Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oostbeer in Vlissingen

Militair Object

Stenen beer bij Commandoweg
4380AA Vlissingen
Zeeland

Bouwjaar: 1810


Beschrijving van Oostbeer

De "Oostbeer": een z.g. STENEN BEER met escarp en contrescarp, die eertijds diende ter afsluiting van een vestinggracht van de Westerschelde. De Beer is in de Napoleontische tijd door de Franse Genie ontworpen en werd in 1811-1813 gebouwd. De Beer is een enige meters brede, 30 meter lange, gemetselde en met een gemetselde ezelsrug afgedekte muur met een hoofdgalerij, die aan de grachtzijde is voorzien van schietgaten voor geweervuur en met daarop aansluitend de escarp- en contrescarpgalerij. Een deel van het 17e eeuws bastion is hier behouden. Begin 21e eeuw is de monnik op de beer gereconstrueerd, de oorspronkelijke natuurstenen bedekking ('muts') is ter plaatse behouden. De Oostbeer maakte samen met de Westbeer deel uit van de Vlissingse zeeversterkingen, waarvan delen onder separate monumentnummers zijn beschermd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 37639
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Oostbeer aan de Commandoweg in Vlissingen

De Oostbeer in Vlissingen is een Napoleontisch vestingwerk dat er toe diende het water in de vestinggracht rond de stad te scheiden van het zeewater en zo te voorkomen dat de vestinggracht bij laag water leeg liep.

De Oostbeer stamt uit de Franse tijd die in Vlissingen van 1795 tot 1814 heeft geduurd. Na het Engelse bombardement in 1809, waarbij de stad zwaar getroffen werd, liet Napoleon de vesting Vlissingen ingrijpend moderniseren en uitbreiden. Vlissingen werd aan landzijde voorzien van een nieuwe gracht en rondom de stad werden forten aangelegd. In 1810 werd aan de oostelijke zijde van de stad een stenen beer gebouwd die later de Oostbeer is gaan heten, aan de westelijke zijde van de stad werd de Westbeer gebouwd.

De Oostbeer is een gemetselde beer met schuine kanten. Om aanvallende soldaten te beletten de vesting via de beer te bereiken was de aan de bovenzijde een 'ezelsrug' aangebracht van gladde natuurstenen. De ezelsrug werd in het midden voorzien van een zogenaamde monnik, een massief rond torentje die doorgang onmogelijk moest maken. De monnik was een de bovenzijde afgedekt met een gladde natuurstenen muts. In de holle beer werd een gang aangelegd met schietgaten die de vestinggracht konden bestrijken. De gang was aan beide zijden van de beer verlengd en liep uit in zogenaamde escarps- en contrescarpsgalerijen; een stelsel van onderaardse gangen waarin mijnen konden worden aangebracht om tijdens een aanval over landzijde het hele verdedigingswerk kon worden opgeblazen met de inundatie van het gebied rondom de vesting Vlissingen als gevolg.

Behoud

Na de Napoleontische tijd is over de beer een brug aangelegd die voetgangers- en fietsverkeer tussen de stad en 'het eiland' mogelijk maakte. Hierbij is de monnik gesloopt. Tot 1975 maakte de Oostbeer deel uit van de zeewering. Het vestingwerk dreigde te verdwijnen toen de Eilanddijk in het kader van de Deltawet onder handen werd genomen. Onder meer op voorspraak van de stichting Menno van Coehoorn[1] en de 'Vlissingse commissie voor instandhouding Oostbeer en restanten Kasantsbolwerk' bleef de Oostbeer behouden[2]. Aangezien het verdedigingswerk in de nieuwe situatie binnendijks kwam te liggen besloot Rijkswaterstaat de Oostbeer te sparen. Een verzoek van het college van burgemeester van wethouders van Vlissingen de Oostbeer op de monumentenlijst te plaatsen werd echter niet gehonoreerd door de Monumentenraad omdat het object 'mede gelet op zijn omgeving, niet van toereikend algemeen belang te achten is, beoordeeld naar zijn schoonheid, betekenis voor de wetenschap of volkskundige waarde'.

Het college van Vlissingen heeft hierop samen met de stichting Menno van Coehoorn en de stichting Stadsherstel Vlissingen een onderzoek ingesteld naar de haalbaarheid van de restauratie van de Oostbeer. Op grond van de positieve resultaten van dit onderzoek is opnieuw de momumentenstatus aangevraagd, hetgeen in 1980 is gehonoreerd[3]. Geld om de restauratie uit te voeren was in de jaren tachtig niet voorhanden en het duurde tot 1994 tot de Oostbeer werd gerestaureerd en opgenomen in de hier aangelegde 'groene boulevard'.

Ondanks de restauratie uit 1994 raakte de Oostbeer in latere jaren wederom in verval. In 2014 kwam de Oostbeer weer in de belangstelling te staan en werd na een 'strijd' tussen het college van B&W ( niet restaureren ) en de gemeenteraad ( wel restaureren ) besloten de Oostbeer te redden van de ondergang.

Begin 2016 werd er gestart met de restauratie van de Oostbeer. De restauratie, die inmiddels voltooid is, zal er voor zorgen dat de Oostbeer er weer voor vele jaren tegen kan.

Literatuur

  • A.H. van Dijk. 'De Westbeer', in: Den Spiegel, jrg 6 (1988), nr 4 ( okt.), p. 5, 8.
  • Adri Meerman. 'De Oostbeer', in: Den Spiegel, jrg 11 (1993), nr 1 (jan.), p. 12-15.
  • Hans Sakkers. Vesting Vlissingen. Een veranderende vormgeving door de eeuwen heen, Stichting Bunkerbehoud, Middelburg. 2004.

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van Oostbeer in Vlissingen

Arsenaal

Paardenstraat 2
Vlissingen
ARSENAAL. GEBOUW op onregelmatige plattegrond met hoofdgevel aan de Wijnbergse Kade. Aan die zijde vernieuwde topgevel met vlechtingen. Goot..

Oranjemolen

Oranjedijk 1
Vlissingen
Oranjemolen. Ronde, stenen bovenkruier met stelling, 17e eeuws. Gelegen op het Oranjebolwerk aan de Schelde.

Pand onder pannen zadeldak. Bevat toegangspoort tot het er achter gelegen hofje

Kalkhokstraat 1
Vlissingen
Pand uit de 17e eeuw onder pannen zadeldak. Bevat toegangspoort tot het er achter gelegen hofje.

Pand met gepleisterde gevel onder rechte kroonlijst. In de verdieping drie vensters met zesruitsschuiframen. Kroonlijst met consoles

Korenstraat 16
Vlissingen
Pand met gepleisterde gevel onder rechte kroonlijst. Het huidige uiterlijk dateert uit het derde kwart van de 19e eeuw. In de verdieping dri..

Huis met gepleisterde puntgevel. Aanzet van de top met natuurstenen platen. Houten kruiskozijnen, waarboven een paar ontlastingsboogjes, gevat in acco ..

Palingstraat 44
Vlissingen
Huis met gepleisterde puntgevel. Aanzet van de top met natuurstenen platen. Houten kruiskozijnen, waarboven een paar ontlastingsboogjes, gev..

Kaart & Routeplanner

Route naar Oostbeer in Vlissingen