Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Toren in Sint Michielsgestel

Kerkelijk Gebouw

Petrus Dondersplein 18
5271AA Sint Michielsgestel
Noord Brabant

Bouwjaar: midden 15e eeuw


Beschrijving van Toren

Toren. Overblijfsel van de middeleeuwse kerk. Bouwwerk uit het midden van de 15e eeuw, opgetrokken uit baksteen met lagen van tufsteen. Overhoekse veelvuldig versneden steunberen, uitgebouwde traptoren aan de zuidzijde. Drie geledingen: in de onderste aan de westzijde een hoge, geprofileerde spitsboognis waarin de ingang en een spitsboogvenster, aan de andere zijden telkens een tweetal recht overtoogde en daarboven segmentvormig overtoogde nissen; in de tweede geleding telkens een tweetal door een segmentboog overtoogde en daarboven spitsboogvormige overtoogde nissen; in de bovenste geleding spitsboognissen met galmgaten. Geheel onderaan hebben de spaarvelden in de steunberen en te weerszijden an de ingang naar links schuin oplopende togen. In al deze nissen tufstenen toten. Mechanisch torenuurwerk van Jos van de Kerkhof, 1937, elektrische opwinding. Gerestaureerd in 1937. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 33633
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oude Toren
Oude Toren.  Petrus Dondersplein
Oude Toren. Petrus Dondersplein
Plaats Sint Michielsgestel
Coördinaten 51° 38′ NB, 5° 21′ OL
Gebouwd in 15e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  33633
Architectuur
Bouwmateriaal baksteen
Stijlperiode Kempense gotiek
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Oude Toren is een toren op het Petrus Dondersplein in Sint-Michielsgestel. De huidige toren is een overblijfsel van een kerk uit het midden van de 15e eeuw en is beeldbepalend voor het dorp. Het heeft de status van rijksmonument.

Beschrijving

De toren is een voorbeeld van Kempense gotiek. Het bouwwerk kenmerkt zich door speklagen van baksteen, afgewisseld met tufsteen. Enkel de bovenste geleding, waar de klokken hangen, is geheel uit baksteen opgetrokken. Er zijn overhoekse steunberen die, evenals de torenromp, versierd zijn met spaarvelden. De toren heeft een aangebouwde traptoren. De drie geledingen in de hoogte hebben mooi geprofileerde spitsboognissen.

Geschiedenis

Op deze verhoogde plaats in het dorp hebben zeker vier kerken gestaan.

Houten kerk

De oudste kerk was een houten kerk uit de 10de eeuw, waarvan sinds de opgravingen van 1961 de afmetingen bekend zijn omdat er veertien paalkuilen zijn teruggevonden.

Romaanse kerk

In de 11de eeuw werd de houten kerk vervangen door een romaanse tufstenen kerk.

Gotische kerk tot 1836

In de 15de eeuw werd de gotische bakstenen kerk gebouwd gewijd aan Sint Michaël. Deze driebeukige pseudobasiliek werd vanaf 1648 gebruikt voor hervormde diensten. Het was vooral een katholieke gemeenschap, de enkele protestanten waren niet in staat de kerk te onderhouden. In 1791 werd het koor vanwege de vervallen staat buiten gebruik gesteld en deels afgebroken. Nadat in 1799 de kerk aan de katholieken werd teruggegeven werd in 1806 het koor gerestaureerd en werd er een nieuwe sacristie gebouwd. In die periode zijn de grafstenen uit de kerk verwijderd.

Op 29 november 1836 werd de torenspits door een storm vernield. Hij viel op het schip van de kerk en veroorzaakte zoveel schade dat de kerk vervangen moest worden.

Waterstaatskerk 1839-1932

De nieuwe kerk was een waterstaatskerk. Hij werd met gebruikmaking van zes Traveeën van de voormalige middeleeuwse kerk gebouwd en op 30 oktober 1839 ingezegend. Rondom de kerk kwam een kerkhof. Rond 1860 werd er een pastorie naast de kerk gebouwd (nu Petrus Dondersplein 23-23).

Tot 1931 fungeerde de kerk als parochiekerk. Behoefte aan een grotere kerk leidde tot de bouw van de nieuwe Heilige Michaëlkerk in de Nieuwstraat. Architect van deze christocentrische kerk was H.W. Valk. In 1932 werd de waterstaatskerk gesloopt. De gevel aan de oostzijde van de toren werd in 1936 aangepast en aan de bovenzijde voorzien van een balustrade.

Voor sloop van waterstaatskerk 1932

Opgravingen 1961

Bij opgravingen in 1961 zijn een aantal belangrijke vondsten gedaan:

  • veertien paalkuilen van een houten kerk uit de 10de eeuw. Hierdoor weet men dat het schip 9 x 5,5 meter was en het koor 5 x 5,5 meter
  • funderingen van een tufstenen kerk van omstreeks 1100
  • een gemetselde grafkelder met muurschilderingen uit de 13de of 14de eeuw

Renovatie 2011

De provincie heeft in 2010 aan de gemeente een subsidie geweigerd om de toren te renoveren. Nadat de gemeente de plannen aanpaste, heeft de provincie alsnog besloten enige subsidie te geven. Voeg- en metselwerk zal onder handen worden genomen. De werkzaamheden starten in het voorjaar van 2011.

Externe link


Monumenten in de buurt van Toren in Sint Michielsgestel

Woonhuis

Torenstraat 4
Sint Michielsgestel
Inleiding WOONHUIS, gebouwd in 1882 in een sobere ambachtelijk-traditionele bouwtrant. Het aan de noordzijde gelegen achterhuis is waarschi..

N.H. pastorie

Petrus Dondersplein 13
Sint Michielsgestel
N.H. Pastorie. Herenhuis in Empirestijl, met zes- en vierdelige schuiframen, omlijste ingang, kroonlijst met tandlijst en triglyphen. Begin ..

Nederlands Hervormde Kerk

Schijndelseweg 1
Sint Michielsgestel
N.H. Kerk. Driezijdig gesloten zaalkerk met dakruiter, lisenen en spitsboogvensters, uit 1801. Inwendig stucgewelf.

Pand zonder verdieping en onder met pannen gedekt schilddak, waarin een dakkapel met fronton

Schildershof 2
Sint Michielsgestel
Pand uit het tweede kwart van de 19e eeuw zonder verdieping en onder met pannen gedekt schilddak, waarin een dakkapel met fronton. Deur uit ..

Sint-Michaëlskerk

Nieuwstraat 34
Sint Michielsgestel
Inleiding Aan de oostelijke zijde van de Nieuwstraat gelegen Rooms-Katholieke kerk van Sint-Michaël; in 1929-1931 opgericht naar ontwerp v..

Kaart & Routeplanner

Route naar Toren in Sint Michielsgestel

Foto's (1)