Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kapittelhuis met groot auditorium der rijksuniversiteit in Utrecht

Kerkelijk Gebouw

Domplein 29
3512JE Utrecht
Utrecht

Bouwjaar: 15e eeuw


Beschrijving van Kapittelhuis met groot auditorium der rijksuniversiteit

Kapittelhuis met groot auditorium der Rijksuniversiteit; XVe eeuw. Voorheen kapittelzaal van de Dom, waar Unie van Utrecht in 1579 gesloten werd. Topgevel aan de Oostzijde met blind boogvenster met traceerwerk en traptoren. Van oorsprong eenklaviers orgel, in 1738 gemaakt door A.A. Hinsz voor de Lutherse Kerk te Deventer. In 1963 gerestaureerd en uitgebreid met een Rugwerk en een vrij Pedaal door Flentrop Orgelbouw. De toevoegingen vallen buiten de bescherming. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 36076
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Icoontje doorverwijspagina Zie Kapittel (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Kapittel.

Een kapittel is een geestelijke gemeenschap of bestuurscollege. Meestal betreft het een gemeenschap van katholieke of anglicaanse geestelijken, verbonden aan een kathedraal, kapittelkerk of klooster. De naam kapittel werd aan dit college gegeven omdat tijdens bijeenkomsten in de kapittelzaal een kapittel of hoofdstuk uit de Bijbel werd voorgelezen. De leden van een dergelijk kapittel heten seculiere kanunniken. Ook aan bepaalde kloosters en ridderorden zijn kapittels verbonden; in dat geval wordt gesproken van een regulier kapittel en reguliere kanunniken. Daarnaast kan een kapittel diverse andere betekenissen hebben.

Regulier kapittel

1rightarrow blue.svg Zie ook Reguliere kanunnik

Onder reguliere kapittels verstaat men kapittels die een kloosterregel volgen. Leden van een dergelijke kloosterorde worden niet aangeduid als monniken maar kanunniken of koorheren. Voorbeelden zijn de Augustijner koorheren, de antonieters en de kruisheren.

Seculier kapittel

1rightarrow blue.svg Zie Seculier kapittel en Seculiere kanunnik voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Ter onderscheiding van kapittels verbonden aan kloosters, worden andere kerkelijke kapittels aangeduid als seculiere kapittels. 'Seculier' of 'wereldlijk' geeft aan dat deze kanunniken geen kloosterregel volgen. Collegiale (of seculiere) kapittels komen tegenwoordig nog maar weinig voor. Tot de Franse tijd (in de Noordelijke Nederlanden tot de reformatie) waren dit vaak machtige feodale instellingen, waar veelal niet-ervende zonen uit adellijke families onderdak vonden.

Andere betekenissen

Afgeleide termen

  • kapittelheer: priester die in een kapittel zetelt, dus kanunnik (bij een domkapittel: domheer)
  • kapittelbank: koorbank
  • kapittelbankje: bankje in de kapittelzaal waar een monnik zijn zonden belijdt en zijn straf hoort uitspreken
  • kapittelen: iemand ernstig de les lezen, iemand streng berispen
  • kapitteldag
  • kapittelvergadering
  • kapittelzaal
  • kapittelkerk
  • kapittelschool, vergelijk kathedraalschool
  • kapittelstok(je)
    • een aan het eind van een lint of dun kettinkje bevestigd metalen staafje, ten dele glad, ten dele gekarteld, dat men tussen de bladen van een bijbel legde, ter aanwijzing van het kapittel waar men bij het lezen gebleven was
    • gouden staafje om een halssnoer te bevestigen

Zie ook

Literatuur

  • Joseph Evermode JANSEN, Het kapittel van de Sint-Pieterskerk te Turnhout en zijne statuten van het jaar 1634, Antwerpen, 1914
  • P. J. GOETSCHALCKX, Geschiedenis der kanunniken van het O. L. V. Kapittel te Antwerpen (1585-1700), Antwerpen, 1926
  • J. BRUGGEMAN, Inventaris van de archieven bij het Metropolitaan kapittel van Utrecht van de Roomsch Katholieke Kerk der Oudbisschoppelijke Clerezie, Den Haag, 1928
  • Jan PAQUAY, Kerkelijke privilegiën verleend aan het kapittel van Windesheim der Reguliere Kanunniken van den H. Augustinus, Lummen, 1934
  • Sigismund TAGAGE, Rond de opheffing van het kapittel van St. Servaas en de verkoop van zijn goederen, Hasselt, 1962

Monumenten in de buurt van Kapittelhuis met groot auditorium der rijksuniversiteit in Utrecht

Academiegebouw

Domplein 29
Utrecht
Inleiding UNIVERSITEITSGEBOUW van de Universiteit Utrecht, gebouwd in 1891-1894, met bijbehorende uitbreidingen, vooral uit de periode 1917..

Pand met belangrijke renaissance-gevel met fraai gebeeldhouwde pilasters, banden schelpen boven de vensters, thans door rechte kroonlijst afgedekt

Korte Nieuwstraat 2
Utrecht
Pand met belangrijke renaissance-gevel met fraai gebeeldhouwde pilasters, banden schelpen boven de vensters, thans door rechte kroonlijst af..

Kloostergang Domkerk

Domplein 30
Utrecht
Kloostergang Domkerk.

Huis met rechte daklijst, boven de vensters accoladebogen met hardstenen blokken

Korte Nieuwstraat 4
Utrecht
Huis met rechte daklijst, boven de vensters accoladebogen met hardstenen blokken XVII.

Pand met brede gevel met rechte kroonlijst vooruitspringende middenpartij, zeven ramen breed

Trans 4
Utrecht
Pand met brede gevel met rechte kroonlijst vooruitspringende middenpartij, 7 ramen breed, XIX.

Kaart & Routeplanner

Route naar Kapittelhuis met groot auditorium der rijksuniversiteit in Utrecht

Foto's (15)

Alle 15 foto's weergeven