakel van Amsterdam is verwerkt. Het altaar is ontworpen door Jan-Willem Oldeneel uit Laren, die ook de kandelaars en twee ambo's heeft ontworpen.

Restauratie

De kerk heeft na de verheffing tot basiliek een wapenschild boven de deur gekregen (9 december 2012)

Na een periode van verwaarlozing werd de kerk in de jaren negentig gerestaureerd. In 1999 werd een kostbare restauratie van interieur en exterieur voltooid. De Nicolaasbasiliek kent nu een actieve gemeenschap met een liturgie die voornamelijk gericht is op contemplatie en beleving van het mysterie. Naast de katholieke missen in het Nederlands, Engels en Spaans, is er van oktober tot en met juli iedere zaterdag om 17.00 uur een Anglicaanse, geheel Engelstalige, gezongen evensong, uitgevoerd door leden van de aan de basiliek verbonden Cappella Nicolai. Elke zondagmiddag van september tot en met juni zingt de Schola Cantorum Amsterdam de gregoriaanse vespers om 17.00 uur. Op het gerestaureerde negentiende-eeuwse Sauer-orgel worden in de zomer concerten gegeven door organisten uit de hele wereld. Michael Hedley is titulair organist en muziekdirecteur in deze kerk.

Film en televisie

De vierde man

In de film De vierde man (1983) van Paul Verhoeven en Rob Houwer naar het gelijknamige boek van Gerard Reve loopt het filmpersonage Gerard Reve (Jeroen Krabbé) een kerk in waar hij niet Jezus, maar Herman (Thom Hoffman) aan een crucifix meent te zien hangen. De scène speelt zich af in Vlissingen of in een droom, maar het kerkinterieur in de film is dat van de Sint-Nicolaaskerk.

God bestaat niet

In 2005 werd in de Sint-Nicolaaskerk de documentaire serie God bestaat niet van de RVU opgenomen. Achteraf distantieerde de kerk zich van het programma en probeerde met een kort geding de uitzendingen te verhinderen. De rechter bepaalde echter dat er geen grond was om de uitzendingen te verbieden.

Literatuur

  • Sint-Nicolaas: een levende legende: Wandschilderingen in de Sint Nicolaaskerk. Auteur: Eugenie Boer-Dirks. Stadsuitgeverij Amsterdam 1992

Externe links


Monumenten in de buurt van Sint-Nicolaaskerk in Amsterdam

Pand met halsgevel

Prins Hendrikkade 72
Amsterdam
Pand met halsgevel (XVIIIa).

Pand met gevel onder rechte lijst met gesneden pui

Prins Hendrikkade 69
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst met gesneden pui (XIX A).

Pand met gevel onder gesneden rechte lijst met fraaie empire deurpartij

Prins Hendrikkade 68
Amsterdam
Pand met gevel onder gesneden rechte lijst (XIXa) met fraaie empire deurpartij.

Pand met gevel onder rechte lijst met dakkapel

Prins Hendrikkade 80C
Amsterdam
Pand met gevel onder rechte lijst met dakkapel (XIXa).

Gevel van een verf- en vernisfabriek

Prins Hendrikkade 80
Amsterdam
Inleiding GEVEL van een in 1889 tot stand gekomen VERF- en VERNISFABRIEK. Gebouwd in opdracht van H. Vettewinkel, naar een ontwerp van de a..