Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasteel Oost in Valkenburg

Kasteel Buitenplaats

Oosterweg 28
6301PX Valkenburg (gemeente Valkenburg aan de Geul)
Limburg

Bouwjaar: tweede kwart 19e eeuw, met oudere resten


Beschrijving van Kasteel Oost

Kasteel Oost. Neoclassicistisch landhuis met schilddak, dat met lagere bijgebouwen drie zijden omgeeft van een cour d'honneur, dat toegankelijk is via een monumentaal toegangshek. XIXb, met oudere resten. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 36828
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Oost
Rijksmonument 36828 Kasteel Oost Valkenburg.JPG
Locatie Valkenburg, Oosterweg 36
Algemeen
Stijl neoclassicisme
Bouwmateriaal Limburgse mergel
Eigenaar gemeente Valkenburg aan de Geul
Gebouwd in 17e-19e eeuw
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer  36828
Website http://www.kasteeloost.nl
Oosterweg met koetshuis en oost- en westvleugel
Oosterweg met koetshuis en oost- en westvleugel

Kasteel Oost is een kasteelachtig landhuis, gelegen aan de Oosterweg in een bocht van de rivier de Geul ten oosten van het stadje Valkenburg in Nederlands Limburg. Het kasteel, dat omgeven is door een formele tuin en een landschapstuin, is een rijksmonument.

Geschiedenis en bewoners

De eerste vermelding van het kasteel zou kunnen dateren uit 1340. Een niet met name genoemde versterkte hoeve met landerijen op deze plek zou toen door de heer van Eys met toestemming van de schepenbank van Schin op Geul verworven zijn. In 1563 werd de naam "Hof van Oost" voor het eerst genoemd in een document, waarbij de kinderen van zijn overleden zussen, Alet en Cathrijn van Dirk Speckhouwers door vererving eigenaren werden van het landgoed. Dirck Speckhouwers was gehuwd met Beatrix van den Biessen (dochter van Peter van den Biessen en Barbara van der Sart), dit huwelijk bleef kinderloos. Dirck Speckhouwers erfde het kasteel Oost op 15 maart 1512 van de moeder van zijn moeder (Aleijt). Na zijn overlijden (ca 1538) behield Beatrix het levenslang vruchtgebruik. Zij hertrouwde vóór 11 maart 1539 met de Maastrichtse magistraat Christian van Eynatten. Door het huwelijk kwam hij als vruchtgebruiker in het bezit van hof Oost. Hij liet deze repareren en vermoedelijk het huidige hoofdgebouw bouwen of verbouwen. Door overlijden van zijn vrouw Beatrix ruim vóór 1563, eindigde ook het vruchtgebruik van de hof Oost. Christian van Eynatten moest het goed verlaten en overdragen aan de wettige erfgenamen. Hiertoe sloten zij op 9 aug 1563 een overeenkomst. Christian had vanwege de verbouwingen kosten gemaakt die hij vergoed wilde zien. Op de kaart van Jacob van Deventer uit 1550 staat deze hof echter niet ingetekend. In 1587 werd het goed verkocht aan de drossaard Pieter van den Hoff (of: Hove). In 1624 en 1631 gingen de rechten van de heerlijkheid Strucht, waar Oost onder viel, over op de familie De Groot. In het Partagetraktaat van 1661 werd Oost ingedeeld bij de Spaanse gebieden. In 1663 werd het goed opgedragen als een leen van het hertogdom Brabant. Na een overeenkomst door Adriaan II de Groot met de heerlijkheid Schin op Geul noemt de familie zich "heren van Oost op Geul".

In 1724 trouwde de weduwe Maria Catharina de Groot met baron Maurits Hector Casimir van Hammerstein, die daarmee de nieuwe heer van Strucht werd. Van Hammerstein bekleedde enkele openbare functies waaronder commissaris van de adellijke stand. Hij zou degene zijn geweest die de stenen leeuwen bij de toegangspoort van het kasteel plaatste. Bij testament van de baron werden in 1763 als erfgenamen aangewezen zijn tweede vrouw gravin Anna Maria von Satzenhoven, samen met haar nicht Maria Anna von Satzenhoven. Deze laatste was gehuwd met baron Walter Nicolaas Ernest Joseph Laurens van Mettecoven. Hun dochter, Maria Anna Carolina Maximiliana van Mettecoven, was de volgende erfgenaam van kasteel Oost. Zij huwde in 1798 baron Frédéric Felix Eugène de Woelmont de Brumagne, die in dienst was van de Oostenrijkse Habsburgers, maar het kasteel was toen al door de Fransen geconfisqueerd. Twee jaar later overleed Maria Anna op 33-jarige leeftijd in Namen.

Tijdens en na de Franse tijd was kasteel Oost jarenlang onbewoond, waardoor het in verval raakte. In deze periode fungeerde de kapel als bewaarplaats van goederen van de H.H. Nicolaas en Barbarakerk van Valkenburg. Op de Tranchotkaart uit begin 19e eeuw is een omgracht gebouw te zien met vier vleugels rondom een rechthoekig binnenplein.

Kasteel Oost en omgeving, midden 19e eeuw

Rond 1830 werd het landhuis aangekocht door jonkheer Louis Libert Guillaume Marie de Villers de Pité, lid van de familie De Villers de Pité. Deze liet tussen 1830 en 1839 ingrijpende verbouwingen en restauraties uitvoeren waarbij het gebouw zijn huidige uiterlijk kreeg. De zuidvleugel werd verbouwd in neoclassicistische stijl. Eén van de vijf dochters van Louis de Villers de Pité, Louise, trouwde met baron Frederik Hendrik Karel de Keverberg de Kessel, die evenals zijn schoonvader korte tijd lid was van de Tweede Kamer. Een andere dochter, Gabrielle Alida Josephine Charlotte de Villers de Pité, diende tijdens haar leven vier keizers als hofdame: Napoleon III van Frankrijk en Wilhelm I, Wilhelm II en Frederik II van Duitsland. In 1871 trouwde zij op kasteel Oost met de Duitse baron Karl Ernst Adolf von Schrader, die kamerheer was aan het Duitse keizerlijke hof. Nadat de baron in 1896 te Potsdam bij een pistoolduel om het leven was gekomen,[1] keerde Gabrielle terug naar Oost, alwaar zij in 1941 op zeer hoge leeftijd overleed. Haar dochter, Helena von Schrader (1882-1982), trouwde in 1911 met de Duitser Max Graf Wolff-Metternich zur Gracht (1879-1949), broer van de Nederlander Hermann Joseph Ferdinand Aloysius Hubertus Anna Maria graaf Wolff Metternich, heer van Hillenraad, Swalmen, Asselt en Schackum (1887-1956), en overleed in 1982 in Burg Satzvey nabij Euskirchen.[2]

Na de Tweede Wereldoorlog werd kasteel Oost als vijandelijk vermogen in beslag genomen door de Nederlandse Staat. In 1950 werd het complex aangekocht door de gemeente Valkenburg-Houthem. In de jaren 1950 werd op een deel van het voormalige landgoed, grenzend aan de bebouwde kom van Valkenburg, de nieuwe woonwijk Oost aangelegd. Van 1951 tot 1971 had het kasteel de functie van landbouwschool en van 1979 tot 1981 was er een letterkundig centrum in gevestigd.

In 1996 werden het kasteel en de bijgebouwen opnieuw uitvoerig gerestaureerd. Sinds 2010 is er The International Butler Academy in gevestigd. In het koetshuis is een café-restaurant gevestigd. Ernaast bevindt zich al tientallen jaren een populaire speeltuin.

Beschrijving van het kasteel

Het okerkleurige, in mergel opgetrokken kasteel, bestaat uit een hoofdgebouw, twee zijvleugels, een vrijstaand koetshuis en enkele kleinere gebouwen. Het hoofdgebouw heeft een landhuisachtig uiterlijk en werd in de jaren 30 van de 19e eeuw in neoclassicistische stijl verbouwd. De symmetrisch uitgevoerde voorgevel grenst aan de hofzijde en heeft een uitspringende middenrisaliet, bekroond door een fronton met alliantiewapen. De ingang bestaat uit drie identieke deuren aan een hoog bordes, bereikbaar via een brede trap. Daarboven bevindt zich een balkon. De deuren en ramen in het middenrisaliet hebben met elkaar verbonden rondbogen. De twee hoofdverdiepingen worden gedeeld door een zwaar geprofileerde kroonlijst. De bedaking bestaat uit een schilddak van leisteen.

De lagere oost- en westvleugels waren in gebruik als dienstgebouwen. De met het hoofdgebouw verbonden westvleugel dateert uit 1775, getuige het jaartal op de windvaan op het dak. Delen van deze vleugel (o.a. de kruisvensters) dateren uit de 16e of 17e eeuw. De losstaande oostvleugel dateert uit 1830. Na 1959 zijn deze beide gebouwen ingericht als woningen. Het in een U-vorm gebouwde hoofdgebouw met de beide zijvleugels omgeven een binnenplaats (cour d’honneur) die toegankelijk is van de Oosterweg via een monumentaal toegangshek geflankeerd door pilaren met daarop twee stenen leeuwen.

De achterzijde van het hoofdgebouw, grenzend aan de kasteeltuin, wordt gekenmerkt door een centrale, halfronde uitbouw met op beide verdiepingen drie rondboogdeuren. Op de benedenverdieping dragen vier Dorische zuilen een balkon, dat de gehele uitbouw omgeeft. Op de bovenverdieping vormen Ionische pilasters een voortzetting van de klassieke gevelopbouw. Een brede trap geeft vanaf het ruime bordes toegang tot een formele tuin in Franse stijl, die overgaat in een Engelse landschapstuin met een mini-zoo, grenzend aan de rivier de Geul.

Aan de oostzijde van het kasteelcomplex bevindt zich een vrijstaand koetshuis. Daarnaast ligt een speeltuin.

Bronnen, noten

  1. Zie 'Die Zeit der Familie von Schrader 1832-1910' op bliestorf.de voor een uitgebreid verslag van deze gebeurtenis.
  2. Zie Burg Satzvey op Duitse Wikipedia.

Aan den Bollenberg · Landgoed Aan gen End · Kasteel Aerwinkel · Kasteel Afferden · Alde Huys · Kasteel De Aldenborgh · Kasteel Aldenghoor · Alte Burg · Kasteel Amstenrade · Slot Annendael · Kasteel Arcen · Arenborg · Baersdonck · Baronsberg · Belfort · Kasteel De Berckt · Kasteel Bethlehem · Huis Blankenberg · Kasteel Bleijenbeek · Boerlo · Bolberg · Bollenberg · Kasteel De Bongard · Borchgrave · Kasteel d'Erp · Kasteel Borggraaf · Kasteel Borgharen · Kasteel Born · Huis Bree · Kasteel Broekhuizen · Gracht Bruggraaf · Kasteel De Burght · Kasteel Cartils · Kasteel Cortenbach · Huis De Dael · Dalheym · Huis Ten Dijcken · Kasteel Doenrade · Landgoed Doesborgh · Kasteel Erenstein · Kasteel Eijsden · Eijsden · Kasteel Elsloo · Eperhuis · Etzenraderhuuske · Exaten · Kasteel Eijckholt · Kasteel Eyckholt · Eys · Kasteel Genbroek · Gebroken Slot · Kasteel Geijsteren · Kasteel Op Genhoes · Kasteel Genhoes · Genneperhuis · Kasteel Het Geudje · Kasteel Geulle · Kasteel Geusselt · Kasteel Goedenraad · Kasteel Grasbroek · Kasteel Groenendaal · Groethof · Kasteel van Gronsveld · Kasteel Haeren · Kasteel Den Halder · Heerlaer · Kasteel Hillenraad · Kasteel Hoensbroek · Kasteel Holtmühle · Huize Holtum · Kasteel Horn · Huys ter Horst · Kasteel ten Hove · Kasteel Hurpesch · Kasteel Sint-Jansgeleen · Kasteel Jerusalem · Kasteel Kaldenbroek · Den Kamp · Kasteel Karsveld · Kasteel Keverberg · Klimmender Huuske · Koppelberg · Kasteel Lemiers · Leymskamp · Kasteelruïne Lichtenberg · Kasteel Limbricht · Huize Lovendael · Luyseycke · Huize Maagdenberg · Malbeck · Huize Manresa · Kasteel van Meerlo · Kasteel Meerssenhoven · Kasteel van Mheer · Kasteel Millen · Kasteel Montfort · Sint-Jozefklooster Villa Moubis · De Munt · Château Neercanne · Kasteel Neubourg · Huis Nierhoven · Nieuwborg · Kasteel Nieuwenbroeck · Nije Huys · Kasteel Nijenborgh · Kasteel Nijswiller · Kasteel De Bockenhof · Kasteel Obbicht · Kasteel Ooijen · Kasteel Oost (Valkenburg) · Kasteel Oost (Oost-Maarland) · Kasteel Ouborg · Kasteel Passarts-Nieuwenhagen · Prinsenhof · Kasteel Puth · Kasteel Raath · Kasteel De Raay · Reiderode · Kasteel Reijmersbeek · Kasteel van Rijckholt · Kasteel Rivieren · Kasteel Schaesberg · Kasteel Schaloen · Kasteel Scheres · Landgoed Schoneborg · Huis Severen · Sibberhuuske · Château St. Gerlach · Huis De Spyker · Stadhuis van Venlo · Huize Stalberg · Kasteel Stein · Stoel van Swentibold · Kasteel Strijthagen · Struyver · Kasteel Terborgh · Kasteel Ter Worm · De Tombe · Huis de Torentjes · Kasteel Vaalsbroek · Kasteel Vaeshartelt · Kasteel Valkenburg · Vinckenhof · Kasteel Vliek · Vogelsanxhof · De Vroenhof · Vrijburg · Kasteel Wambach · Weyborch · Kasteel Wijnandsrade · Wijnandsrade · Huize Witham · Kasteel Wittem · Kasteel Wolfrath · Kasteel Wylre · Kasteel Wijlre · In het Zand


Monumenten in de buurt van Kasteel Oost in Valkenburg

Terrein waarin sporen van winning en bewerking van vuursteen

op de Schaelsberg, bij de Steenstraat
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Terrein waarin sporen van winning en bewerking van vuursteen uit het Neolithicum. Datering: Neolithicum. Het monument is van wetenschappel..

Betonviaduct nabij Molenweg

in de Molenweg (bij)
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In Functionalisme omstreeks 1914 naar een ontwerp van architect ir. Ch. H. J. Driessen gebouwd BETONVIADUCT. Het betonviaduct vor..

Kumulus Centrum voor Kunsteducatie, voormalig klooster van de Franciscanessen

Oosterweg 1
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding Met elementen van Neo-Gotiek in 1883 in opdracht van de Franciscanessen naar een ontwerp van architect B. von Fisenne uit Meersse..

Oude of Banmolen

Sint Pieterstraat 2A
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Molen. Groot mergelstenen gebouw met omlijste rondboogvensters en mansardedak, XIX B; hierop aansluitend twee lagere vleugels om een open vo..

Dubbel herenhuis, Neerhem 64-66

Neerhem 64
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een Traditioneel-ambachtelijke stijl omstreeks 1892 in opdracht van dhr. Roebroeks gebouwd dubbel HERENHUIS. Het dubbel heren..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kasteel Oost in Valkenburg

Foto's (23)

Alle 23 foto's weergeven