Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Pelmolen Ter Horst in Rijssen

Molen

Pelmolenpad 9 A
7461PT Rijssen (gemeente Rijssen Holten)
Overijssel

Bouwjaar: 1752


Beschrijving van Pelmolen Ter Horst

Windoliemolen De Pelmolen. Fraai gelegen complex bestaande uit molen en molenhuis. Achtkantige bovenkruier, 1752. Constructie: eikehout; kap en tussenstuk met spanen gedekt. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 33030
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Pelmolen Ter Horst
Rijssen-Pelmolen.JPG
Basisgegevens
Plaats Rijssen
Bouwjaar 1752
Type stellingmolen
Kenmerken achtkante bovenkruier
Vlucht 22,40 m
Functie oliemolen/pelmolen
Bestemming  Het slaan van olie en pellen van gerst op vrijwillige basis
Monumentnummer  33030
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
maart 2012
maart 2012
Portaal  Portaalicoon   Molens

Pelmolen Ter Horst is een olie- en pelmolen in Rijssen in de Nederlandse provincie Overijssel.

De molen werd in 1752 gebouwd, waarschijnlijk met behulp van een achtkant van een molen uit de Beemster. Tot 1913 bleef de molen op windkracht in bedrijf. Tientallen jaren heeft de molen er als ruïne bijgestaan. Pas in 1973 werd begonnen met een omvangrijke restauratie die tot 1975 duurde. Nu is de molen eigendom van de 'Stichting Pelmolen Ter Horst'.

De molen is ingericht met een complete pellerij met twee paar pelstenen, een zifterij en een waaierij en een complete olieslagerij.

De Brunia roeden van de molen zijn 22,40 meter lang en zijn voorzien van oudhollands hekwerk met zeilen. Er wordt regelmatig op windkracht olie geslagen door vrijwillige molenaars en af en toe pelt de molen gerst tot gort.

De kap en het achtkant zijn bedekt met eikenhouten schaliën.

Kap en molenlijf met schaliën bedekt

De in 1869 gegoten gietijzeren, 6,61 m lange bovenas is van de ijzergieterij De Prins van Oranje te 's Hage en heeft het nummer 636

De molen wordt gevangen (geremd) met een stutvang.

Het luiwerk voor het luien (ophijsen) van het graan is een kammenluiwerk.

De olieslagerij heeft twee koppels kantstenen. De hoofdmolen heeft twee vuisters en een voor- en naslagwerk. De bijmolen heeft iets kleinere kantstenen dan de hoofdmolen en wordt aangedreven door een door de wentelas aangedreven as die in het verlengde van de wentelas naar de aanbouw opzij van het achtkant ligt.

Koppeling koningsspil

Koppeling koningsspil

Onder het ravenwiel (spoorwiel, takkenrad) zit in en om de koningsspil een koppeling van houten balken, waarmee de onderbonkelaar uit het werk gezet kan worden, waardoor de wentelas dan niet meer meedraait. Hierdoor wordt tijdens het pellen alle windenergie gebruikt voor het pellen van de gerst.

Overbrengingen

  • Het bovenwiel heeft 47 kammen en de bovenbonkelaar heeft 24 kammen. De koningsspil draait hierdoor 1,958 keer sneller dan de bovenas. De steek, de afstand tussen de kammen, is 13,5 cm.

Pellerij

  • Het spoorwiel (ravenwiel, takkenrad) heeft 100 kammen en de pelschijven 20 staven. De pelschijf draait hierdoor 5 keer sneller dan de koningsspil en 9,792 keer sneller dan de bovenas. De steek is 8 cm.

Olieslagerij

  • Het steenwielrondsel van de hoofdmolen heeft 12 staven en het steenwiel heeft 82 kammen. De kantstenen van de hoofdmolen draaien hierdoor 0,287 keer sneller dan de bovenas. De steek is 13,6 cm.
  • De onderbonkelaar heeft 19 kammen en het wentelwiel heeft 56 kammen. De acht meter lange wentelas draait hierdoor 0,664 keer sneller dan de bovenas. De steek is 12,5 cm.
  • De twee kranswielen voor de vuisters op de wentelas hebben 33 kammen.
  • De twee overwerkers voor aandrijving van de roerijzers van de vuisters hebben 34 kammen. De twee spinbollen voor de vuisters hebben 11 kammen. De overbrengingsverhouding is 1: 1,99.
  • Het kranswiel op de wentelas voor de bijmolen heeft 43 kammen. Het steenwielrondsel van de bijmolen heeft 30 ijzeren staven. De steek is 8,3 cm.
  • Het kranswiel op de aandrijfas heeft 47 kammen en het steenwiel (kroonwiel) 74 kammen. De steek is 9 cm. De overbrengingsverhouding is 1: 0,61

Fotogalerij

Pellerij

Olieslagerij

Externe link



Monumenten in de buurt van Pelmolen Ter Horst in Rijssen

Villa van familie Ter Horst

Wierdensestraat 114
Rijssen (Gemeente Rijssen Holten)
Inleiding Deze VILLA is de enige van drie, gebouwd in opdracht van de familie Ter Horst, die nog in oorspronkelijke staat verkeert en door ..

Oosterhof: historische parkaanleg

Kasteellaan 1
Rijssen (Gemeente Rijssen Holten)
Omschrijving onderdeel 2. HISTORISCHE PARKAANLEG. De min of meer vierkante huisplaats met De Oosterhof is geheel omgracht. Hierbinnen bevin..

Oosterhof: hoofdgebouw

Kasteellaan 1
Rijssen (Gemeente Rijssen Holten)
Omschrijving onderdeel 1: HOOFDGEBOUW (De Oosterhof). Huis, in oorsprong uit het eerste kwart van de 16de eeuw; in het midden van de 17de ..

Oosterhof: tuinmuur

Kasteellaan 1
Rijssen (Gemeente Rijssen Holten)
Omschrijving onderdeel 3: TUINMUUR, XIXa. Langs de noordarm van de gracht in de voormalige moestuin een restant van een vroeger langere b..

Volkspark: Parkgebouw

Oosterhofweg 49
Rijssen (Gemeente Rijssen Holten)
Inleiding Het PARKGEBOUW uit 1914 naar ontwerp van Karel Muller is voornamelijk in Hollandse neo-renaissancestijl uitgevoerd (baksteen, kru..

Kaart & Routeplanner

Route naar Pelmolen Ter Horst in Rijssen