Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Slot Zeist in Zeist

Kasteel Buitenplaats

Zinzendorflaan 1
3703CE Zeist
Utrecht

Bouwjaar: 1677-1686

(1 recensie)

Beschrijving van Slot Zeist

Omschrijving HOOFDGEBOUW (Slot Zeist) in 1686 voltooid, bestaande uit een centraal hoofdgebouw dat door middel van eenlaags, platgedekte verbindingsvleugels aansluit op de in 1682 voltooide dwarsgeplaatste tweelaags bouwhuizen aan weerszijden van een rechthoekig voorplein met een in de jaren 1960-1969 ingelegd bestratingspatroon, afgesloten door een rijk gedecoreerd, tussen 1960-1969 gereconstrueerd hekwerk. Naar het voorplein leidt een stenen boogbrug over de slotgracht. De entrees in de voor- en achtergevel zijn voorzien van een trap. Het hoofdgebouw heeft een voorgevel van zeven traveeën, met hoog souterrain, twee bouwlagen en een mezzanino onder een schilddak belegd met leien in Rijndekking. De voorgevel heeft een vijf assen tellend licht vooruitspringend risaliet, met aan weerzijden een terugliggende as. De decoratie beperkt zich tot de entreepartij met jaartal 1686 die met het bovenliggende venster is gevat in een zandstenen omlijsting, voorzien van twee Ionische pilasters aan weerszijden, een hoofdgestel met vazen en bloemguirlandes om het venster van de verdieping. De middenas wordt benadrukt door de iets uitspringende kroonlijst op decoratieve consoles en bekroond door een attiek in het midden van het voorschild met wijzerplaat. Op de hoeken lisenen. Het hoofdgebouw en de verbindingsvleugels hebben bij de restauratie van 1960-69 teruggebrachte schuifvensters, de bouwhuizen zijn voorzien van kruiskozijnen. De achtergevel heeft een brede risaliet waarin centraal een deurpartij met halfrond bovenlicht in een omlijsting, met balustrade afgesloten en een gekorniste kroonlijst. Aan weerszijden dubbele lisenen en terugliggende partijen. De bouwhuizen zijn met afgeplatte schilddaken afgedekt en twee bouwlagen hoog, hebben in de korte voorzijden elk twee vensters, en lange aan het voorplein grenzende gevels met middenrisaliet, voorzien van kruisvensters met luiken op de begane grond en gekoppelde vensters op de verdieping. In het INTERIEUR een grote entreehal over de volle diepte van het huis met deurpartij uitkomend op de tuin. De hal is na 1830 door Huydecoper gemoderniseerd in Empirevormen. Dit is een van de weinige vertrekken die niet bij de restauratie in de jaren zestig is 'teruggerestaureerd' naar de zeventiende eeuw. Links van de hal ligt de Grote Zaal, de Willemszaal, genoemd naar de koning-stadhouder Willem III, wiens borstbeeld prijkt boven de schouw. Dit vertrek is zeer rijk gedecoreerd met gecanneleerde Corinthische pilasters met bandwerk, gesneden lambriseringen en een koofplafond waarvan de lijst met putti is gedecoreerd. Bij de bovengenoemde restauratie is de plafondschildering opnieuw geschilderd en zijn vier grisailles van Gerard de Lairesse aangebracht. De laatste zaal aan de linkerkant is in de huidige vorm en afmetingen tot stand gekomen bij de restauratie in de jaren zestig. De Régence-betimmering is afkomstig uit het Huis aan de Stammersburg te Utrecht. Rechts van de hal het monumentale trappenhuis met 'over twee verdiepingen illusionistische olieverfschilderingen naar ontwerp van Daniel Marot, waarin de symboliek van water. Trap met drie armen een bordes en een smeedijzeren trapleuning. De kamer achter het trappenhuis, de Tuinkamer, heeft beschilderingen eveneens naar ontwerp van Daniel Marot. De middelste kamer in het rechterdeel van het corps de logis heeft een wanddecoratie met illusionistische architectuur als balustrades, nissen en tuinvazen. Deze beschilderingen zijn bij de restauratie teruggevonden en dateren oorspronkelijk van de bouwtijd van het Slot. Het kleine kabinetje tussen de rechtervleugel van het corps de logis en de zijvleugel heeft een koepelvormig gestuct plafond uit de tijd van Huydecoper. Sober gedecoreerde vertrekken op de verdieping. Kelder met keuken en met resten van een schelpengrot, toegeschreven aan Daniël Marot. Waardering HOOFDGEBOUW (Slot Zeist) is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang: - Vanwege de betekenis van het hoofdgebouw als een goede vertegenwoordiger van het Hollands Classicisme, met een goed bewaarde ruimte-indeling en diverse interieuronderdelen; - Vanwege de betekenis van het hoofdgebouw in de ontwikkeling van de hofkunst in de Nederlanden, en als mogelijk werk van Jacob Roman (architectuur) en Daniel Marot (decoraties); - Vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats; - Vanwege de bepalende ligging binnen de formele tuinaanleg als binnen de latere aanleg in landschapsstijl aan de zuidwestzijde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 40407
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Slot Zeist
5
Recensie door: ()
Het is een erg mooi gebouw. Compliment voor de architect, Jacobus Roman!
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Slot Zeist
Zeist, slot Zeist (voorzijde)
Zeist, slot Zeist (voorzijde)
Locatie Zinzendorflaan 1, Zeist, Nederland
Algemeen
Kasteeltype Buitenplaats
Stijl Hollands classicisme
Eigenaar Gemeente Zeist
Gebouwd in 1677-1686
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  529904
Bijzonderheden Ridderhofstad
Website Website Slot Zeist
Tuinen van slot Zeist met de zichtas richting Amersfoort, de latere Slotlaan
Tuinen van slot Zeist met de zichtas richting Amersfoort, de latere Slotlaan

Slot Zeist is een zeventiende-eeuws slot in de Nederlandse gemeente Zeist dat gebouwd was als lustoord van Willem Adriaan van Nassau. Het slot is ontworpen door architect Jacobus Roman. Het slot is omgeven door een Engels landschapspark en het Broeder- en Zusterplein.

Het grondgebied waarop het slot is gebouwd werd in 1165 vermeld als eigendom van ene Godefridus van Seyst, zonder vermelding van een huis. In 1536 wordt wel melding gemaakt van bebouwing wanneer "dat huys te Seyst, vry eigen goed" door de Staten van Utrecht erkend wordt als ridderhofstad.[bron?]Willem Adriaan van Nassau heer van Odijk, Kortgene, Zeist en Driebergen een kleinzoon van Maurits van Oranje, kocht in 1677 de heerlijkheid van de Staten van Utrecht en liet het huidige slot bouwen.

Architect van het huis was Jacobus Roman, die ook Paleis Het Loo ontwierp. Het interieur is voornamelijk ontworpen door de hugenoot Daniël Marot. Zijn grotendeels bewaard gebleven muur- en plafondschilderingen doen denken aan de Franse barok. De bouw duurde van 1677 tot 1686.

In 1746 werd Slot Zeist aangekocht door de hernhutters om vanaf dan te dienen als hun hoofdkwartier.[1] De hernhutters lieten voor het slot een Broeder- en Zusterplein aanleggen.

In 1924 werd het slot door de gemeente Zeist gekocht.

Het slot werd in 1969 gerenoveerd onder leiding van architect Johannes Bernardus van Asbeck.

Verder lezen

Catharina L. van Groningen, Slot Zeist: Een Vorstelyk stuk Goet (2009). ISBN 9789078568117

Zie ook


Monumenten in de buurt van Slot Zeist in Zeist

Pand met vooruitspringende sobere lijstgevel, dak door schoorstenen bekroond

Zusterplein 22A
Zeist
PAND met vooruitspringende sobere lijstgevel, dak door schoorstenen bekroond. Rechts en links terugspringende vleugels w.o. nr 22.

Pand met sobere lijstgevel

Broederplein 43
Zeist
PAND met sobere lijstgevel; stoep.

Pand haaks op nr 22 a, sobere vooruitspringende gevel met rechte kroonlijst

Zusterplein 24
Zeist
PAND haaks op nr 22 a, sobere vooruitspringende gevel met rechte kroonlijst, XVIII.

Pand met lange gevel met rechts en links vleugels, gebeeldhouwde middenpartij, mansardedak

Broederplein 41
Zeist
PAND met lange gevel met rechts en links vleugels, gebeeldhouwde middenpartij, mansardedak.

Pand met sobere lijstgevel

Broederplein 45
Zeist
PAND met sobere lijstgevel; winkel, stoep.