Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vinckersum en toegangspoort met duivenslag in Schildwolde

Boerderij

Singel 1
9626BM Schildwolde (gemeente Slochteren)
Groningen

Bouwjaar: 1659 (poort) mog. 18e eeuw (dwarshuis) 1802 (schuur) 1941 (rest. poort)
Architect: A.R. Wittop Koning (1941) Wittop Koning 1941 A.R. Wittop Koning (1941)


Beschrijving van Vinckersum en toegangspoort met duivenslag

Op omgracht terrein met hoge bomen gelegen boerderij Vinckersum waarvan het voorhuis met het halsgedeelte oud zijn. Voorhuis deels onderkelderd en als dwarshuis gebouwd onder schilddak met hoekschoorstenen. Op een dam in de gracht staat een gemetselde toegangspoort, gedateerd 1659 waarop een duivenslag over de volle breedte tussen gemetselde topgeveltjes. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 33821
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie

Een duivenslag is een sluiting voor een duiventil waarmee duiven er wel in kunnen via het vlieggat, maar er niet meer uit.

Achtergrond

Dergelijke behuizingen waren populair van de 16e tot de 18e eeuw bij steenhuizen, kloosters en kerken in West-Europa. Later verschenen ze in navolging van de adel ook bij sommige herenboeren. Het recht op duivenslag was in verband met de overlast van de duiven op de landerijen vanaf de 13e eeuw gebonden aan grondbezit (een heerlijk recht), waardoor ze alleen door adel, boeren en geestelijkheid konden worden gehouden.

Er waren duivenslagtillen (op palen), duivenslagtorens (boven in een toren, zie ook duiventoren), duivenslagpoorten (boven op een poort) en duivenslagen op zolders van gebouwen (boerenschuren, torens ed.). De til moest altijd hoog staan omdat de duiven rust nodig hadden en diende voldoende ruimte te bieden voor nestelen en voortplanting. De duiven konden naar binnen via de vlieggaten die geplaatst waren in de voor- en achtergevel (in Friesland gibbengaten genoemd; gib is Fries voor een halfwilde duif) of soms in de zijgevel. In enkele gevallen werden de vlieggaten geplaatst in het pannendak bovenop (Fries: gibbeflecht).

Een duivenslag vormde een soort van prestige voor de eigenaar. De duivenhouderij was in die tijd echter vooral gericht op de consumptie van duiven, die als delicatesse werden gezien. Met name in de winter, als vers rund- en varkensvlees moeilijk te krijgen was, vormde duivenvlees een welkome aanvulling op het menu.

Gedurende het einde van de 18e eeuw en in de 19e eeuw verdwenen de meeste steenhuizen en daarmee ook de meeste duivenslagen.

Duivenslagpoort

Een bekend voorbeeld van toepassing is de duivenslagpoort of duivenpoort: een poort waarin de duiventil boven de poort werd gemetseld of als houten duivenhok met zadeldak (in Groningen Doefkast genoemd) over de hele breedte erbovenop werd geplaatst. Een duivenslagpoort stond meestal op een dam in de gracht aan de achterzijde van het hoofdgebouw, zodat de duiven altijd water hadden. De versiering van duivenslagpoorten is vaak niet uitbundig, maar vaak is er wel een wapensteen van de familie van het steenhuis aangebracht. De bekendste Nederlandse duivenslagen stonden bij de Friese stinsen en de Groningse borgen. Door de geringe aandacht zijn er hiervan slechts een paar bewaard gebleven.

Lijst van bestaande duivenslagpoorten

Groningen

Gebouw Plaats Jaar Afbeelding
Verhildersum (tot 1973 bij boerderij Boelsemaweerd, Hemert) Leens ca. 1800 Duivenslagpoort Verhildersum vml. Boelsemaheerd.jpg
Boerderij Dinghweer Hemert Duivenpoort - Lellens - 20138394 - RCE.jpg
Boerderij Vinckersum Schildwolde 1659 Duivenpoort bij boerderij - Schildwolde - 20197515 - RCE.jpg
Verdwenen. Stond tot een brand in 1932 bij de boerderij Op ter Borg bij Wirdum[1] (waar eerder, in 1779, zelfs 2 poorten stonden) en werd vervolgens overgebracht naar (de oude ingang van) het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. In 1970 werd de poort afgebroken.[2] Wirdum (oorspronkelijk)

Friesland

Gebouw Plaats Jaar Afbeelding
Jongema State Rauwerd 1603 Poarteraarderbosk.jpg
Uniastate Beers 1616 Beers Poortgebouw 0177.JPG
Heringastate/Poptaslot (gibbeflechten rechts onder dakpannen) Marssum 1600 Poptaslot 1.jpg
Sjuxmastate Waaxens 1604 Poortgebouw Sjucksmastate Waaxens.jpg
Groot Deersum Achlum 1658 Groot-Deersum-Achlum poort en boerderij.JPG
Liauckama State Sexbierum 1604 Liauckamastate-Sexbierum poort.jpg

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Vinckersum en toegangspoort met duivenslag in Schildwolde

Hervormde kerk met vrijstaande toren

Hoofdweg 125
Schildwolde (Gemeente Slochteren)
HERV.KERK en TOREN op verhoogd kerkhof. In 1686 wellicht op oudere grondslag gebouwde vijfzijdig gesloten kerkgebouw. In de kerk preekstoel ..

Luitenantsheerd

Hoofdweg 173
Schildwolde (Gemeente Slochteren)
Grote boerderij van het Oldambtster type met vier "krimpen" om de overgang in het vier vensters brede voorhuis naar de schuurbreedte te bewe..

Woning onder omgaand schilddak met vier hoekschoorstenen met borden

Hoofdweg 194
Schildwolde (Gemeente Slochteren)
Landelijke woning onder omgaand schilddak met vier hoekschoorstenen waarop borden. Omlijste ingang met versierd bovenlicht, waarboven rechte..

Hervormde pastorie met aangebouwd catechisatielokaal

Hoofdweg 127
Schildwolde (Gemeente Slochteren)
Inleiding PASTORIE met aangebouwd CATECHESATIELOKAAL, behorende bij de ervoor gelegen Nederlands hervormde kerk die reeds rijksmonument is ..

Torenhoeve

Hoofdweg 113
Schildwolde (Gemeente Slochteren)
Omschrijving OLDAMBTSTER BOERDERIJ bestaande uit een VOORHUIS en SCHUUR (1869, Ambachtelijk-traditionele stijl met enkele Chaletstijl eleme..

Kaart & Routeplanner

Route naar Vinckersum en toegangspoort met duivenslag in Schildwolde

Foto's (7)