Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Scheepstimmerwerf "De Hoop" in Workum

Weg En Waterwerk

Séburch 5
8711EE Workum (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: rond 1750 (verm.) 1810 (verbouwing) 1835 (verbouwing) 1976-1977 (restauratie) 1750 rond 1750 (verm.) 1810 (verbouwing) 1835 (verbouwing) 1976-1977 (restauratie)


Beschrijving van Scheepstimmerwerf "De Hoop"

SCHEEPSTIMMERWERF "De Hoop", v/h Evert Zwolsman. Belangrijk onder aan de dijk en direct naast de oorspronkelijke 17e-eeuwse schutsluis van Workum gelegen, in aanleg vermoedelijk midden 18e-eeuws, doch in de loop van de 19e eeuw vernieuwd en in de jaren 1976-1977 gerestaureerd werfcomplex, bestaande uit woonhuis, timmer- annex pikloods (hellingschuur) en timmerwerf met dubbele sleephelling. Op de werf zijn gedurende meer dan twee eeuwen houten en (later) ijzeren (vissers)schepen gebouwd en gerepareerd, daaronder boeiers, blazen, schokkers, aken, tjalken en skutsjes. Sedert de restauratie is het complex in gebruik als reparatie- en nieuwbouwwerf voor historische schepen. De timmerschuur zou de oudste nog bestaande van West-Europa zijn. Het eerste helft 19e-eeuwse woonhuis - oorspronkelijk met schippersverblijf op de verdieping - telt twee bouwlagen op rechthoekige grondslag, is gedeeltelijk onderkelderd en wordt gedekt door een met rode pannen belegd schilddak met twee topschoorstenen met borden; goot op houten klosjes; de begane grond is opgetrokken uit baksteen met blokbepleistering, de verdieping is met hout bekleed; de gevel aan dijkzijde heeft beganegronds een 9-ruitsschuifraam met persiennes; die aan werfzijde beganegronds een deur met panelen en bovenlicht, aan weerszijden waarvan een 9-ruitsraam respectievelijk een 16-ruitsschuifraam; de verdieping heeft drie 6-ruitsschuiframen; de linkerzijgevel heeft beganegronds twee 9-ruitsschuiframen met persiennes; de verdieping een klein 4-ruitsraam; de zijgevel beganegronds heeft twee kleine 9-ruitsramen en aangebouwd houten portaal. De woonkamer heeft nog een eenvoudige, maar verzorgde 19e-eeuwse bedsteden/kastenwand. De in aanleg oudere, doch in de loop van de 19e eeuw enkele malen verbouwde (ca. 1810 en 1835) grote houten timmerloods (of hellingschuur) heeft tengevolge van een knik in de dijk een niet geheel rechthoekige plattegrond, rust op een plint met steunbeertjes van gele friese steen en wordt gedekt door een met rode pannen belegd driezijdig schilddak met windveren; de spijkergaten in het gebintwerk herinneren nog aan de specifieke wijze waarop indertijd kofschepen werden gebouwd; de vloer is van leem; het voorschot aan de waterkant bevat nog het ten behoeve van de te waterlating van grote schepen geheel uitneembare systeem van balken, stijlen en deuren; de zijgevels hebben schuifluiken, waarvan enkele bij de restauratie ten behoeve van een betere lichtinval zijn vervangen door ramen met 12-ruitsverdeling. De veel kleinere aangebouwde pikloods - die tot omstreeks 1835 in gebruik was als schippersverblijf - heeft tengevolge van de knik in de dijk eveneens geen geheel rechthoekige plattegrond, rust eveneens op een lage plint van gele friese steen en wordt ook gedekt door een relatief steil opgaand met rode pannen belegd driezijdig schilddak met houten schoorsteen; de vrij liggende linkerzijgevel heeft 12-ruits schuif- en 9-ruitsramen. De bij gelegenheid van de restauratie grotendeels vernieuwde timmerwerf met sleephelling (de oorspronkelijke kanthelling werd omstreeks 1835 vervangen door een sleephelling), omvat de sleepwalconstructie met bok en spil. Belangrijk aan de schutsluis van Workum gelegen scheepswerfcomplex (XVIII-XIX; gerestaureerd 1976-1977), omvattende een woonhuis, een nagenoeg unieke timmer- annex pikloods en een timmerwerf met sleephelling, van algemeen architectuur-, cultuur- en industrieel-archeologisch belang wegens: -de ouderdom en ontwikkelingsgeschiedenis van het complex; -de mate van compleetheid en de architectonische en industrieel-archeologische kwaliteiten van de samenstellende onderdelen; -de uniciteit van type en omvang van de timmer- annex pikloods; -de aanwezigheid van een dubbele sleephelling met toebehoren; -de plaats die het complex inneemt binnen de geschiedenis van de Friese, en meer in het bijzonder binnen die van de eeuwenoude scheepsbouw van Workum, en de dientengevolge sterke historische verwevenheid met de economische geschiedenis van de stad; -de in functionele zin kenmerkende ligging aan de schutsluis; -de - ook in toeristisch-recreatieve zin - belangrijke ligging aan de westzijde van Workum. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 387988
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Scheepstimmerwerf "De Hoop"
Séburch 5
Séburch 5
Locatie Workum
Bouw gereed 1693
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 387988
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Scheepstimmerwerf "De Hoop" in de Friese plaats Workum is een in 1693 gestichte scheepswerf, gelegen nabij de schutsluis aldaar.

Beschrijving

De scheepstimmerwerf "De Hoop" werd in 1693 gesticht door Juntien Reijnders, naast de toen al bestaande schutsluis in Workum. Hij liet de timmerschuur bouwen, waar in die tijd koffen en kagen gemaakt konden worden. De werf werd in de 19e eeuw vernieuwd en in de zeventiger jaren van de 20e eeuw gerestaureerd. Het complex bestaat uit een woning, een hellingschuur, een timmerwerf en een scheepshelling. Op de werf werden in de loop van haar bestaan voornamelijk houten vissersschepen gebouwd, zoals "boeiers, blazen, schokkers, aken, tjalken en skûtsjes".[1]

Bord met de eigenaren van de werf vanaf 1693

In het begin van de 20e eeuw breidde de toenmalige eigenaar, Ulbe Zwolsman, het bedrijf uit met een ijzerwerf. Hier bouwde hij drie kustvaarders, de eerste ijzeren schepen van Friesland.[2] Omdat Zwolsman geen toestemming kreeg om zijn werf uit te breiden en omdat ook de schutsluis niet vergroot kon worden, schakelde Zwolsman toch weer over op de bouw van houten schepen. Na het overlijden van de zijn zoon in 1973, die de werf in 1942 had overgenomen, dreigde het gehele complex te worden gesloopt. De ingenieur en architect Reid de Jong, bewoner van de vuurtoren van Workum, wist sloop te voorkomen. Hij ontwikkelde een plan om de gebouwen te renoveren. De renovatie vond plaats in de jaren 1976 en 1977.[3][4] Daarna fungeerde de werf als reparatie- en als nieuwbouwwerf voor historische schepen. In 2009 werd de werf uitgebreid met een de Blazerhaven, die als museumhaven wordt gebruikt. In de haven ligt onder meer een nog door Ulbe Zwolsman gebouwde blazer TX 11 voor een visser uit Texel.[2] De timmerschuur zou, volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de oudste nog bestaande van West-Europa zijn.

Het gehele complex is onder meer vanwege de uniciteit van de timmerloods, de ouderdom en de historie, de compleetheid en de verwevenheid met de geschiedenis van Workum erkend als een rijksmonument.


Monumenten in de buurt van Scheepstimmerwerf "De Hoop" in Workum

Blokvormig pand met verdieping onder laag tentdak

Séburch 9
Workum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Blokvormig PAND met verdieping onder laag tentdak. Boven de lage vensters van de beganegrond en op de verdieping aan drie zijden vier negen..

Twee tot een woning verenigde voormalige vissershuisjes

Séburch 14
Workum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Twee voormalige vissershuisjes, bij de restauratie tot een woning verenigd. Pandjes zonder verdieping, witgeverfd en door pannen schilddake..

Eenvoudig gebouwtje aan de voormalige haveningang

Séburch 9
Workum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Hoogsteenvoudige gebouwtje aan de voormalige haveningang, in zijn tegenwoordige vorm hoogstens XIXe eeuws, doch op de oude plaats.

Kleine joodse begraafplaats

bij Aldedyk 1-3[2] Aldedyk 1 bij Aldedyk 1-3[2]
Workum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Omschrijving Kleine Joodse BEGRAAFPLAATS MET BETONNEN OMMURING en zes liggende GRAFZERKEN, gelegen aan de Hearekeunst, binnen het bescherm..

Eenvoudig dubbel woonhuis onder schilddak met twee hoekschoorstenen

Sylspaed 3
Workum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Eenvoudig dubbel WOONHUIS onder schilddak met twee hoekschoorstenen. Stoeppalen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Scheepstimmerwerf "De Hoop" in Workum

Foto's (2)