Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station Valkenburg in Valkenburg

Gebouw

Stationsstraat 10
6301EZ Valkenburg (gemeente Valkenburg aan de Geul)
Limburg

Bouwjaar: 1853
Architect: Jacobus Enschede

Top 100 monument

Station Valkenburg

Het Spoorwegstation is het oudste en nog in gebruik zijnde station in Nederland. Gebouwd in 1853 voor de Aken-Maastrichtse Spoorweg Maatschappij. Oorspronkelijk enkel een middengebouw en twee los staande gebouwtjes aan weerszijden daarvan, later in dezelfde stijl tot één geheel samengevoegd. Het symmetrische gebouw wekt de indruk een middeleeuws kasteel te zijn en moet daarmee, geheel volgens 19de-eeuwse romantische opvattingen, bij de treinreiziger zowel vertrouwen als ontzag hebben ingeboezemd. Het gebouw is opgetrokken in mergel, een in dat gebied voorkomende bouwstof, en is versierd met onder andere arkeltorentjes op hardstenen consoles en wapens van steden. De architect was Jacobus Enschede. Het bijzondere uiterlijk van het station is te verklaren uit de ontstaanstijd van het station; pas na 1860 kwam de aanleg van spoorwegen en -stations goed op gang. Voordien betekende elk station een nieuw ontwerp van een geheel nieuwe bouwopdracht. Standaardisatie in typen ontstond pas na het jaar 1860. Uit stilistisch oogpunt is het station een uitzonderlijke vertegenwoordiger geworden van het eclecticisme; vanwege de ouderdom is het bouwwerk bijzonder als monument van de geschiedenis van het transport en het openbaar vervoer, dat bovendien nog steeds zijn oorspronkelijke functie uitoefent. Als type van de stationsbouw in Nederland is dit station uniek, omdat het voor de standaardisatie van de gebouwen in een architecuur, die qua klasse werd bepaald, werd gebouwd.

Beschrijving van Station Valkenburg

Station N.S. Neogotiek in Engelse geest, 1853, met latere vergrotingen in dezelfde trant. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 36786
Laatste wijziging: 2015-01-12 19:49:54.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Valkenburg   
Bahnhof valkenburg01.jpg
Afkorting Vk
Opening 23 oktober 1853
Perrons 2
Perronsporen 3
Lijn(en) Heuvellandlijn (Aken - Maastricht)
Vervoerder(s) Arriva
ZLSM
Coördinaten 50° 52′ NB, 5° 50′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Valkenburg
Station Valkenburg
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Veolia-trein op Station Valkenburg
In de jaren 80 reden zaterdags enkele Intercity treinen van Amsterdam verder naar Valkenburg, maar de speciale Valkenburg Expressen waren meest Plan V treinstellen
Vertrekbord ZLSM

Station Valkenburg is het spoorwegstation van Valkenburg in de Nederlandse provincie Limburg. Het station is gelegen aan het traject Maastricht - Heerlen en geldt als het oudste nog bestaande van Nederland. Het uit mergelblokken opgetrokken gebouw werd ontworpen door Jacobus Enschedé en werd geopend op 23 oktober 1853. Enschedé liet zich inspireren door het paleis van koning Willem II in Tilburg. In 1890 werden twee vrijstaande gebouwtjes aan de zijkanten gesloopt om plaats te maken voor langere vleugels.

Het gebouw, dat geklasseerd is als rijksmonument, is nog steeds als station in gebruik. In 2005 werd het station verpacht en in oude staat teruggebracht. Sindsdien is er een restauratie, een kiosk en een modeltreinenwinkel in gevestigd. In 2009 werden de ruimtes van de modeltreinenwinkel heringericht met een expositie over toeristisch Valkenburg, over de geschiedenis van de Heuvellandlijn en over de ZLSM. Eind 2009 is het contract opgezegd en zijn de modeltreinenwinkel, de kiosk van de ZLSM en de restauratie gesloten.

Aanvankelijk lag het station aan de lijn Aken - Maastricht, later kreeg het station aansluitingen naar Heerlen en Kerkrade (Miljoenenlijn). Alleen Heerlen – Maastricht is nu nog in reguliere exploitatie. De stations Houthem-Sint Gerlach en Schin op Geul aan deze lijn behoren ook tot de gemeente Valkenburg aan de Geul.

Treinverbindingen

De volgende treinseries halteren in de dienstregeling 2017 te Valkenburg:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
32000

S4

Stoptrein (Arriva) Maastricht RandwyckMaastrichtValkenburgHeerlen
32100

S5

Sneltrein (Arriva) Maastricht RandwyckMaastrichtValkenburgHeerlen
32900 Stoomtrein (ZLSM) Simpelveld Schin op GeulValkenburg

Voor- en natransport

De bussen van Arriva stoppen voor het station. Verder is er ten behoeve van diverse toeristische voorzieningen in Valkenburg, zoals het Holland Casino, een pendelbus van en naar het station. Bij het station is een parkeergelegenheid voor auto's, in exploitatie bij de gemeente. Verder zijn er fietskluizen en een onbewaakte fietsenstalling en is er een taxistandplaats.

Geschiedenis van de Valkenburg Expressen

In de jaren 70[1] tot 90 reden zaterdags in de zomervakanties bijzondere treinen (Valkenburg Expressen) 's morgens en 's middags direct van de Randstad (Amsterdam, Den Haag) en Overijssel (Zwolle) naar Valkenburg en terug. In 1985 waren er vijf reguliere dagelijkse Intercitytreinen van Zandvoort aan Zee naar Maastricht, die zaterdags van 8 juni tot 31 augustus naar Valkenburg doorreden (terug zes treinen), en bovendien op deze dagen twee bijzondere IC treinen van Den Haag CS en Rotterdam CS naar Valkenburg, die gedeeltelijk niet in de reguliere IC halteplaatsen 's-Hertogenbosch, Weert, Roermond of Sittard stopten. Er was ook een bijzondere Valkenburg Expres van Zwolle, die als stoptrein geclassificeerd was, maar alleen in Deventer, Zutphen, Arnhem en op alle haltes op het niet geëlektrificeerde traject Nijmegen – Venlo – Roermond stopten en vanaf Roermond zonder stop tot Maastricht reed.[2]

De meeste Valkenburg Expressen reden via Maastricht, sommige via Heerlen. In 1988 waren er drie reguliere IC treinen Zandvoort – Maastricht, die naar Valkenburg zijn verlengd (terug twee), en drie bijzondere treinen van Amsterdam, Den Haag en Zwolle (als stoptreinen geclassificeerd, maar minder haltes dan Intercitys).[3] In 1990 (30 juni tot 1 september) en 1993 (29 mei tot 28 augustus) werden er nog drie directe Valkenburg Expressen gelaten, die in 1993 als Sneltreinen van Amsterdam, Den Haag en Zwolle naar Valkenburg en terug reden.[4][5] Kort daarna kwam het tot het einde van de Valkenburg Expressen.

Trivia

  • De Museumtrein van de ZLSM wordt op de treinaanwijzers aangeduid als 'extra trein' naar Simpelveld, met als treincategorie 'stoomtrein'.

Referenties

  1. Spoorlijn Maastricht–Aken privésite Martijn van Vulpen, geraadpleegd 6 december 2015.
  2. Nederlandse Spoorwegen: Vernieuwd Spoorboekje 85/86, geldig van 2 juni 1985 tot 31 mei 1986, compilatie Valkenburg Expressen op blz. 375
  3. Nederlandse Spoorwegen: Spoorboekje 88/89, geldig van 29 mei 1988 tot 27 mei 1989, compilatie Valkenburg Expressen op blz. 212
  4. Nederlandse Spoorwegen: Spoorboekje 90/91, geldig van 27 mei 1990 tot 1 juni 1991, compilatie Valkenburg Expressen op blz. 206
  5. Nederlandse Spoorwegen: Spoorboekje 93/94, geldig van 23 mei 1993 tot 28 mei 1994, compilatie Valkenburg Expressen op blz. 181

Monumenten in de buurt van Station Valkenburg in Valkenburg

Villa Jacoba

Kloosterweg 4
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding: In 1825 in Willem II-Gotiek gebouwde VILLA Jacoba, ingeschreven in het kadaster 1854. De villa is fraai gesitueerd in een parkac..

Dependence Hotel Prinses Juliana

Sittarderweg 6
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In Traditionalisme omstreeks 1925 in opdracht van de familie Stevens gebouwde VILLA. De villa is markant gesitueerd in een parkac..

Villa Beukenhof

Broekhem 6
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een traditionele bouwstijl met expressionistische invloeden in 1937 naar een ontwerp van architect J.H. van den Bongard uit He..

Dubbel herenhuis

Reinaldstraat 2
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding Met elementen van het Neo-Classicisme in 1889 gebouwd dubbel HERENHUIS. Het dubbel herenhuis maakt deel uit van een gesloten st..

Voormalige Villa Leeuwenhorst

Nieuweweg 52
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een Eclectische trant in 1888 in opdracht van Jonkheer Louis van der Maesen de Sombreff gebouwde VILLA. De oorspronkelijke ben..

Kaart & Routeplanner

Route naar Station Valkenburg in Valkenburg

Foto's (2)