Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vijversburg, tuin- en parkaanleg (Bos van Ypey) in Hurdegaryp

Tuin Park Landgoed

Rijksstraatweg 10
9254DJ Hurdegaryp (gemeente Tytsjerksteradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1844 1916 (wijz. tuin) 1844 ca. 1844 1916 (wijz. tuin)
Architect: verm. L.P. Roodbaard L.A. Springer (1916) Roodbaard 1844 verm. L.P. Roodbaard L.A. Springer (1916)


Beschrijving van Vijversburg, tuin- en parkaanleg (Bos van Ypey)

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De historische tuin- en parkaanleg van Vijversburg bevat nog een aantal elementen, die waarschijnlijk uit de 18e eeuw dateren. Ten oosten van het huis bevindt zich een fragment van een vaart met recht verloop, die oorspronkelijk de Rijpekerkervaart en de Tietjerkervaart met elkaar verbond en in die tijd de oostgrens van de buitenplaats vormde. De ten westen hiervan en evenwijdig hieraan gelegen lindensingel, die aan zijn zuideinde in westelijke richting omgaat en tot het niveau van het huis reikt, is waarschijnlijk het restant van een 18e-eeuwse rechthoekige singelstructuur, die het huis waarschijnlijk oorspronkelijk omringde. Tot de 18e-eeuwse formele aanleg van Vijversburg behoorde waarschijnlijk ook de ronde kom, gelegen op de as van de westgevel van het huis, en de westelijke boomsingel (eiken in enkel-verband), die tot een stenen tuinhuisje uit ca. 1800 reikt, dat hier ter plekke de functie van een uitzichtskoepel had (vgl. een Engelse "gazebo"), vanaf dit punt een stijgend verloop heeft en als wal (zonder laanbeplanting) in oostelijke richting omgaat tot de genoemde verbindingsvaart. Voor het overige dateert de historische tuin- en parkaanleg uit ca. 1845, toen naar ontwerp van Lucas Pieters Roodbaard een romantische aanleg in landschapsstijl werd gerealiseerd, die zich kenmerkt door enkele open weilanden en door besloten bos- en heester-partijen met eik, kastanje, beuk, iep, naaldhout, linde en rhododendron, doorsneden door een ingenieus deels geaccidenteerd netwerk van slingerpaden. Langs de paden staan diverse als ornament bedoelde decoratieve tuinhuisjes opgesteld, die als blikvanger in de aanleg in landschapsstijl een belangrijke rol spelen, zoals de rustieke hermitage annex hondehokken, een achtzijdige houten koepel, een rustiek tuinhuis annex grot en een voliere(herbouwd in 1925). Een opvallend kenmerk van deze historische tuin- en parkaanleg in landschapsstijl is de aanwezigheid van een grote hoeveelheid grillige vijverpartijen en waterlopen in landschapsstijl en van bruggen, waarvan een rustieke drieweg-brug nog naar een ontwerp uit ca. 1850 dateert en waarvan de overige ornamentele bruggen in de periode 1894-1925 zijn geplaatst. Een voor een Roodbaard-ontwerp typerende eigenschap van de historische tuin- en parkaanleg van Vijversburg is de aanleg in landschapsstijl van de voormalige moestuin en boomgaard ten zuiden van het huis, waarvan het levervormige bijna geheel door water en gedeeltelijk door een beukenhaag en eikesingel (in enkel-verband) omgeven omgrenzingsplan nog geheel is bewaard. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 409342
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Groot Vijversburg
Villa Vijversburg
Villa Vijversburg
Type Historisch cultuur- en natuurpark
Locatie Zwartewegsend, Nederland
Oppervlakte 15 ha.
Opening 18e eeuw
Beheerder Stichting Op Toutenburg
Bezoekers 100.000 per jaar
Status Monument

Groot Vijversburg is een historisch landgoed in de Nederlandse gemeente Tietjerksteradeel, gelegen ten zuiden van de rijksweg N355 ter hoogte van Zwartewegsend (nabij het dorp Tietjerk). Het bestaat uit een publiek toegankelijk park (ook bekend als het Bos van Ypey) rondom de villa Vijversburg en een (aan de noordzijde van de rijksweg gelegen) overtuin. Het landgoed (inclusief een bijbehorende woningcomplex aan de oostzijde) wordt beheerd door de stichting Op Toutenburg.

Wetenswaardigheden

Kunstwerk De kelk
  • Het park bestaat uit slingervijvers en -paden, een boomgaard, twee bruggen, een uitzichtsheuvel, een eiland, parkbos en een weiland met ooievaarsnest.
  • Het park bevat beeldende kunst. In de overtuin staat het kunstwerk de Kelk van Rudi van de Wint.
  • Het terrein bevat een kluizenaarshut, een oranjerie, een theekoepel, een tuinhuis met grot, een volière, een rotstuin en een kruidentuin.
  • Op het terrein zijn enkele wandelroutes en een natuurpad uitgezet. Daarnaast zullen er, vooral na uitbreiding, tentoonstellingen, muziekuitvoeringen, openlucht-kerkdiensten en excursies plaatsvinden.
  • In 2014 is begonnen met een grote uitbreiding van het park (naar 30 ha.), onder andere met een bezoekerscentrum naar ontwerp van Junya Ishigami en Studio MAKS, en een extra entree vanuit recreatiegebied De Groene Ster

Historie

Woningcomplex Toutenburg

De villa Vijversburg met het omliggend park is aangelegd sedert 1844 door de arts Nicolaas Ypey (parknaam: Bos van Ypey). Zijn echtgenote Baudina Looxma was enig kind van de eigenaar van het landgoed, de koopman Age Looxma. Tevens werd in 1850 de oostelijk gelegen bouwval slot Toutenburg aangekocht en afgebroken. Na het overlijden in 1892 van hun enige en ongehuwde zoon (Age Looxma Ypey) werd bij zijn testament ('tot aandenken aan mijne moeder') de Stichting Op Toutenburg opgericht om het park en de villa te beheren. Op de plek van het voormalige slot werd een gasthuis gebouwd ten behoeve van behoeftige mensen uit de regio.

Trivia

WLANL - mwibawa - Kabinet Looxma Ypey.jpg

In het keramiekmuseum Princessehof te Leeuwarden is de grote collectie Aziatisch porselein van de familie tentoongesteld. De collectie is destijds gelegateerd aan de provincie Friesland. De eigen zaal in het museum heet: Looxma Ypey kabinet.

Zie ook

Lijst van rijksmonumenten in Tietjerk

Externe links


Monumenten in de buurt van Vijversburg, tuin- en parkaanleg (Bos van Ypey) in Hurdegaryp

Vijversburg, hoofdgebouw

Rijksstraatweg 10
Hurdegaryp (Gemeente Tytsjerksteradiel)
HOOFDGEBOUW. Onderkelderd twee verdiepingen hoog witgepleisterd hoofdgebouw op rechthoekige grondslag onder schilddak, aan voorzijde onderbr..

Vijversburg, oostelijk bouwhuis

Rijksstraatweg 10
Hurdegaryp (Gemeente Tytsjerksteradiel)
OOSTELIJK BOUWHUIS. Bouwhuis op bakstenen onderbouw met wit geschilderde houten gevels van brede planken in horizontaal verband, op langwerp..

Vijversburg, westelijk bouwhuis

Rijksstraatweg 10
Hurdegaryp (Gemeente Tytsjerksteradiel)
WESTELIJK BOUWHUIS. Bouwhuis op bakstenen onderbouw met wit geschilderde houten gevels van brede planken in horizontaal verband, op langwerp..

Vijversburg, brug oostelijk van hoofdgebouw

Rijksstraatweg 10
Hurdegaryp (Gemeente Tytsjerksteradiel)
BRUG ten oosten van het hoofdgebouw. Eenvoudige kettingbrug uit ca. 1900 met planken bodem op houten staanders met slanke ijzeren pijlers (w..

Vijversburg, kettingbrug zuidelijk van bouwhuizen

Rijksstraatweg 10
Hurdegaryp (Gemeente Tytsjerksteradiel)
KETTINGBRUG ten zuiden van de bouwhuizen. Eenvoudige kettingbrug uit ca. 1900 met planken bodem op houten staanders met balustrades van twee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Vijversburg, tuin- en parkaanleg (Bos van Ypey) in Hurdegaryp

Foto's (1)