Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Westerbeek in Frederiksoord

Gebouw

Majoor van Swietenlaan 28
8382CG Frederiksoord (gemeente Westerveld)
Drenthe

Bouwjaar: 17e eeuw (kern voorste deel) ca. 1780 (uitbr.) 1935 (schilddak) 1974 (rest.) 1700 17e eeuw (kern voorste deel) ca. 1780 (uitbr.) 1935 (schilddak) 1974 (rest.)


Beschrijving van Westerbeek

HUIS "Westerbeek" gepleisterd huis met verhoogde begane-grond plm 1780, in aantrekkelijk park. Monument 1. Kolonie-gebouwen van de Maatschappij van Weldadigheid. In het register van beschermende monumenten voor de gemeente Vledder zijn een aantal gebouwen opgenomen, die kenmerkend zijn voor en deel uitmaken van de sociale geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid. In Frederiksoord zijn dat: -het hoofdgebouw Majoor van Swietenlaan 28 -twee voormalige tuinbouwscholen Majoor van Swietenlaan 17 en Koningin Wilhelminalaan 91 -het voormalige logement Majoor van Swietenlaan 20 -de voormalige werkplaats Koningin Wilhelminalaan 87 -een elftal kolonie-woningen Majoor van Swietenlaan 5, 7 en 9; Koningin Wilhelminalaan 57, 59, 67, 77, 85, 56 en 88; Van Namen van Eemneslaan 2 In Wilhelminaoord zijn dat: -een kerkje Koningin Wilhelminalaan 53 -de voormalige fabriek Koningin Wilhelminalaan 20-22 -het voormalige "Rustoord II" Koningin Wilhelminalaan 24 -het complex bejaardenwoningen Rustoord I Koningin Wilhelminalaan 30-36 -het voormalige schooltje Oranjelaan 6-8 -een drietal kolonie-woningen Koningin Wilhelminalaan 49 en Van Namen van Eemneslaan 6 en 10 -een kolonie-gebouw Koningin Wilhelminalaan 51 -een boerderij Van Namen van Eemneslaan 2 In Boschoord zijn dat: -een tweetal kolonie-woningen Jongkindt conincklaan 5 en 8 -een schoolmeesterswoning Schoollaan 1 -een schooltje Schoollaan t.o. 1 Toelichtende beschrijving bij ontstaan en karakter der kolonie en de aard der Kolonie-gebouwen. De Maatschappij van Weldadigheid werd opgericht in 1818, op initiatief van Johannes van den Bosch, als instelling der bestrijding van de grote armoede die heerste in de Nederlanden aan het begin van de 19e eeuw. Armoede en werkloosheid zouden volgens Van den Bosch het beste kunnen worden bestreden door de armen te werk te stellen en niet door het geven van liefdegiften. Deze tewerkstelling zou kunnen plaatsvinden in nog op te richten landbouwkolonien, waar de armen konden worden ondergebracht, hun kinderen een goede opvoeding konden krijgen en daardoor verzekerd zouden zijn van een betere toekomst en bovendien nog woeste gronden tot ontginning zouden worden gebracht. Voor de oprichting van een dergelijke landbouwkolonie werden gronden rond Vledder als proefgebied uitgekozen en aangekocht. Te Frederiksoord werd op 25 augustus 1918 de eerste steen gelegd voor de eerste kolonistenwoning van een proefkolonie voor 50 gezinnen. In 1820 volgden de kolonien Willemsoord en Wilhelmina-oord en in 1821 de kolonie VII, later Boschoord genoemd. Tot 1859 waren in bezit van de Maatschappij van Weldadigheid de kolonien Ommerschans (1820) en Veenhuizen (1823-1824). De kolonien droegen het karakter van typische ontginningsnederzettingen met verspreide woongemeenschappen. De Maatschappij ontwikkelde zich van voornamelijk landbouwonderneming, in de tweede helft van de 19e eeuw tot land-, tuin- en bosbouwkolonie. Ook uit deze periode zijn enkele objecten in de bescherming opgenomen. Over met name de nu beschermde koloniewoningen, die alle in aanleg dateren uit de eerste helft van de 19e eeuw, kan worden opgemerkt dat nagenoeg geen enkel object zijn oorspronkelijke vorm heeft kunnen bewaren. Aangezien al spoedig werd geconstateerd, dat deze "modelwoningen" niet geheel voldeden aan o.a. de eisen van de toenmalige gezondheidszorg, werden zij al vrij vroeg in de geschiedenis van de Maatschappij verbouwd en aangepast aan de eisen van de bewoners: "meer licht, meer lucht". Het belang van de beschermde objecten ligt dan ook niet in de eerste plaats in de architectonische kwaliteiten, als wel in het feit dat zij, te midden van de (soms wat vervaagde) herkenbare kenmerkende structuur van deze nederzettingen, de herinnering aan deze voor Nederland unieke opzet van 19e-eeuwse sociale zorg levend houdt. Het Hoofdgebouw. "Huis Westerbeek". Eenvoudig landhuis behorende tot het voormalige landgoed Westerbeeksloot, vanwaaruit in 1818 en volgende jaren de kolonie Maatschappij van Weldadigheid werd gesticht. Rond 1780 ontstaan uit gepleisterde baksteen opgetrokken verdiepingloos huis met verhoogde beganegrond en gedekt door een met pannen belegd schilddak met hoekschoorstenen met borden; geteerde plint. De gevels regelmatig ingedeeld door vierruitsvensters ter hoogte van het souterrain en zesruitsvensters met persiennes op de verhoogde begane-grond; in de voorgevel centrale eenvoudige ingangspartij waarvoor steil oplopende natuurstenen trap met gietijzeren balustrade; hierboven dakkapel met twee lichtgetoogde zesruitsvensters tussen vlakke houten pilasters; geschulpte windveren. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 37484
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het huis Westerbeek anno 2009 - hoofdkwartier van de Maatschappij van Weldadigheid

Huis Westerbeek is een bij het voormalige landgoed Westerbeeksloot behorend herenhuis in de Drentse plaats Frederiksoord, dat sinds 1818 in het bezit is van de Maatschappij van Weldadigheid.

In 1614 kocht jonker François van Westerbeek, commandeur van de vesting Steenwijk, gronden in de buurt van Vledder om die te vervenen. Hij liet voor de afvoer van turf de Westerbeeksloot graven. Zijn landgoederen werden eveneens Westerbeeksloot genoemd. Hij liet er huis Westerbeeck bouwen, dat op de kaart van Drenthe van Cornelis Pijnacker in 1634 werd ingetekend (zie afbeelding). François van Westerbeek was een kleinzoon van Adam Claesz van Westerbeek, de bewoner van Kasteel Westerbeek in Den Haag.

Het eerste huis Westerbeeck van François van Westerbeek aan de Westerbeeksloot op een kaart van Drenthe, getekend door Cornelis Pijnacker in 1634 en opgenomen in de atlas van Blaeu

Het landgoed Westerbeeksloot kwam in 1726 in het bezit van Steven van Royen, een in Steenwijk geboren zijdehandelaar uit Amsterdam. Van Royen bewoonde met zijn gezin het door François van Westerbeek gebouwde huis. Zijn erfgenamen verkochten het gehele landgoed in 1766 aan jonker Nicolaas van Heloma uit Heerenveen. Deze liet een nieuw herenhuis bouwen, het huidige Westerbeek. Heloma en zijn zonen brachten het gebied verder tot ontwikkeling. In 1794 bezat de familie elf woningen in het gebied, een tolhuis en een herberg, het latere hotel Frederiksoord. Ook de zoon van de vroegere eigenaar van Westerbeeksloot, Stephanus Jacobus van Royen, woonde in het tweede herenhuis in het gebied en zou eerst maire en later burgemeester van Vledder worden. Het was deze Stephanus van Royen, die een belangrijke rol speelde bij de komst van de Maatschappij van Weldadigheid naar dit gebied. De erfgenamen Heloma hadden inmiddels hun bezittingen verkocht aan de vermogende oud-burgemeester van Ruinen, R.A.L. Nobel, die tevens, net als Van Royen, lid van de Drentse Staten was. Van Royen trad op als bemiddelaar bij de verkoop van het landgoed in 1818 aan de net opgerichte Maatschappij van Weldadigheid. Nog in datzelfde jaar werd een begin gemaakt met de proefkolonie, waar arme gezinnen uit verschillende delen van het land huisvesting, wat grond en vee kregen om op die manier in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Deze proefkolonie, die eerst naar het landgoed Westerbeek werd genoemd, kreeg later de naam Frederiksoord.

Het huis Westerbeek zelf werd ingericht als woonhuis voor de stichter van de maatschappij Johannes van den Bosch. Ook zijn broer Benjamin, die in de beginperiode als directeur van de kolonie fungeerde, bewoonde een gedeelte van de woning. Na 1859 werd het huis verhuurd en heeft onder meer gefungeerd als predikants-, burgemeesters- en dokterswoning. Na een ingrijpende renovatie in 1975 is huis Westerbeek het hoofdkantoor van de Maatschappij van Weldadigheid geworden.


Monumenten in de buurt van Westerbeek in Frederiksoord

Voorm. zuivelfabriek

Hoofdweg 16
Nijensleek (Gemeente Westerveld)
Inleiding Aaneengesloten bedrijfscomplex gesticht in 1891 in opdracht van J.J. Hilkemeyer en bestaande uit vier delen: een bouwmassa voor w..

Hotel Frederiksoord

Majoor van Swietenlaan 20
Frederiksoord (Gemeente Westerveld)
Hotel Frederiksoord- voormalig logement. In aanleg vroeg 19e of eind 18e eeuws gebouw (voor 1818), dat oorspronkelijk slechts begane grond e..

Swieten Tuinbouwschool Voorm. G.A. van Swieten Tuinbouwschool (Klokkenmuseum)

Majoor van Swietenlaan 17
Frederiksoord (Gemeente Westerveld)
Voormalige Gerard Adriaan van Swieten Tuinbouwschool, thans Klokkenmuseum. Gebouw op rechthoekige plattegrond, in 1884 gesticht als G. A. va..

Postkantoor

Majoor van Swietenlaan 14
Frederiksoord (Gemeente Westerveld)
Inleiding: Markant gelegen postkantoor met dienstwoning, gebouwd omstreeks 1900 in eclectische trant (zogenoemde postkantoren gotiek met got..

Koloniewoning van de Maatschappij van Weldadigheid

Majoor van Swietenlaan 9
Frederiksoord (Gemeente Westerveld)
Kenmerkende KOLONIE-WONING van de Maatschappij van Weldadigheid (opgericht 1818), in aanleg XIX A, doch in de loop der tijd aangepast aan mo..

Kaart & Routeplanner

Route naar Westerbeek in Frederiksoord

Foto's (2)