Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Utrecht:Houtvesterswoning met brandtoren in Esbeek

Woonhuis

Torenlaan 1
5085NL Esbeek (gemeente Hilvarenbeek)
Noord Brabant

Bouwjaar: 1905
Architect: A.J. Kropholler en J.F. Staal jr.


Beschrijving van De Utrecht:Houtvesterswoning met brandtoren

In 1905 in opdracht van 'De Utrecht' en naar ontwerp van A.J. Kropholler en J.F. Staal jr. gebouwde HOUTVESTERSWONING met BRANDTOREN, omvattende een op rechthoekige plattegrond gesitueerde woning van twee bouwlagen met topgevels, gedekt door een zadeldak, alsmede een ingebouwde uitzichttoren op vierkante grondslag van zeven bouwlagen onder een sterk overkragend dak, waarop een klokvormige spits. Aan de noord- en zuidzijde zware uitgemetselde verhogingen, die aan de noordzijde de toren flankeren met een bouwlaag boven het zadeldak van de woning, en aan de zuidzijde met twee bouwlagen. Aan de zuidzijde van de toren is de zijgevel van het woonhuis ter ondersteuning van de toren hoog opgemetseld tot boven nokhoogte en met schuine zijden uitgevoerd. Over een bouwlaag vanaf maaiveld is aan de zuidzijde een aanbouw toegevoegd, waarin een portiek met toegangen tot de woning, respectievelijk tot een kantoor en de toren. Aan de noordzijde is een bijkeuken met ingang aangebouwd. Het bouwwerk bezit diverse balkons en platforms aan de noord- en zuidkant. De muren van de woning en flankerende gedeelten van de toren zijn in baksteen uitgevoerd, verlevendigd door hardsteen en siermetselwerk, de toren is in hout uitgevoerd en met zink bekleed. De dakbedekking van de woning bestaat uit rode pannen met een rand van blauwe pannen langs de nok. De vensteropeningen in de woning hebben glas-in-lood bovenlichten en de vensters op de begane grond bezitten luiken. De brandtoren kent diepliggende rechthoekige vensters, de flankerende delen van de toren zijn voorzien van vensters in fantasievormen. De deuren zijn uitgevoerd als eenvoudige paneeldeuren met latten in de panelen. De houtvesterswoning met brandtoren is zowel architectuur-historisch als cultuurhistorisch van belang vanwege zeldzaamheid en wijze van uitvoering en als zodanig van oudheidkundige waarde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 364128
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Landgoed de Utrecht
Natuurgebied
Landgoed de Utrecht
Landgoed de Utrecht
Situering
Land Nederland
Locatie Noord-Brabant
Coördinaten 51° 26′ NB, 5° 9′ OL
Dichtstbijzijnde plaats Esbeek
Informatie
Oppervlakte 25 km²
Beheer Staatsbosbeheer
Foto's
De brandtoren
De brandtoren

Landgoed de Utrecht is een ca. 2500 hectare groot landgoed ten zuiden van het dorpje Esbeek in de gemeenten Hilvarenbeek en Reusel-De Mierden.

Geschiedenis

Het landgoed dankt zijn naam aan de levensverzekeringsmaatschappij De Utrecht, die later onderdeel werd van AMEV, en inmiddels via een tussenstop bij het Belgisch-Nederlands bank- en verzekeringsconcern Fortis eigendom is van ASR Verzekering NV. Het bedrijf ontgon vanaf 1898 de uitgestrekte heidevelden op grote schaal. Op 25 mei 1899 werd een begin gemaakt met het ontginnen van de eerste 700 ha. De werken werden uitgevoerd door de Heidemij. Uiteindelijk werd de heide omgezet in 1800 hectare bos en 600 hectare landbouwgrond, terwijl daarnaast nog 400 hectare natuurterrein bleef voortbestaan.

Omstreeks 1920 kreeg de verzekeringsmaatschappij ook oog voor de natuurwaarden van het terrein, waardoor een deel van het terrein onontgonnen bleef.

Landschap

Het bos bestaat voornamelijk uit grove den, douglas en Europese lariks en leverde stuthout aan de Zuid-Limburgse steenkoolmijnen.

Tot de belangrijke natuurterreinen op het landgoed behoort het dal van de Reusel, die hier meandert. Dit gebied wordt De Hertgang genoemd. Hier ligt ook de buurtschap Dun, alwaar zich de uitspanning De Bockenreijder bevindt. Voorts is de Mispeleindse Heide een belangrijk natuurgebied. Hierin liggen grote vennen als De Flaes, de Kleine Flaes en het Goor. Ze worden omringd door vochtig heidegebied. Hier groeien klokjesgentiaan, beenbreek, moeraswolfsklauw en witte snavelbies. In het noordwesten van het gebied stroomt de Hoogeindse Beek en ligt nog een ven, de Broekeling. Het landgoed telt meer dan 130 soorten broedvogels.

Het uitgestrekte landgoed is, met uitzondering van een aantal kwetsbare natuurgebieden, in het kader van de Natuurschoonwet onder voorwaarden opengesteld voor het publiek. Op het landgoed is sinds 2015 een natuurbegraafplaats gevestigd.

Cultuurmonumenten

De in 1905 gebouwde brandtoren met houtvesterswoning (door Jan Frederik Staal en Alexander Kropholler) is zeer bijzonder. Met name Staal verwerkte Jugendstil elementen in het gebouw. De 32 meter hoge toren werd door de bezetter in 1944 gebruikt als steunpunt voor de zich terugtrekkende troepen. Ze werd toen verdedigd met zwaar geschut. Tijdens de inname door de Engelsen bleef de toren onbeschadigd. Later raakte ze echter in verval en in 1991 werd de toren in opdracht van de AMEV gerestaureerd. De toren is rijksmonument.[1]

Bij de brandtoren bevindt zich het Arnoldspark, een arboretum met waterpartij, dat in 1941 werd aangelegd.

Behalve de brandtoren werd in 1924 op het terrein ook nog een monumentaal vakantieoord gebouwd, Rustoord geheten. Dit was bestemd voor het personeel van de verzekeringsmaatschappij en is tegenwoordig een hotel-restaurant.

Omgeving

Het landgoed sluit in het noorden aan op de Rovertsche Heide, in het oosten op de Neterselse Heide en de Wellenseindse Heide, en in het zuiden op de Turnhoutse Heide. Door het aanliggende landgoed Wellenseind stroomt een zijriviertje van de Reusel, de Raamloop geheten. Hier bevindt zich ook een oude herberg genaamd De Buitenman. Aan de westzijde bevindt zich de Belgisch-Nederlandse grens, met aan de Belgische zijde eveneens een uitgestrekt ontginningsgebied met naaldbossen en landbouwgrond.

Externe link


Monumenten in de buurt van De Utrecht:Houtvesterswoning met brandtoren in Esbeek

De Utrecht: blokje van zes dienstwoningen

Lage Mierdseweg 5
Esbeek (Gemeente Hilvarenbeek)
Inleiding. Aan de oostelijke zijde van de parallelweg van de Lage Mierdseweg staat, door een ondiepe voortuin gescheiden van de openbare we..

Twee hardstenen hekpalen op het landgoed "Rustenoord",

Lage Mierdseweg 17
Esbeek (Gemeente Hilvarenbeek)
Twee 18e eeuwse hardstenen hekpalen op het landgoed "Rustenoord", van belang wegens kunsthistorische waarde.

De Utrecht: vakantiehuis "Rustoord"

Lage Mierdseweg 17
Esbeek (Gemeente Hilvarenbeek)
Inleiding. Aan de oostelijke zijde van de Lage Mierdseweg staat, op enige afstand van de weg gelegen, het voormalige VAKANTIEHUIS Rustoord...

De Utrecht: fontein

Lage Mierdseweg 17
Esbeek (Gemeente Hilvarenbeek)
Hilvarenbeek Lage Mierdseweg 17 Vakantiehuiscomplex "de Utrecht" onderdeel III Inleiding. Ter hoogte van de hoofdingang in de oostelijke..

De Utrecht: ijskelder

Lage Mierdseweg 17
Esbeek (Gemeente Hilvarenbeek)
Inleiding. Op een afstand van omstreeks twintig meter ten oosten van Rustoord ligt de bij het vakantieoord behorende, gedeeltelijk ondergro..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Utrecht:Houtvesterswoning met brandtoren in Esbeek

Foto's (1)