Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Ampsen: kasteel in Lochem

Kasteel Buitenplaats

Laan Ampsen 8
7241NG Lochem
Gelderland

Bouwjaar: 17e eeuw en later


Beschrijving van Ampsen: kasteel

HOOFDGEBOUW. Huis van twee verdiepingen met hoog omlopend schilddak met schoorstenen op de nok, met twee vooruitspringende zijvleugels aan de ingangs(NW-)zijde. De hoofdvleugel en de ZO-vleugel werden in circa 1650 door Johan van Nagell gerealiseerd. Beide vleugels zijn onderkelderd: de kelder van de zijvleugel is overkluisd met twee rijen van elk vijf kruisribgewelven op een rij pijlers en de kelder van de hoofdvleugel is gedekt door troggewelven op houten balken. De NW-vleugel, die in tegenstelling tot de ZO-vleugel ook aan de achterzijde naar voren springt werd waarschijnlijk in 1754 gebouwd, toen Jan Herman Sigismund van Nagell, heer van Ampsen, in het huwelijk trad met Maurice Constance le Leu de Wilhem. In dat jaar werden de huidige zandstenen middenrisaliet van de hoofdvleugel met het gelobd fronton en de omlijsting van de ingangsdeur en venster daarboven in Lodewijk XV-stijl aangebracht; boven laatstgenoemd venster bevinden zich de alliantiewapens van Van Nagell en van Le Leu de Wilhem. Door deze verbouwing verkreeg de voorzijde van Huis Ampsen haar huidige classicistische geleding van een hoofdgebouw met een in het centrum geaccentueerde ingangspartij en met aan weerszijden twee zijvleugels. In de bovenste lob van het fronton een wijzerplaat waarachter een slingeruurwerk uit het midden der 18e eeuw en een 17e-eeuwse klok met opschrift: "Jan Herman Nagel Heer tot Olden en Nieuwen Ampsen Gerhart Schimmel me fecit Davnetriae 1687". Centraal aan de voorzijde van de zijvleugels twee hardstenen Lodewijk XV consoles. Eind 19e eeuw werd het huis van nieuwe vensters voorzien; op beganegrond-niveau werden nieuwe schuiframen aangebracht en de eerste verdieping kreeg vensters met naar binnen draaiende ramen. De huidige roedenverdeling van deze vensters dateert uit een verbouwing uit 1935, toen aan de zuidoostvleugel ook - ter vervanging van een 19e-eeuws torentje - een vijfzijdige toren werd gebouwd. Het huis is aan alle zijden van dakkapellen met getoogde bovendorpels en dubbele openslaande ramen met bovenlichten voorzien; deze bevinden zich aan de voorzijde loodrecht boven de muurvlakken tussen de vensters en aan de zijkanten en achterzijde gedeeltelijk boven de vensters van de lager gelegen verdiepingen. Aan de ingangszijde een onlangs van nieuwe hardstenen platen voorzien vermoedelijk 18e-eeuws bordes van vijf treden met aan weerszijden twee gelobde zijstukken met in reliëf aangebracht bladmotief. Deze zijstukken zijn geplaatst ter maskering van twee trappen, die naar de loodrecht onder het bordes gelegen kelderdeur leidt. Aan weerszijden van de bordestrap twee marmeren 17e-eeuwse wapenleeuwen, afkomstig van de buitenplaats Vredestein (Betuwe), hier in 1873 geplaatst door de toenmalige eigenaar Egbert Justinus van Nagell en zijn echtgenote Sophia Schimmelpenninck van der Oye, wier wapens in deze tijd op de leeuwen zijn aangebracht. Enkele decennia eerder, omstreeks 1855, werd de hoofdvleugel aan de achterzijde centraal uitgebouwd tot een middenrisaliet, waarbij in grote lijnen de middenrisaliet van de voorgevel werd gevolgd. De risaliet werd voorzien van een gelobd fronton. De vensters ven kelder-, beganegrond-, eerste- en tweede-verdieping-niveau kregen een omlijsting in neo-Lodewijk XV-stijl. In de bovenste lob van het fronton een oeuil de boeuf met diagonale roedenverdeling; eronder een wapenleeuw met de wapens van (Jacques Adriaan Christiaan) van Nagell en van (Justina Maria Wilhelmina) Rengers, die de opdracht tot deze verbouwing gaven. Interieur: in de hal een eikehouten gebeeldhouwde trap uit de 18e eeuw. De zaal, gelegen aan de achterzijde van de zuidwestelijke vleugel een stucplafond in rococovormen. In de achterkamer van de NW-vleugel een schoorsteenstuk uit 1650 voorstellende Johan Herman van Nagell, dat recentelijk in het zuidoostelijk bouwhuis is ondergebracht. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 403613
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Ampsen
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Ampsen
Ampsen
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Lochem
Coördinaten 52° 10′ NB, 6° 25′ OL
Algemeen
Inwoners 280 (2009)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Ampsen is een kasteel, landgoed en buurtschap in de gemeente Lochem, noordelijk gelegen van het stadje Lochem, in de Nederlandse provincie Gelderland. De buurtschap heeft 280 inwoners (2009).

Geschiedenis

Kasteel Ampsen wordt al in het jaar 1105 genoemd als 'Ulricus de Amsene'. Nadat het goed (dat ooit uit een ouden-Ampsen en een nieuwen-Ampsen bestaat[1]) is overgegaan in verschillende handen, werden beide huizen Ampsen in de Spaanse tijd verwoest door de Spanjaarden in 1605. Gerrit Jan van Nagell heeft waarschijnlijk het huidige huis ergens in de eerste helft van de 17e eeuw laten bouwen. Aan de rechterkant van het L-vormige gebouw werd een nieuwe vleugel aangebouwd, zodat een U-vorm ontstond. De kasteelgracht rondom het huis werd gedempt. Het is echter niet bekend of hij daarvoor een geheel nieuwe plek heeft uitgezocht. Bij de plek waar eens Ouden-Ampsen stond, staat vandaag een boerderij met die naam en een deels omgracht burchteiland, maar tussen deze boerderij en het huidige kasteel staat weer een boerderij Nieuwen-Ampsen. Het kasteel en landgoed is vandaag de dag nog steeds particulier bezit.

Heren en vrouwen van Ampsen

Galerij

Externe link

Beluister

(info)

Monumenten in de buurt van Ampsen: kasteel in Lochem

Ampsen: historische tuin- en parkaanleg bestaat uit drie delen

Laan Ampsen 8
Lochem
De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG bestaat uit drie delen:1. de classicistische rechthoekige aanleg van het voorplein, waarvan de 18e-eeuwse..

Ampsen: noordwestelijk bouwhuis

Laan Ampsen 8
Lochem
NOORDWESTELIJK BOUWHUIS. Langwerpig rechthoekig bakstenen bouwhuis onder een met grijze pannen gedekt schilddak, deels 18e- (en wellicht 17e..

Ampsen: rechtzijdig muurwerk

Laan Ampsen 8
Lochem
Rechtzijdig 18e- en 19e-eeuws MUURWERK rond de voormalige boomgaard en moestuin aan de noordwestzijde van het noordwestelijke bouwhuis, omlo..

Ampsen: houten tuinprieel

Laan Ampsen 8
Lochem
Ten zuidwesten van het huis tegen de gracht gelegen 19e-eeuws vijfzijdig HOUTEN TUINPRIEEL onder rieten kap, met de open driezijdige voorkan..

Ampsen: mausoleum

Laan Ampsen 8
Lochem
Rechthoekig bakstenen MAUSOLEUM onder laag zadeldak, aan de voorzijde voorzien van een gevelopbouw in speklagen, die aan de zijkanten is voo..

Kaart & Routeplanner

Route naar Ampsen: kasteel in Lochem

Foto's (1)