Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Wiebengahal in Maastricht

Nijverheid Industrie

Avenue Ceramique 220
6221KX Maastricht
Limburg

Bouwjaar: 1912
Architect: J.G. Wiebenga


Beschrijving van Wiebengahal

Wiebengahal. Uit 1912 daterend vroeg Nederlands voorbeeld van de Nieuwe Zakelijkheid, waarbij in een geheel nieuwe vormgeving een draagconstructie van beton is toegepast bestaande uit kolommen en balken, het geheel afgedekt door schaaldaken. De voor de Societe Ceramique te Wijck (Maastricht) gebouwde hal van architect J.G. Wiebenga werd in de bloeitijd van dit concern een baanbrekend bouwwerk vanwege zijn constructie en vormgeving; het grote fabrieksterrein in Wijck toonde het belang van de Maastrichtse aardewerkfabricage en de Wiebengahal markeerde de aanvang van de produktie van sanitair aardewerk. In verband met de herinrichting van het terrein wordt alle bebouwing - op een enkele uitzondering na - afgebroken. De op een T-vormige plattegrond gebouwde Wiebengahal bevatte in 1912 een hoofdgebouw (oost-west) met kelder, begane grond en drie verdiepingen, en haaks daarop tegen de noordgevel drie vleugels; van deze vleugels hebben er twee twee bouwlagen over een lengte van zestien traveeën en een breedte van twee traveeen. Van deze noord-zuid hal wordt een gedeelte van 60 m lengte, dat zich bevindt in het hoge vier bouwlagen tellende twee traveeen brede middendeel van de drie vleugels, alsmede twee kopgevels beschermd (zie markering op de bijlage). De hal is gedekt met een gewelfd betonnen schaaldak waarin dwarse lichtkappen; het betonskelet bestaat uit kolommen, balken en dwarsbalken; over de kolommen lopen balken waartussen dwarsbalken zijn ingelaten met op de plaats waar de dwarsbalk de langsbalk in het midden ontmoet, een grotere doorsnede; de vloer vormt een geheel met het balkenrooster; de kolommen verjongen zich vanaf de begane grond tot de derde verdieping; de balken in alle vloeren hebben eenzelfde doornsnede; de dwarsbalken op de begane grond hebben echter een grotere doorsnede bij de ontmoeting van de langsbalken in de zijgevels. Aan de buitenzijde van de draagconstructie is de borstwering van metselwerk aangebracht; iedere travee heeft twee gietijzeren vensters; de onderdorpels van de vensters zijn in baksteen uitgevoerd, zij lopen van kolom naar kolom; de gemetselde borstwering ligt iets terug t.o.v de kolommen; dit terugliggen neemt van beneden naar boven af, omdat de kolommen zich verjongen. De in 1912 gebouwde Wiebengahal is uit cultuurhistorisch oogpunt voor Wijck en Maastricht van zeer grote betekenis vanwege de daaraan verbonden herinnering aan de industriele ontwikkeling en werkgelegenheid in de aardewerkindustrie; architectuurhistorisch is de Wiebengahal zowel baanbrekend in constructieve zin als in die van vormgeving; vanwege de uniciteit en vrijwel complete authenticiteit is de Wiebengahal nog waardevoller te achten. Bescherming van dit evidente monument van jongere bouwkunst is derhalve zonder meer gerechtvaardigd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 413376
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Wiebengahal
Maastricht2013, Avenue Céramique34.jpg
Locatie Maastricht-Céramique, Avenue Céramique
Huidig gebruik Restauratie Atelier Limburg, kantoren
Start bouw 1912
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 413376
Architect Jan Wiebenga
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Wiebengahal is een voormalige fabriekshal in de Maastrichtse wijk Céramique en geldt als een voorbeeld van het Nieuwe Bouwen. Het is tevens een van de weinige gebouwen die herinneren aan het industriële verleden van de wijk. De hal is gelegen aan de Avenue Céramique, tussen het Bonnefantenmuseum en de Patio Sevilla.

Geschiedenis

Het gebouw is ontworpen in 1912 door de architect-constructeur Jan Wiebenga, aan wie het gebouw zijn naam dankt. De hal was oorspronkelijk onderdeel van een groter complex van fabriekshallen van de aardewerkfabriek Société Céramique.

Nadat de Société Céramique gefuseerd was met haar oude concurrent, de eveneens in Maastricht gevestigde aardewerkfabriek Koninklijke Sphinx en geleidelijk aan steeds meer productieonderdelen naar elders verplaatst werden, raakten de meeste gebouwen op het fabrieksterrein in verval. In 1987 begon de herontwikkeling van de wijk, naar een masterplan van architect Jo Coenen. De Wiebengahal en enkele aangrenzende hallen zouden als industriële monumenten behouden worden en ingepast worden in het nieuwe Bonnefantenmuseum, dat op deze plek gepland was. Het lukte de Italiaanse architect Aldo Rossi echter niet om het hallencomplex te integreren in zijn museumplannen. Uiteindelijk werd besloten alleen de huidige Wiebengahal te behouden, wat onder meer in hield dat de Avenue Céramique met een knik zou aansluiten op de Limburglaan in Randwyck (vandaar de asymmetrische rotonde voor het Vodafonegebouw).

Een nieuwe bestemming werd niet meteen gevonden. Aanvankelijk wilde men er de archeologische collecties van het Bonnefantenmuseum in onderbrengen, maar het gebouw werd klimatologisch niet geschikt bevonden. De benedenverdieping werd daarop door het museum ingericht als tentoonstellingszaal voor grote sculpturen. In 1995 verruilde de Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) haar huisvesting in de Abdij Rolduc voor een etage in de Wiebengahal. Vanaf 2006 was een dependance van het Nederlands Architectuurinstituut, het NAiM, op de begane grond en de bovenverdieping gevestigd. Later werd dit architectuurcentrum verzelfstandigd en werd de naam gewijzigd in NAiM/Bureau Europa, nog later verviel de toevoeging NAiM. In 2013 verhuisde het Bureau Europa naar de Timmerfabriek in het Boschstraatkwartier.

Bijzonderheden

Jan Wiebenga maakte voor de hal en andere gebouwen van zijn hand, gebruik van toen vrij moderne skeletconstructies in gewapend beton, waardoor hij beschouwd kan worden als een pionier van het Nieuwe Bouwen in Nederland. De Wiebengahal is mede behouden voor sloop vanwege de bijzondere dakconstructie. Het dak is opgebouwd uit betonnen schaaldaken waarin overkoepelende glazen lichtkappen zijn aangebracht. Ook vanwege de toegepaste betonskeletbouw kan de Wiebegahal tot één van de eerste voorbeelden van het Nieuwe Bouwen in Nederland gerekend worden.

Externe links



Monumenten in de buurt van Wiebengahal in Maastricht

Villa, gesitueerd buiten de voormalige Akerpoort, langs de verbindingsweg naar Heugem. Gebouwd in traditioneel-ambachtelijke stijl, met elementen van ..

Heugemerweg 57
Maastricht
Inleiding VILLA, ca. 1880, gesitueerd buiten de voormalige Akerpoort, langs de verbindingsweg naar Heugem. Gebouwd in traditioneel-ambachtel..

Huis, verhoogd 19e eeuw. Ingang in Naamse steen.

Blekerij 50
Maastricht
Huis, XVIII, verhoogd XIX. Ingang in Naamse steen.

Villa Lhoëst

Blekerij 52
Maastricht
Inleiding Eclectische VILLA LHOëST, XIXd. Gebouwd in opdracht van de familie Lhoëst, omstreeks het midden van de negentiende eeuw betrokk..

Bisquithal annex Bordenfabriek

Aan de Recentoren 1
Maastricht
Inleiding Voormalige BISQUITHAL annex BORDENFABRIEK, ca. 1880. Gebouwd in een traditioneel-ambachtelijke stijl, in opdracht van C.V. Socié..

Halfvrijstaand dubbel herenhuis op de westelijke oever van de Maas, gebouwd in functionalistische stijl.

Blekerij 62A
Maastricht
Inleiding Halfvrijstaand DUBBEL HERENHUIS op de westelijke oever van de Maas, 1932-1933. Gebouwd in functionalistische stijl naar ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Wiebengahal in Maastricht

Foto's (1)