Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Preekstoel / orgel Nederlands Hervormde Kerk in Zaamslag

Kerkelijk Gebouw

Plein 2
4543BH Zaamslag (gemeente Terneuzen)
Zeeland

Bouwjaar: 17e / 19e eeuw


Beschrijving van Preekstoel / orgel Nederlands Hervormde Kerk

Kerk vanwege de 17e eeuwse PREEKSTOEL bestaande uit kuip, rugpaneel en fors klankbord, trap uit begin XIXe eeuw. Van oorsprong orgel met Hoofdwerk en Bovenwerk, in 1868 gemaakt door Van den Haspel, Scholgens en Van der Weijde. In 1952 gewijzigd en uitgebreid met een Pedaal in torens door W. van Leeuwen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 35026
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Deel van de serie over
kerkelijk gerei

waaronder paramenten
en liturgisch vaatwerk

Monstrans
gebruikt in de liturgie

Liturgisch vaatwerk
Vasa sacra
Miskelk · Pateen
Kelklepeltje
Ciborie · Monstrans
Pyxis · Custodiale

Vasa non sacra
Ampullen · Wijwatervat
Olievaatje
Wierookvat · Ablutievat

Paramenten
Amict · Albe · Baarkleed · Cingel
Tuniek · Dalmatiek · Fanon
Kazuifel · Manipel · Stola
Gremiale · Benedictievelum
Mijter

Koorkledij
Rochet · Superplie
Koorkap · Cappa magna
Kovel

Kelkgerei
Bursa · Kelkvelum
Ciborievelum

Kerklinnen
Corporale · Kelkdoekje
Lavabodoekje · Palla
Altaardwaal

Kerkinterieur
Altaar · Ambo
Biechtstoel · Communiebank
Doksaal · Doopvont
Faldistorium
Godslamp · Hoogaltaar
Heilig Kruisaltaar
Katheder · Preekstoel
Sedilia
Tabernakel · Volksaltaar

Liturgische boeken
Altaarmissaal
Benedictionale · Brevier
Evangeliarium · Evangelistarium
Graduale · Kyriale
Lectionarium
Psalter · Rituaal
Sacramentarium · Volksmissaal

Overige
Flambouw · Processiekruis
Altaargong · Altaarschel · Sanctusbel
Wijwaterkwast · Scheepje
Doopschelp · Lessenaar
Thabor · Antependium
Paaskaars · Adventskrans

Een kansel of (s)preek(ge)stoel(te) is een verhoogde plaats in een kerk van waaraf de geestelijke spreekt. Ondanks het woord preekstoel doet hij dat steeds staande, al kan ook een zitplaats ingebouwd zijn. De preekstoel staat symbool voor de berg van waarop Jezus Christus predikte.[1]

Beschrijving en geschiedenis

Kansel van Rooms keizer Hendrik II uit het jaar 1014 in de Dom van Aken

Het woord kansel komt van het Latijnse plurale tantum cancelli (waar ook de titel kanselier van stamt) en betekent "traliewerk" of "hek". De preekstoel is voortgekomen uit de oud-christelijke ambo en uit het middeleeuwse doksaal, dat dienstdoet als afscheiding tussen het schip van de kerk en het koor. De dominicanen gebruikten in Duitsland en Italië draagbare kansels die op leeuwenfiguren rustten (symbool van het overwonnen kwaad). Vaststaande preekstoelen waren al bekend in de 15e eeuw, maar werden pas algemeen in de 16e en 17e eeuw ten gevolge van het voorschrift van het Concilie van Trente (1545-1563) dat aan de preken meer aandacht diende te worden besteed.[bron?]

In grote kerken werden de preekstoelen vaak hoog gebouwd en voorzien van geëlaboreerde versieringen. De kansel bleef ook na de reformatie bestaan in protestantse kerken. In oosters-orthodoxe kerken is het vaak een laaggeplaatst platform.

Boven de preekstoel bevindt zich vaak een klankbord, dat vanouds gewenst was voor de akoestiek. Doordat er tegenwoordig geluidsinstallaties worden gebruikt, is dit thans niet meer nodig.

De traditionele kansel is een kleine ruimte, vaak met een toegangsdeurtje, waarachter het onderlichaam van de voorganger niet zichtbaar is, som met een leun- of zitsteun. In moderne protestantse kerken is de kleine kansel vervangen door een podium waarop ruimte is voor meer activiteiten. Hierop staat dan een lessenaar. Heeft de voorganger dan ook nog een draadloze microfoon op de revers, dan heeft hij hier veel meer bewegingsvrijheid.

Na het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) en tijdens de Tweede Beeldenstorm geraakte het gebruik van de preekstoel in de Katholieke Kerk grotendeels in onbruik en wordt de homilie van achter een ambo gehouden.

Galerij


Monumenten in de buurt van Preekstoel / orgel Nederlands Hervormde Kerk in Zaamslag

Raadhuis

Plein 1
Zaamslag (Gemeente Terneuzen)
Inleiding Geheel vrijstaand gebouw, omstreeks 1904 als gemeentehuis gebouwd in neo-renaissance stijl. Reeds van oorsprong was er een brands..

Torenberg

Torenberg
Zaamslag (Gemeente Terneuzen)
Terrein waarin een kasteelberg. Datering: 13e - 14e eeuw (gedeeltelijke bescherming perceel F-3643, zie bijlage A).

Bakstenen woonhuis met pannen zadeldak, bakgoot op klossen

Veerstraat 59
Zaamslag (Gemeente Terneuzen)
Bakstenen woonhuis met pannen zadeldak, bakgoot op klossen plm XVIII. Nieuw gebouwd woonhuis XXa met achter eraan gebouwd in L-vorm wellicht..

Woonhuis van vijf traveeën breedte op rechthoekige plattegrond

Drieweg 1
Zaamslag (Gemeente Terneuzen)
Inleiding Waarschijnlijk omstreeks 1900, in ambachtelijk-traditionele trant, gebouwd verdiepingloos woonhuis met langsgevel. Omschrijving ..

Schuur

Drieweg 1
Zaamslag (Gemeente Terneuzen)
Inleiding Forse schuur met twee dwarsdelen op rechthoekige plattegrond. In de schuur, bedoeld voor gemengd bedrijf, zijn stallen aanwezig a..

Kaart & Routeplanner

Route naar Preekstoel / orgel Nederlands Hervormde Kerk in Zaamslag

Foto's (3)