Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Akerendam: hoofdgebouw in Beverwijk

Kasteel Buitenplaats

Velserweg 20
1942LD Beverwijk
Noord Holland

Bouwjaar: ca. 1636 - 1639


Beschrijving van Akerendam: hoofdgebouw

HOOFDGEBOUW: rechthoekig onderkelderd in rode baksteen opgetrokken hoofdgebouw op rechthoekige grondslag, overkapt door een met grijze pannen gedekt schilddak met twee monumentale gemetselde schoorstenen. Het classicistische huis is in ca. 1640 door de Amsterdamse regent Jan Bicker (1591-1653) naar ontwerp van een onbekend gebleven architect gebouwd. In ca. 1730, toen Akerendam werd bewoond door Jean Lucas Pels en zijn echtgenote Susanna de Wildt werd het huis van een nieuwe achtergevel voorzien, die iets meer naar achteren werd geplaatst en iets hoger werd opgetrokken. Centraal werd een monumentale met in Lodewijk XV-stijl gesneden omlijsting omgeven ingangspartij aangebracht. Aan de zijgevels werd het hoogteverschil ten aanzien van de achtergevel door een kwartcirkelvormige uitgemetselde boog overbrugd. De aan de achterzijde van het huis ontstane nieuwe ruimte werd door een met rode pannen gedekt schild overkapt. Uit deze tijd dateren voorts de rijke stuc-decoraties in Lodewijk XV-stijl in de hal, het trappehuis en de eetzaal. Omstreeks 1800, wellicht in de tijd, dat Akerendam in het bezit was van Mr. Gerrit Hooft, werden de vensters aan de voorzijde en ten dele aan de zijgevels door empire-vensters vervangen. De twee monumentale schoorstenen op de nokeinden van het schilddak dateren uit de 17e eeuw en bestaan uit een hoge cilindervormige pijp op een vierkant voetstuk met 8-zijdig overgangslid. De pijp wordt door twee stenen banden geleed en wordt door een peerspitsvormige smeedijzeren bekroning met windvaan afgesloten. Voor(NW-)gevel: in zeven traveeën gelede gevel met centraal de ingangspartij bestaande uit een dubbele houten deur met 2-ruits bovenlicht, die omlijst is door samengestelde houten pilasters met kapitelen met triglyfen en regula met guttae en door een uitspringende kroonlijst. Voor de ingang een 5-zijdig hardstenen bordes van zes treden met aan weerszijden een smeedijzeren balustrade. Aan de rechter zijde van de gevel een dubbel houten kelderluik. Ter weerszijden van de ingangspartij drie empire schuifvensters met 6-ruitsindeling. Op de eerste verdieping zeven empire schuifvensters met 4-ruitsindeling. De gevel wordt door een kroonlijst afgesloten, waarvan het fries naar boven boogsgewijs uitzwenkt. De kroonlijst gaat naar de zijgevels om. Tussen de venstertraveeen is in de gevel een slanke verticale verdieping uitgespaard, die zich beganegronds langs de gehele vensterhoogte uitstrekt en die op de eerste verdieping tot acht steenlagen onder de kroonlijst rijkt. Deze verdiepingen scheppen de suggestie, dat de vensters door pilasters worden geflankeerd, een indruk, die nog wordt versterkt door de natuurstenen cordonlijsten aangebracht ter hoogte van de onderzijden van de venster op de bel-etage en eerste verdieping en ter hoogte van de bovenzijden van de vensters op de beletage en door de kroonlijst. In de loodlijn van deze schijnpilasters zijn op het fries van de kroonlijst triglyfen aangebracht. Op de tweede verdieping centraal een dakkapel met tympaan en eenvoudige wangen met dubbel 6-ruits venster. Ter weerszijden een kapel met 4-ruitsindeling. Aan de zijkanten van de voorgevel een iets terugspringende door vier pilasters in drie vakken gelede bakstenen muur met een hardstenen afdekplaat. In het centrale vak een halfronde houten deur. Op een tekening van Jan de Beyer uit ca. 1740 is te zien, dat het centrale vak oorspronkelijk hoger opgetrokken was dan de vakken aan weerszijden. Linker gevel: in twee traveeen gelede gevelpartij met op de beganegrond links een 15-ruits schuifvenster en rechts een empire schuifvenster met 6-ruitsindeling. Op de eerste verdieping links een 9-ruits schuifvenster en rechts een blind venster. Rechter zijgevel: een dakkapel met dubbel 6-ruits venster. Centraal aan de gevel een aanbouw onder met grijze pannen gedekt half schilddak met aan voor(NO-)zijde een centraal gelegen kelderdeur met aan weerszijden twee luiken. Beganegronds twee 6-ruits vensters en op de eerste verdieping een dakkapel met 6-ruits venster waarboven een klok in houten hengsel. Linker zijgevel: op beganegrond twee 6-ruits vensters. Rechter zijgevel: twee luiken op kelder-niveau en op de beganegrond een dubbel 6-ruits venster. In de aanbouw was wellicht een dienstwoning gevestigd. Achtergevel: Een ten aanzien van de overige gevels iets hogere in zeven traveeen gelede gevel met middenrisaliet van drie traveeen, afgesloten door een monumentale kroonlijst. De centrale travee wordt door een rijk gesneden omlijsting in Lodewijk XV-stijl, waarin ingangspartij en venster op de eerste verdieping, benadrukt. De ingangspartij is samengesteld uit een deur met 12-ruitsindeling en met een 2-ruits bovenlicht en wordt omlijst door pilasters met Ionische kapitelen tegen geblokte lisenen en door een kroonlijst; hierboven een vak met gesneden krullen en een rocaille-ornament. Het venster op de eerste verdieping is van voluutvormige zijstukken en van een bekroning van een rocaille-ornament voorzien. Aan weerszijden van de ingangspartij drie 15-ruits schuifvensters en op de eerste verdieping zeven schuifvensters met 12-ruitsindeling. Op kelderniveau twee vensters met 6-ruitsindeling. Inwendig: centrale op de as van het huis gelegen hal met rijke stucdecoraties uit ca. 1730 in Lodewijk XV-stijl. Aan rechter zijde van de hal even voorbij het midden het trappenhuis met rijk gestucte wanden en plafond in Lodewijk XV-stijl. De balustrade van de bordestrap is van rijk gesneden spijlen in genoemde stijl voorzien. De fraaie betimmeringen van de in de NW-hoek van het huis gelegen eetzaal dateren uit dezelfde tijd; de behangsels in olieverf op doek, die door deze betimmeringen omlijst worden en die de vier door rococo cartouches omgeven jaargetijden voorstellen, zijn waarschijnlijk omstreeks 1740 vervaardigd. Boven de drie deuren laat 18e- of begin 19e-eeuwse dessus-de-portes met Italianiserende gezichten. Centraal aan de lange ZO-zijde van de zaal de schoorsteenpartij met 18e-eeuwse marmeren schouw en schoorsteenboezem in late Marot-stijl. Het plafond met guirlandes in stuc in Lodewijk XV-stijl dateert eveneens uit ca. 1730. Ten noordoosten van het trappehuis de huidige keuken met aan de ZO-zijde een 19e- of wellicht 17e-eeuwse fresco met architectuur-gezicht in de trant van Adriaan de Vries. Het huis staat vanouds centraal op een rechthoekig omgrachte plaats rondom met rode bakstenen keermuren, uitrijzend uit de omlopende gracht. De plaats is aan de voor(ZO-)zijde met gele klinkers bestraat, die aan de zijkanten en achterzijde als klinkerpad omgaan. De klinkers zijn aan de voorzijde in een patroon van twee rechthoeken gelegd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 409824
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Theekoepel op landgoed Akerendam
Kasteel Akerendam in 1756
Huis Akerendam

Akerendam is een landgoed in Beverwijk.

Het landgoed is in 1636 - 1639 ontstaan toen Jan Bicker verscheidene stukken land aankocht en er een buitenplaats op liet bouwen. Huis en tuin werden in renaissancestijl aangelegd. Halverwege de achttiende eeuw is het huis verbouwd naar de Lodewijk XV-stijl. De theekoepel aan de Velserweg is aan het begin van de negentiende eeuw gebouwd door Johan Arnold Bloys van Treslong.

In 1916 werd het huis door de familie Sluyterman van Loo bestemd voor de huisvesting en verpleging van oude dames. Nadat de stichting in de jaren 70 naast Huis Akerendam de serviceappartementen Nieuw Akerendam had gerealiseerd, kreeg het historische huis een representatieve en culturele functie. Na 1980 is de ommuurde moestuin heraangelegd en werden een oranjerie, een schuur en een plantenkas gebouwd naar een ontwerp van de architect René Bosch van Drakenstein.

Externe links



Monumenten in de buurt van Akerendam: hoofdgebouw in Beverwijk

Akerendam: historische tuin- en parkaanleg

Velserweg 20
Beverwijk
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De historische tuin- en parkaanleg van Akerendam gaat terug tot in circa 1640, toen Jan Bicker rond het hui..

Akerendam: bakstenen toegangsbrug

Velserweg 20
Beverwijk
BAKSTENEN TOEGANGSBRUG. Driebogige 17e-eeuwse rode bakstenen toegangsbrug, waarvan de keermuren uit een centraal gelegen recht vlak en twee ..

Akerendam: bakstenen brug en keermuur

Velserweg 20
Beverwijk
BAKSTENEN BRUG EN KEERMUUR. Eenbogige 17e-eeuwse bakstenen brug met eenvoudige smeedijzeren balustrade van stijlen en twee regels. De brug i..

Akerendam: keermuren van de formele kom

Velserweg 20
Beverwijk
KEERMUREN VAN DE FORMELE KOM. Uitgeschulpte keermuren in rode baksteen van de formele kom uit ca. 1730. Vanuit het huis gezien heeft deze ko..

Akerendam: tuinkoepel

Velserweg 20
Beverwijk
TUINKOEPEL. Witgepleisterde tuinkoepel op 6-zijdige grondslag uit ca. 1800 op onderbouw van rode baksteen. De koepel is overkapt met een aan..

Kaart & Routeplanner

Route naar Akerendam: hoofdgebouw in Beverwijk

Foto's (35)

Alle 35 foto's weergeven