Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Fogelsangh 02 Fogelsangh State, tuin en park in Veenklooster

Tuin Park Landgoed

Kleasterwei 1
9297WR Veenklooster (gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
Friesland

Bouwjaar: oorspr. 17e eeuw 1734 (lanenstelsel) 1838-'49 (herinr.) 1869-'73 (uitbr.) 1700 oorspr. 17e eeuw 1734 (lanenstelsel) 1838-'49 (herinr.) 1869-'73 (uitbr.)
Architect: L.P. Roodbaard en L. Vlaskamp (uitv.) (1838-'49) G.L. Vlaskamp (1869-'73) Roodbaard 1840 L.P. Roodbaard en L. Vlaskamp (uitv.) (1838-'49) G.L. Vlaskamp (1869-'73)


Beschrijving van Fogelsangh 02 Fogelsangh State, tuin en park

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De historische tuin- en parkaanleg van Fogelsangh State bevat samenstellende onderdelen uit de 17e, 18e en 19e eeuw. De loodrecht op de hoofdas van de aanleg (Kleasterwei - Keningswei) geprojecteerde lindelaan, die even achter het hoofdgebouw evenwijdig aan de achtergevel verloopt, is waarschijnlijk in de 17e eeuw aangelegd. Het rechthoekig grachtenstelsel, dat de plaats omringd, dateert voor een deel uit de 17e eeuw, zoals de kaart van het landgoed uit 1668 laat zien, zij het dat het toen nog een trapeziumvormig verloop had. Op de kaart van het landgoed uit 1734 is het verloop van het grachtenstelsel rechthoekig en wordt het door een boomsingel omgeven. Op dezelfde kaart is te zien, dat de rechte as van Kleasterwei naar de voorgevel van het huis al was aangelegd. Wellicht dateert de aanplant van eiken in enkel-verband op de oost- en zuidsingel nog uit deze tijd. Voor het overige is het geometrische lanenstelsel van de aanleg van Fogelsangh State waarschijnlijk eveneens in de 18e eeuw tot stand gekomen. Toen werd waarschijnlijk de lange centrale met eiken in enkel-verband geplante as Kleasterwei - Keningswei aangelegd, die door de rechthoekig omgrachte plaats en een weiland ten oosten hiervan wordt onderbroken. Ook de aanleg van de in enkel-verband geplante eikenlaan aan de oost- en zuidgrens, waarmee de tuin- en parkaanleg en de binnen de historische aanleg gelegen bospercelen van de omgeving werd afgeschermd, dateren uit deze periode, evenals enkele dwarslanen binnen deze historische aanleg. Ook de zogenaamde Modderberg ten zuiden en de omgrachte voormalige moestuin en boomgaard ten oosten van het huis dateren uit de 18e eeuw. Omstreeks 1840 ontwierp de tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard op Fogelsangh State een grootschalige aanleg in landschapsstijl. Uitvoerder van het ontwerp was Lambartus Vlaskamp. Binnen het omgrachte gedeelte werd aan de noordzijde een geaccidenteerde bospartij en aan de westzijde, ten zuiden van de oprit, werd een bosstrook aangelegd met beuk, treurbeuk, eik, kastanje en naaldhout. Deze boomsoorten werden ook elders in het landschapspark werden toegepast. Er werd een voorplein in landschapsstijl gerealiseerd, dat kleinschaliger was dan de huidige ovaalvormige begrinte oprit; deze werd in 1872 aangelegd, toen er verbouwingen aan het huis plaatsvonden. Omstreeks 1840 werd verder het ten oosten van het hoofdgebouw gelegen deel van de lindelaan gekapt voor de aanleg van een gazon en werd op de hoogte van dit gazon de oostelijke arm van de gracht tot een vijver verbreed. Wellicht werd toen ook het weiland ten oosten van de oostelijke boomsingel bij de parkaanleg in landschapsstijl betrokken, door het te doorsnijden door een met in enkel-verband geplante slingerlaan van eiken. De eikenlaan is slechts fragmentarisch bewaard gebleven en deels als tracé nog herkenbaar. Het zwaartepunt van de aanleg in landschapsstijl ligt ten zuiden en zuidoosten van het hoofdgebouw, waar een voormalige achthoekige vijver ten zuiden van het hoofdgebouw tot een grote vijver in landschapsstijl werd vergraven. Meer in oostelijke richting werden twee vijvers met eilandjes en waterlopen in landschapsstijl aangelegd. Op het tot een grillig geaccidenteerd landschap vergraven terrein werden als sieraad enkele tuinhuisjes gebouwd, zoals de rustieke hermitage en het theehuis op de Modderberg. Het rustieke hertenhuisje, de Hertenkamp met ijzeren omrastering en de in een heuvelpartij opgenomen ijskelder zijn waarschijnlijk in de tweede helft van de 19e eeuw tot stand gekomen; welke architect hierbij betrokken is geweest is niet bekend. In het driehoekige perceel in de zuidwesthoek van de historische aanleg werd evenals in de oostelijke strook van deze aanleg bosbouw bedreven, met uitzondering van het gebied rond de vijver in landschapsstijl in laatstgenoemde strook. Deze vijverpartij behoort vanouds tot de aanleg in landschapsstijl, maar ligt nu geisoleerd in dit gebied, omdat de verbindingspaden in landschapsstijl in de loop der tijden zijn verdwenen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 408909
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Fogelsangh 02 Fogelsangh State, tuin en park in Veenklooster

Fogelsangh 08 Fogelsangh State, volière

Kleasterwei 1
Veenklooster (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
VOLIERE. Aan de zuidoosthoek van het zuidelijk bouwhuis geplaatste 19e-eeuwse voliere onder lessenaarsdak, met de voorzijde naar het oosten ..

Fogelsangh 10 Fogelsangh State, hermitage

Kleasterwei 1
Veenklooster (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
HERMITAGE. In het zuiden van de historische tuin- en parkaanleg gelegen hermitage uit de 19e eeuw, op rechthoekig grondplan, onder rieten za..

Fogelsangh 11 Fogelsangh State, theehuis

Kleasterwei 1
Veenklooster (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
THEEHUIS. In de ZW-hoek van de historische tuin- en parkaanleg op een hoge berg (de zogenaamde Modderberg) gelegen zes-zijdig houten 19e-eeu..

Fogelsangh 12 Fogelsangh State, hertenhuisje

Kleasterwei 1
Veenklooster (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
HERTENHUISJE. Aan de noordzijde van de in de historische parkaanleg gelegen Hertenkamp gesitueerd rustiek hertenhuisje, thans in ruineuze st..

Fogelsangh 13 Fogelsangh State, hekwerk rond hertenkamp

Kleasterwei 1
Veenklooster (Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland)
HEKWERK ROND HERTENKAMP. Gietijzeren 19e-eeuws hekwerk van stijlen met horizontaal regelwerk, in de jaren '80 van deze eeuw deels hersteld e..

Kaart & Routeplanner

Route naar Fogelsangh 02 Fogelsangh State, tuin en park in Veenklooster

Foto's (3)