Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hervormde kerk en toren in Eenum

Kerkelijk Gebouw

Kerkpad 14
9913PD Eenum (gemeente Loppersum)
Groningen

Bouwjaar: waarsch. 1200-1250 (schip) 16e eeuw (verb.) 1710 (toren) 1975-'76 (rest.) 1250 waarsch. 1200-1250 (schip) 16e eeuw (verb.) 1710 (toren) 1975-'76 (rest.)


Beschrijving van Hervormde kerk en toren

Herv.Kerk en toren op verhoogd kerkhof. De kerk bestaat uit een aanvankelijk aan de westzijde vrijstaande en thans aan de oostzijde ingekort eenbeukig bakstenen schip, waarin moeten van kleine hoog geplaatste rondboogvensters. Tegen de westmuur is in de 18e eeuw een forse toren opgetrokken. In de kerk preekstoel met gesneden kuip, 1654 en klankbord. Offerblok. Banken met gesneden lijsten en twee rugschotten met opengewerkte bekroning. Orgel in kas met onderdelen uit 1704 blijkens gesneden wapens, gemaakt door Arp Schnitger. Enige zerken; achter de preekstoel epitaaf uit 1724. Koperen kroontje. Klokkenstoel met klok van Hermannus, 1410, diam. 96,5 cm. Mechanisch torenuurwerk, Firma Van Bergen. Het oude smeedijzeren torenuurwerk is overgebracht naar Gem. Museum Appingedam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 40300
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kerk van Eenum
De kerk op de wierde van Eenum
De kerk op de wierde van Eenum
Plaats Eenum
Denominatie Nederlandse Hervormde Kerk
Coördinaten 53° 20′ NB, 6° 47′ OL
Gebouwd in 12e eeuw
Gewijd aan Andreas
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  40300
Architectuur
Bouwmateriaal baksteen
Stijlperiode Romaans
Klokkentoren westtoren, 1710
Interieur
Orgel Schnitger, 1704
4795201 Eenum Orgel.jpg
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De kerk van Eenum is een van de oudste bakstenen kerken in de provincie Groningen.[1] De romaanse kerk staat op een wierde in de Groningse plaats Eenum, midden in het kleine dorp.

Beschrijving

Het kerkje werd gebouwd in het laatste kwart van de 12e eeuw. Oorspronkelijk had de kerk een halfronde apsis, maar deze is halverwege de negentiende eeuw afgebroken. De kerktoren dateert uit 1710; eerder had de kerk een dakruiter. De toren staat een meter uit het lood, waarschijnlijk veroorzaakt door het gedeeltelijk afgraven van de wierde.

De luidklok in de toren is vervaardigd in 1410 en komt uit de toren van de kerk van Oosternieland. Toen deze toren werd afgebroken is de klok in 1823 verkocht aan de kerk van Eenum.[2]

De preekstoel dateert uit 1654 en heeft een gesneden kuip. In de kerk is een grafzerk en aan de noordwand een gedenksteen (uit 1742) aanwezig van Reint Alberda, een lid van het Groningse geslacht Alberda, borgheer te Eenum. In 1845 werd het interieur gewijzigd in de vorm die het ook nu nog heeft. In 1977 kwam een restauratie van de kerk gereed.

Nadat de middeleeuwse kerk in 2014 hersteld was van schade door bodemdaling en aardschokken, veroorzaakt door aardgaswinning in dit deel van Groningen, zorgde een volgende aardbeving in februari 2015 voor nieuwe schade.

Orgel

Het kerkorgel is in 1704 gebouwd door Arp Schnitger, althans waarschijnlijk onder zijn verantwoordelijkheid door zijn meesterknecht Johannes Radeker. Het eenklaviers instrument kreeg tien registers. In de loop der jaren was het in onderhoud bij bekende orgelbouwers als Albertus Antoni Hinsz, Heinrich Hermann Freytag (die een aangehangen pedaal toevoegde) en diens zoon Herman Eberhard Freytag. In de jaren vanaf 1845 heeft Petrus van Oeckelen de dispositie gewijzigd om het orgel aan te passen aan de 19e-eeuwse smaak, waarna Jan Doornbos daarmee verderging in 1891.

Het orgel had zodanig geleden van de kerkrestauratie van 1977, dat het in de jaren 1983-1988 in de orgelmakerij Reil te Heerde grondig werd gerestaureerd en teruggebracht in de oorspronkelijke staat. De 19e-eeuwse wijzigingen van Van Oeckelen en Doornbos zijn daarbij ongedaan gemaakt, behalve de windvoorziening die Jan Doornbos in 1891 plaatste. De dispositie met tien registers is weer zoals in de tijd van Schnitger, waarbij Reil enkele registers heeft moeten reconstrueren. De tremulant komt overeen met die van H.H. Freytag. Ook diens aangehangen pedaal is gehandhaafd.[3]

Zie ook



Monumenten in de buurt van Hervormde kerk en toren in Eenum

Wierde

IJzerbaan
Eenum (Gemeente Loppersum)
Terp. Datering: omstreeks begin jaartelling.

Wierde (Eenumerhoogte)

Schansweg
't Zandt (Gemeente Loppersum)
Terp. Datering: omstreeks begin jaartelling.

Groninger kop-hals-rompboerderij met bijschuur en stookhok

Hogeweg 8
Eenum (Gemeente Loppersum)
Grote, op gedeeltelijk door sloot en windsingel omsloten terrein gelegen, in aanleg 19e eeuwse Groninger kop-hals-romp BOERDERIJ met bijschu..

Hervormde pastorie

Wierdeweg 16
Leermens (Gemeente Loppersum)
Inleiding PASTORIE opgetrokken in een Ambachtelijk-traditionele stijl. Het voorhuis van de pastorie werd in 1880 gebouwd. Hiervoor werd de ..

Pand onder zadeldak tegen topgevel (smederij)

Wierdeweg 8
Leermens (Gemeente Loppersum)
Aan de rand van het kerkhof gelegen pand onder zadeldak tegen topgevel. Zesruitsvensters.

Kaart & Routeplanner

Route naar Hervormde kerk en toren in Eenum

Foto's (2)