Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasgebouw van de Hortus Botanicus Amsterdam in Amsterdam

Gebouw

Plantage Middenlaan 2
1018DD Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: mogelijk midden 19e eeuw


Beschrijving van Kasgebouw van de Hortus Botanicus Amsterdam

Kasgebouw van de Hortus Botanicus. Laag langgerekt gepleisterd gebouw in nog vaag doristische trant (midden XIX ?). Schilddak. Voorgevel met drie risalieten. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 4109
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zie het artikel Dit artikel beschrijft alleen gebouwen. Voor de glastuinbouwindustrie, zie Glastuinbouw.
Kleine kas in volkstuin
Moderne tuinbouwkassen
Broeibakken: eenruiters (achtergrond) en Lentse ramen (voorgrond)
Interieur van een kas uit de jaren 1920 (kloostertuin Missiehuis St. Michaël, Steyl)
Victoriaanse kas in het Horniman Museum & Gardens, Londen

Een broeikas of kortweg kas is een structuur van meestal glas en metaal die gebruikt wordt voor het kweken van planten in een beschermde omgeving.

Historische ontwikkeling

De traditionele negentiende-eeuwse kas was een gebouw dat werd aangetroffen in de tuinen van grote huizen en werd - en wordt vaak nog - gebruikt voor het kweken van veeleisende of zeldzame planten of ook voor het houden van vogels, vlinders en andere dieren uit warme gebieden die in een kouder klimaat anders niet zouden kunnen overleven.

Veel steden, vooral die in gematigde klimaten en met grote bevolkingscentra bezitten grote kassen om tropische planten tentoon te stellen. Dit type kas was populair in het begin van de negentiende eeuw en aan het einde van die eeuw speelden ze ook een sociale rol, bijvoorbeeld voor tea-party's. De architectuur van kassen varieert van typische Victoriaanse 'crystal palaces' zoals het Palm House van de Kew Gardens tot moderne bouwwerken als geodetische koepels als het Climatron van de Missouri Botanical Garden.

Er zijn verschillende typen kassen die samengevat 'staand glas' genoemd worden. Dit in tegenstelling tot platglas, oftewel de broeibak.

Reeds tussen 14 en 37 gebruikte Tiberius Iulius Caesar Augustus een kas gemaakt van mariaglas (Lapis speculare) om het hele jaar door komkommers te kweken.[1]

De eerste ruiten bestonden uit glazen panelen die ongeveer 16 x 25 cm groot waren, ingebouwd in houten omlijsting. Later kwamen er ook grotere ruiten in stalen frames.

In de negentiende eeuw kwamen daar de muurkassen bij met tweezijdig licht, gevolgd door kassen met zadeldak, die geheel uit glas bestonden. Aan het eind van deze eeuw hadden de grootste ruiten de afmetingen 515 x 380 mm, maar de meest gangbare maat was toen 325 x 270 mm. Aan het begin van de twintigste eeuw waren er ook ruiten van 595 x 485 mm. In Nederland werden eenruiters gebruikt met een grootte van 729 x 1404 mm. De glasmaat is steeds groter geworden en in 2006 zijn er ruiten van 1500 x 2140 mm. Naast gewoon glas wordt er tegenwoordig ook gehard glas of geschikt kunststof gebruikt.

Kleinere kassen in tuinen werden populair in de tweede helft van de twintigste eeuw als plaatsen die worden gebruikt voor het verzamelen van planten en voor recreatieve doeleinden. Hedendaagse kassen zijn vaak kleiner, kunnen van polycarbonaat worden gemaakt, en worden soms aan huizen toegevoegd om het aanzien van het huis te verbeteren zoals in geval van serre's. Deze laatste worden vaak als extra kamer gebruikt in plaats van voor het kweken van planten.

In de glastuinbouw worden kassen gebruikt voor het kweken van planten op grote schaal voor handelsdoeleinden. Nieuwe ontwikkelingen zijn de gesloten kas of de halfgesloten kas waarmee de kas als energiebron wordt ingezet en op deze wijze het verbruik aan fossiele brandstoffen en dus ook de productie van CO2 wordt verminderd. Een complex van broeikassen wordt wel een warenhuis genoemd.[2]

Functies

Naar gelang de minimum wintertemperatuur die wordt gehandhaafd onderscheidt men:

  • De onverwarmde kas, waarin helemaal niet gestookt wordt.
  • De koude kas of vorstvrij verwarmde kas met een minimum wintertemperatuur van 5-8 °C.
  • De gematigde kas met een minimum wintertemperatuur van 12-15 °C.
  • De warme kas of tropische kas met een minimum wintertemperatuur van 18 °C.

En verder ook:

Lijst van prominente kassen met publieke functie

Kas in Denemarken
Kas in Denemarken
Palm House (Kew Gardens, Londen
Palm House (Kew Gardens, Londen
Geodetische koepels van het Eden Project
Geodetische koepels van het Eden Project
Kibble Palace (Glasgow Botanic Gardens)
Kibble Palace (Glasgow Botanic Gardens)
Climatron (Missouri Botanical Garden)
Climatron (Missouri Botanical Garden)
Kas bij kasteel Lednice
Kas bij kasteel Lednice

Nederland

België

Verenigd Koninkrijk

Engeland

Schotland:

Verenigde Staten

  • Enid A. Haupt Conservatory (New York Botanical Garden)
  • Garfield Park Conservatory (Chicago)
  • Lincoln Park Conservatory (Chicago)
  • Garfield Park Conservatory (Indianapolis)
  • Mitchell Park Conservatory (Milwaukee)
  • Des Moines Botanical Center (Des Moines, Iowa)
  • Climatron (Missouri Botanical Garden, Saint Louis)
  • Conservatory of Flowers (San Francisco)
  • Volunteer Park Conservatory (Seattle)
  • Krohn Conservatory (Cincinnati)
  • Belle Island Conservatory (Detroit, Michigan))
  • Conservatory (United States Botanic Garden, Washington D.C.)
  • Moody Gardens (Galveston, exas)
  • Franklin Park Conservatory (Columbus, Ohio)
  • Phipps Conservatory (Pittsburgh)

Australië

  • Fitzroy Gardens (Melbourne)



Monumenten in de buurt van Kasgebouw van de Hortus Botanicus Amsterdam in Amsterdam

Ingangshek van de Hortus

Plantage Middenlaan 2
Amsterdam
Ingangshek van de Hortus Botanicus. Gebosseerde, door vazen bekroonde bakstenen pijlers waartegen het oude en het nieuwe wapen van Amsterdam..

Voetgangersbrug 232 over het midden van de Hortusvijver bij het Hortusplantsoen

Plantage Middenlaan 2
Amsterdam
Inleiding In 1877 over de zich in het midden versmallende Hortusvijver aangelegde vaste BRUG (met brugnummer 232). De ijzerconstructie is u..

Voetgangersbrug 233 aan de westkant van de Hortusvijver, langs de Nieuwe Herengracht

Plantage Middenlaan 2
Amsterdam
Inleiding In 1877 over de zich versmallende Hortusvijver aan de westzijde aangelegde vaste BRUG (met brugnummer 233) ter verbinding van de ..

Palm- en varkenskas van de Hortus

Plantage Middenlaan 2
Amsterdam
Inleiding In 1912 tot stand gekomen PALMEN- EN VARENKAS, in opdracht van Publieke Werken en vermoedelijk naar ontwerp van J.M. van der Mey,..

Hortulanuswoning, thans in gebruik als entreegebouw van de Hortus

Plantage Middenlaan 2a
Amsterdam
Inleiding In oorsprong 17de-eeuws, doch in 1862 in chaletstijl verbouwde HORTULANUSWONING, thans in gebruik als entreegebouw van de Hortus,..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kasgebouw van de Hortus Botanicus Amsterdam in Amsterdam

Foto's (2)