Meer dan 63.000 rijksmonumenten


ECI-centrale: herbouwd centralegebouw met de daarin aanwezige uit 1920 daterende waterkrachtcentrale met Francis-turbine in Roermond

Gebouw

Molenweg 56
6041KW Roermond
Limburg

Bouwjaar: 1920 (onderdelen) 1948 (centrale herbouwd)


Beschrijving van ECI-centrale: herbouwd centralegebouw met de daarin aanwezige uit 1920 daterende waterkrachtcentrale met Francis-turbine

Uit 1948 na oorlogsschade op de oude fundering herbouwd centralegebouw met de daarin aanwezige uit 1920 daterende waterkrachtcentrale met Francis-turbine, kroonwiel, pignon, regulateur, vliegwiel en draaistroomgeneratoren, en in de kelder van het gebouw het schoepenrad van de turbine, alsmede de open verbinding naar de achter het gebouw gelegen sluistoegang met sluisdeuren en waterroosters en de daarbij behorende reinigingsinstalltie. Op het aan de Molentak van een van de Roerarmen gelegen industrieterrein van de Electro Chemische Industrie op ongeveer 900 meter afstand van de uitmonding van die Molentak in de rivier de Maas, bevindt zich haaks op de Roer geplaatst de waterkrachtcentrale als zeer belangrijk overblijfsel van zeven eeuwen Roermondse nijverheid, die de waterkracht van de Roer op industriele wijze toepaste. De in 1920 gebouwde Francis-turbine heeft een zeer groot schoepenrad, waarin verstelbare leidschoepen, en een ijzeren kroonwiel op een vertikale as; in het kroonwiel, geleverd door de firma Voith uit Heidenheim, houten kammen (zes stuks aaneengesloten in een rij, zowel in hoogte en breedte naar binnen toe in maat geleidelijk afnemend) waar de ijzeren pignon de beweging overbrengt op een horizontale as; op deze horizontale as de regulateur, die de stand van de leidschoepen aanpast aan de vereiste draaisnelheid; verder op de as een zwaar vliegwiel en een draaistroomgenerator van Brown Boveri uit Baden (Zwitserland) met een capaciteit van 320 kVA. Bovendien in de centrale aanwezig een tweede stroomgenerator, welke behoorde bij een tweede Francis-turbine die in 1960 is verwijderd. Tegen de wand een schakelkast voor de bediening van de turbine(s) en stroomgenerator(en); boven de turbine(s) twee loopkatten. De op de Roer gebouwde waterkrachtcentrale (turbinegebouw) bezit een betonskelet, waarvan de gevelvlakken tussen de betonnen stijlen zijn gevuld met baksteen in kettingverband. Het turbinegebouw wordt afgedekt met een zadeldak met pannen en is voorzien van forse zinken goten. De voorgevel (noordoostzijde) is vier traveeën breed en bevat in iedere travee een hoge vensterpartij met lekdorpeltegels en stalen veelruits raam. De zuidoostelijke gevel bevat een grote stalen pui met dubbele achtruits deur met neven- en bovenlichten. In de topgevel bevindt zich een venster met veelruits raam. In deze gevel is een marmeren gevelsteen aangebracht met opschrift: "Waterkrachtcentrale ECI 20 februari 1945 door oorlogsgeweld vernield 10 mei 1948 weder in bedrijf gesteld". De achtergevel is blind uitgevoerd. Tegen deze gevel is een stalen constructie aangebracht ten behoeve van het ophalen en neerlaten van de schuiven voor de watertoevoer naar de centrale. Het in 1949 herbouwde centrale gebouw van de E.C.I. met de daarin in 1920 aangebrachte waterkrachtcentrale is vanwege de zeldzaamheid en de situering op deze plaats aan de Roer van grote cultuurhistorische waarde voor de industriele geschiedenis van Nederland; de Francis-turbine met het unieke kroonwiel en ook overigens interessante complete toebehoren voor het opwekken van energie door waterkracht, maken de centrale tot een evident monument, waarvoor bescherming op rijksniveau gerechtvaardigd is. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 401497
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
ECI-centrale
Roermond ECI Centrale 5920.JPG
Basisgegevens
Plaats Roermond
Waterloop Roer
Bouwjaar 1920
Type watermolen
Kenmerken turbinemolen
Functie waterkrachtcentrale
Huidig gebruik  waterkrachtcentrale
Monumentnummer  401497
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De ECI-centrale is een watermolen op de Roer. Het is een in 1920 gebouwde elektriciteitscentrale voor de Elektro Chemische Industrie (ECI). De centrale is uitgerust met een Francisturbine.

In de oorlogsjaren leverde de centrale een bescheiden hoeveelheid elektriciteit aan de stad Roermond. Hieraan kwam een eind toen het turbinegebouw in 1945 door Duitse troepen werd opgeblazen. Na het herstel leverde de centrale weer elektriciteit ten behoeve van de ECI, totdat dit bedrijf in 1974 door Akzo Nobel werd gesloten. Sinds 2000 wordt er weer op bescheiden schaal groene stroom opgewekt.

In 2008 zijn er bij de ECI-centrale vistrappen aangelegd, waardoor bepaalde vissoorten weer naar de bovenloop van de rivier zijn teruggekeerd.

De ECI-centrale is uitsluitend tijdens speciale gelegenheden te bezichtigen.

Foto's

Zie ook



Monumenten in de buurt van ECI-centrale: herbouwd centralegebouw met de daarin aanwezige uit 1920 daterende waterkrachtcentrale met Francis-turbine in Roermond

Fabrieksgebouwen ECI

Molenweg 56
Roermond
Inleiding Het voormalige ECI (Electro Chemische Industrie) fabriekscomplex is gelegen op het door Roerarmen omgeven gebied ten zuiden van d..

Nederlands Hervormde Minderbroederskerk

Minderbroederssingel 15F
Roermond
Voormalige Franciscanerkerk, bestaande uit een driezijdig gesloten koor, XIV of XV met dakruiter en een driebeukig hallenschip van omstreeks..

Twee blokken bestaande uit 14 woningen

Frans Douvenstraat 1
Roermond
Inleiding Twee blokken bestaande uit 14 woningen aan de Frans Douvenstraat en vier woningen aan de P. Cuypersstraat gebouwd omstreeks 1880 ..

Wegkruis met houten corpus

Minderbroedersstraat 4
Roermond
Wegkruis met houten corpus, XVII.

Pand met verdieping, lage bovenverdieping en schilddak

Minderbroedersstraat 4
Roermond
Pand met verdieping, lage bovenverdieping en schilddak. Eenvoudige gevel, midden 19e eeuw, met geprofileerde houten kroonlijst, voorzien van..

Kaart & Routeplanner

Route naar ECI-centrale: herbouwd centralegebouw met de daarin aanwezige uit 1920 daterende waterkrachtcentrale met Francis-turbine in Roermond

Foto's (7)