Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Bonifatiuskerk (Hervormde kerk) in Cornwerd

Kerkelijk Gebouw

Dorpsweg 5
8753JC Cornwerd (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: vroege 13e eeuw 14e eeuw (verb.) 16e eeuw (verb.) 1898 (toren) 1916 (ommetseling, verb.)
Architect: L. Reitsma (1898) F. Raadsma (1916) Reitsma 1898 L. Reitsma (1898) F. Raadsma (1916)


Beschrijving van Bonifatiuskerk (Hervormde kerk)

De markant op een iets verhoogd kerkhof gelegen, in aanleg vroeg 13e-eeuwse, oorspronkelijk aan Sint Bonifacius gewijde (hervormde) kerk, waarvan de toren - die de scheepvaart op het IJsselmeer en de Waddenzee tot baken diende - in 1898 is vervangen en schip en vijfzijdig gesloten koor in 1916 van een ommanteling met driezijdig gesloten koor zijn voorzien; rondom het gebouw ligt een in oorsprong vermoedelijk eveneens vroeg-13e-eeuws iets verhoogd kerkhof, dat wordt omsloten door een eenvoudige eind 19e-eeuws gietijzeren hekwerk. In aanleg vroeg 13e-eeuws romaans kerkgebouw dat, na wijzigingen in de 14e en de 16e eeuw, in 1898 van een nieuwe toren in eenvoudige eclectisch-neorenaissancistische trant en in 1916 van een eveneens eenvoudige neogotische ommanteling om schip en koor is voorzien. De toren, die is opgetrokken uit met natuursteendecoraties verlevendigde baksteen, bestaat uit drie geledingen en wordt bekroond door een leiengedekte spits met haan, die rust op een uitkragende omloop op gesneden consoles; eenvoudig torenuurwerk met vier in zonvormig natuursteen-inlegwerk gevatte wijzerplaten; galmgaten; boven de halfrond gesloten stichtingssteen o.a. het jaartal 1898, namen van kerkvoogden, architect (L. Reitsma) en aannemer (J. Roosjen uit Kornwerd). Het zes traveeën tellende schip, dat eveneens is opgetrokken uit met stucdecoraties verlevendigde baksteen, wordt gedekt door een met machinale Lucas IJsbrandspannen belegd aan koorzijde driezijdig gesloten schilddak tegen rechte topgevel aan torenzijde; onderlangs de dakrand een rondboogfriesje; in de linkerzijgevel later dichtgezet spitsboogportaal en vijf blinde spitsboogramen; in de rechterzijgevel nog wel toegankelijk spitsboogportaal, waarboven stichtingssteen met jaartal 1916 en de namen van kerkvoogden, architect (F. Haagsma) en aannemer (J. Roosjen uit Kornwerd); de spitsboogramen hebben een eenvoudige vroeg 20e-eeuwse gekleurde glas-in-lood beglazing met florale motieven; van de drie spitsboogramen in het koor zijn er twee blind; het raam op de kop is eveneens kleurig beglaasd. Behalve restanten van de 13e-eeuwse romaanse voorganger, gaan achter deze ommanteling mogelijk ook nog sporen van latere 14e- en 16e-eeuwse verbouwingen schuil. Het INTERIEUR bevat de volgende onderdelen van belang: - het begin 16e-eeuwse eiken tongewelf op houten trekbalken met sleutelstukken met peerkraalmotief; - de blindnissen met neogotisch stucwerk; - de preekstoel met doophek (1740); wapenbord, balusters en lofwerk van de overhuiving van de herenbank (1740); een Tiengebodenbord (1740) in omlijsting met engelen (1809) en vier wapenborden (1740); een kerkvoogdenbord (1917); het eind 19e/vroeg 20e-eeuwse meubilair inclusief de deuren- en kastenwand met opgeklampte panelen; het in een verzorgd gesneden kas gevatte orgel met twee klavieren, in 1865 gemaakt door L. van Dam en Zonen, op galerij. Het in oorsprong vermoedelijk eveneens vroeg 13e-eeuwse kerkhof rondom het kerkgebouw wordt omsloten door een verzorgd vormgegeven eind 19e-eeuws gietijzeren hek. Wat betreft het EXTERIEUR eenvoudig eind 19d/begin 20e-eeuws, op een iets verhoogd en in oorsprong vermoedelijk eveneens vroeg-13e-eeuws kerkhof gelegen en het dorp Cornwerd karakteriserend, kerkgebouw van bouwhistorische, kunsthistorisch en stedebouwkundig belang wegens: - de restanten van een vroeg 13e-eeuwse romaanse voorganger met vijfzijdig gesloten koor en de mogelijke sporen van 14e- en 16e-eeuwse verbouwingen, die schuil gaan achter de ommanteling uit 1916 van koor en schip; - verschillende interieur-onderdelen, daterend uit 17e, 18e, 19e en vroege 20e eeuw. Klokkestoel met klok van A. Boister, 1569, diam. 101 cm. Mechanisch torenuurwerk Gebr. van Bergen, Midwolda, 1913. In oorsprong vermoedelijk eveneens vroeg 13e-eeuwse kerkhof, van belang wegens: - het aangegeven historische verband met de restanten van de vroegere romaanse Bonifaciuskerk; - het verzorgd vormgegeven eind 19e-eeuwse gietijzeren hekwerk; - het stedebouwkundige belang -tesamen met het kerkgebouw- voor het dorp Cornwerd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 352026
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Bonifatiuskerk
De Bonifatiuskerk in 2014
De Bonifatiuskerk in 2014
Plaats Cornwerd
Gebouwd in 13e eeuw
Restauratie(s) 1988, 2000
Gewijd aan Bonifatius
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  352026
Architectuur
Toren 1898
Interieur
Orgel L. van Dam en Zn.
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Bonifatiuskerk is een kerkgebouw in Cornwerd, gemeente Súdwest-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland.

Beschrijving

De romaanse kerk uit de 13e eeuw was oorspronkelijk gewijd aan Bonifatius. De zadeldaktoren werd in 1898 vervangen door toren met neorenaissance-elementen naar ontwerp van L. Reitsma. In de toren van drie geledingen met omloop en spits hangt een klok (1569) van Aelt Boister. Een ijzeren beslagen deur (1591) en een fragment van een middeleeuws zandstenen retabel bevinden zich in het Fries Museum. In 1916 werd naar plannen van F. Raadsma de zaalkerk ommetseld, van twee spitsboogportalen voorzien, en werd de vijfzijdige koorsluiting vervangen door een driezijdig gesloten koor. In 1988 zijn de fundamenten versterkt en in 2000 is het dak hersteld. De hervormde kerk is een rijksmonument.

Het interieur wordt gedekt door een houten tongewelf (16e eeuw) op trekbalken voorzien van sleutelstukken. De preekstoel met doophek en vier wapenborden dateren uit 1740. Het orgel uit 1865 is gemaakt door L. van Dam en Zonen.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Bonifatiuskerk (Hervormde kerk) in Cornwerd

Cornwerdermolen

Sotterumerdijk 19
Cornwerd (Gemeente Súdwest Fryslân)
Poldermolen.

Hervormde kerk

Salverdastraat 4
Wons (Gemeente Súdwest Fryslân)
Ned.Herv.Kerk. Op achtzijdig grondplan opgetrokken kerkgebouw bekroond door open koepeltje. De kerk bezit preekstoel van voor 1681. Fragmen..

Doniakerk, hervormde kerk

Kerkeburen 35
Makkum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Herv.KERK. In 1660 in gotische stijl opgetrokken tweebeukig kerkgebouw met forse westelijke toren uit 1652. Preekstoel en banken XVII 18e ee..

Woning onder zadeldak tegen puntgevel

Kerkeburen 21
Makkum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Woning onder zadeldak tegen puntgevel.

Pand met verdieping en forse rechte kroonlijst met ronde dakvensters onder U-vormig schilddak met twee hoekschoorstenen waarop borden

Kerkstraat 47
Makkum (Gemeente Súdwest Fryslân)
PAND met verdieping onder U-vormig schilddak met twee hoekschoorstenen waarop borden. Forse rechte kroonlijst waarboven cirkelvormige dakven..

Kaart & Routeplanner

Route naar Bonifatiuskerk (Hervormde kerk) in Cornwerd

Foto's (2)